Egzamin z Makroekonomii II



Pobieranie 0,83 Mb.
Strona1/3
Data06.11.2017
Rozmiar0,83 Mb.
  1   2   3

Egzamin z Makroekonomii II
I Podstawowe zagadnienia (20 pkt)

  1. Opisz co przedstawia model ruchu okrężnego w gospodarce. [OK]

RUCH OKRĘŻNY – model gospodarki pokazujący w sposób uproszczony przepływy zasobów pieniężnych (finansowych) i rzeczowych między głównymi kategoriami podmiotów pełniących jakąś rolę w gospodarce narodowej i uczestniczących w wytwarzaniu i/lub zagospodarowaniu produktu krajowego.

Model ruchu okrężnego w gospodarce opiera się na następujących podstawowych przesłankach:



  • gospodarka obejmuje dwa podstawowe sektory: prywatny na który składają się gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa oraz publiczny, reprezentowany przez rząd; ponadto wyodrębnia się sektor zagraniczny wyrażający powiązania gospodarki narodowej za granicą,

  • wydatek jednego sektora nieuchronnie przyczynia się do wzrostu dochodu innego sektora,

  • produkt krajowy brutto powstający w toku realizacji społecznego procesu produkcji rozpatrywany może być jako suma wydatków przenoszonych przez poszczególne sektory lub jako suma dochodów osiąganych przez poszczególne sektory,

  • społeczny proces produkcji trwa nieustannie i niemożliwe jest określenie jego początku oraz końca




  1. Czy PKB per capita jest dobrą miarą standardu życia w kraju? Czy może zostać użyta do oceny konkurencyjności danej gospodarki?

PKB per capita jest jednym z najczęściej wykorzystywanych mierników do pomiaru wzrostu gospodarczego. Nie jest to jednak najlepszy miernik przy analizie standardu życia, gdyż nie obrazuje zmian jakościowych. Nie daje pełnej informacji o poziomie życia i zamożności. Przyrost PKB nie musi oznaczać odczuwalnej poprawy sytuacji materialnej społeczeństwa, gdyż może on być przeznaczany nie na zwiększenie konsumpcji, ale na zwiększanie inwestycji produkcyjnych np. zakupy nowych technologii, na budowę nowych przedsiębiorstw itp. Nie ujmuje on też wielu czynników przyczyniających się do poprawy jakości życia ludności np. ilości czasu wolnego, czystości środowiska naturalnego. Należy, bowiem pamiętać, że źródłem zadowolenia ludzi są nie tylko dobra i usługi, lecz także czas wolny.
PKB per capita = PKB/liczbę ludności w danym kraju.

Dokonując porównań międzynarodowych, należy wyrazić wielkość PKB per capita w porównywanych krajach w tej samej walucie
PKB per capita może zostać użyty, jako jeden z mierników, do oceny konkurencyjności danej gospodarki, gdyż jest wskaźnikiem odzwierciedlającym ogólny rozwój gospodarczy. Jednak tylko na podstawie PKB per capita nie jesteśmy w stanie ocenić jak przedstawia się konkurencyjność danej gospodarki.
Wskaźnik ten nie uwzględnia produkcji nie rejestrowanej, która wpływa na poziom dobrobytu ludności. Dotyczy to produkcji w tzw. „szarej strefie”. Ten współczynnik nie rejestruje także produkcji nie rejestrowanej, choć legalnej, produkcji wykonanej samodzielnie dla potrzeb w domu.


  1. Scharakteryzuj wybrane miary bogactwa i konkurencyjności gospodarki (wystarczy 5)? [ok.]




  • wskaźnik Gini’ego (wskaźnik nierówności społecznej)- oparty na krzywej Lorenza, pokazuje nierówności w dochodach danego społeczeństwa. Rozkład dochodów w społeczeństwie jest bardzo zróżnicowany, zależy to, bowiem od poziomu wykształcenia, zawodu, intensywności pracy, miejsca zamieszkania, wielkości rodziny, itp. Im wyższy ten współczynnik tym nierówności w danym kraju są większe.

  • wskaźnik rozwoju społecznego (HDI) - wskaźnik używany przez ONZ, który określa poziom życia na podstawie takich mierników jak przeciętna długość życia, wskaźnik umiejętności pisania i czytania.

  • wskaźnik ubóstwa społecznego (HPI)- miernik powołany przez ONZ, opisujący w zakresie społecznego rozwoju intelektualno-ekonomicznego. Powszechnie uważa się go za bardziej miarodajny niż PKB, czy Wskaźnik Rozwoju Społecznego– bowiem w przypadku HPI brane są pod uwagę nie tylko zarobki w odniesieniu do struktury demograficznej, ale porównanie ze stopniem ubóstwa, i poziomem rozwoju intelektualnego: analfabetyzmem czy długoterminowym brakiem zatrudnienia

  • wskaźnik wolności gospodarczej (IEF) - zawiera opis i ocenę ograniczeń, restrykcyjnych przepisów, zakresu stosowania przymusu przez aparat władzy w sferze gospodarki w różnych państwach świata. Wyższy wynik punktowy danego kraju oznacza większy zakres interwencji państwa w gospodarkę i mniejszą wolność gospodarczą. W ten sposób powstaje ranking państw, ułożony od najmniejszej ilości punktów do największej, czyli od państw o największej wolności gospodarczej do państw o "ucisku w gospodarce". Do tych czynników zaliczamy m.in.: politykę handlową, skalę opodatkowania, politykę monetarną, płace i ceny, regulacje, szarą strefę.

  • wskaźnik IMD –Ranking jest tworzony na podstawie oceny 4 grup czynników wpływających na konkurencyjność, są to: wyniki gospodarcze (np. krajowa gospodarka, poziom cen),skuteczność działań rządu (np. finanse publiczne, polityka fiskalna),efektywność przedsiębiorstw (np. produktywność, rynek pracy), i infrastruktura (np. technologiczna, naukowa)




  1. Wyjaśnij co rozumie się poprzez pieniądz oraz w jaki sposób we współczesnych gospodarkach przebiega proces kreacji pieniądza przez banki komercyjne?

Pieniądz – współcześnie oznacza powszechnie akceptowalny instrument finansowy, za pomocą którego dokonuje się płatności za towary lub usługi oraz realizuje zobowiązania płatnicze.
KREACJA PIERWOTNA przebiega w banku centralnym, który udziela kredytów bankom komercyjnym.

KREACJA WTÓRNA realizowana przez banki komercyjne, które udzielają kredytów swoim klientom.

Z wtórną kreacją pieniądza mamy do czynienia wówczas, gdy banki komercyjne udzielają kredytów swoim klientom. Ta kreacja wyznacza wielkość podaży pieniądza. W czasie stabilizacji gospodarczej banki nie muszą całej zgromadzonej w postaci wkładów gotówki trzymać w skarbcu. Klienci dokonują wpłat i wypłat na przemian i wystarczy tylko stosunkowo niewielka rezerwa gotówkowa, aby zrealizować wszystkie ich dyspozycje. Resztę środków banki mogą spożytkować udzielając kredytu przedsiębiorstwom lub indywidualnym osobom, zarabiając na tej transakcji. Pożyczone sumy wracają do banków, w postaci wpłat na rachunki i mogą służyć do udzielenia kolejnej pożyczki(cykl powtarza się kilkakrotnie). W ten sposób z pewnej kwoty przyjętych na początku depozytów powstała znacznie większa suma pieniądza bankowego w postaci kredytów. Banki zazwyczaj starają się udzielić jak najwięcej kredytów, aby powiększyć swoje zyski. Bank komercyjny tylko do pewnej wielkości może udzielać kredytów. Kreacja pieniądza bankowego postępuje aż do momentu tworzenia wkładów pochodnych przez banki tzn. do momentu, kiedy relacja między wkładem pierwotnym a sumą wkładów pochodnych osiągnie granicę, poniżej której nie może zejść ze względu na konieczność zachowania minimum płynności płatniczej.

Kreacja pieniądza bankowego przez banki komercyjne następuje poprzez wzrost wielkości kredytów udzielanych przez te banki, a także przez zwiększenie zakupu walut obcych.


Aby zmierzyć pieniądz, czyli zbadać jego podaż, Narodowy Bank Polski stosuje cztery jego miary (zwane przez finansistów "agregatami"):
M0 jest to pieniądz banku centralnego (zwany bazą monetarną) składa się na niego gotówka w obiegu oraz rezerwy gotówkowe banków komercyjnych zgromadzone w BC
M1 to M0 + wkłady (depozyty) gospodarstw domowych oraz przedsiębiorstw trzymane na rachunkach a vista czyli umożliwiających dokonywanie płatności (np. za pomocą kart płatniczych, czeków) na każde żądanie
M2 to M1 + krótkoterminowe depozyty zgromadzone np. na książeczkach oszczędnościowych. Są to wkłady, które bank w każdej chwili zamieni nam na gotówkę, ale nie można nimi regulować swoich zobowiązań za pośrednictwem obrotu bezgotówkowego (np. kart pątniczych, czeków)
M3 to M2 +średnio i długoterminowe depozyty zgromadzone na różnego rodzaju rachunkach bankowych
(M4)L to M3 +ogół papierów wartościowych przeznaczonych do obrotu na wtórnym rynku kapitałowym np. obligacje o różnych terminach wykupu, bony skarbowe itp. A zatem, agregat „L” jest największym agregatem pieniężnym utożsamianym z całością zasobów pieniężnych w gospodarce

  1. Kto to jest bezrobotny i jakie skutki (korzyści i koszty) wywołuje bezrobocie w gospodarce?

Dwie metody pomiaru bezrobocia:

  1. Metoda wykorzystywana w statystyce urzędów pracy;

  2. Metoda wykorzystana w badaniach aktywności ekonomicznej ludności (w skrócie BEAL)

Ad a)

- osoby zdolne do pracy i gotowe do jej podjęcia w ramach stosunków pracy;

- osoby pozostające bez pracy i nie uczące się w szkole z wyjątkiem szkół wieczorowych i zaocznych;

- osoby zarejestrowane w urzędzie pracy, jeżeli:

* ukończyły 18 lat;

* kobiety nie ukończyły 60 lat, a mężczyźni 65;

* nie nabyły prawa do emerytury;

* nie są właścicielami lub posiadaczami gospodarstwa rolnego;

* nie prowadzą pozarolniczej działalności gospodarczej.

Ad b)

Do bezrobotnych zalicza się osoby w wieku 15-74 lat spełniające jednocześnie trzy warunki:

    1. W okresie badanego tygodnia nie pracują;

    2. Aktywnie poszukiwały pracy w ciągu 4 ostatnich tygodni;

    3. Są gotowe podjąć pracę.

Koszty bezrobocia

– Koszty bezpośrednie wydatki z funduszu pracy, pomocy społecznej. Koszty te odczuwa całe społeczeństwo. Wiąże się to ponoszonymi przezeń dużymi kosztami świadczeń socjalnych, ograniczeniem dochodów z podatków i składek ubezpieczeniowych, rozszerzaniem zjawisk patologicznych, wzrostem napięć społecznych



– Koszty pośrednie – ulgi i zwolnienia fiskalne w rejonach zagrożonych bezrobociem, luka czynników wytwórczych, koszty związane z ewentualnym zatrudnieniem w szarej strefie gospodarki

Korzyści:

  • wzrost motywacji do kształcenia, do zwiększania nakładów na inwestycje w kapitał ludzki, co prowadzi do przyspieszenia procesów długofalowego wzrostu gospodarczego kraju,

  • stymulacja wzrostu poziomu wykształcenia i kwalifikacji zawodowych wśród osób poszukujących pracy,

  • wzrost motywacji pracowników do bardziej efektywnej i solidnej pracy oraz ograniczenie nadmiernej fluktuacji kadr, przez co dochodzi do racjonalizacji zatrudnienia i poprawy efektywności gospodarowania.

Dwa stanowiska przyczyn powstawania bezrobocia nierównowagi tj. bezrobocia związanego z nadwyżką globalnej podaży pracy nad globalnym popytam na pracę:

    1. Ujęcie neoklasyczne

W warunkach wolnorynkowej gospodarki występuje tendencja do ustalania się na rynku pracy stanu równowagi. Mechanizmem, który zapewnia taki stan jest mechanizm zmian płac realnych.

Ppp – agregowany popyt na pracę

Pdpagregatowa podaż pracy
Zjawisko bezrobocia tłumaczy się w tej teorii ograniczeniami w swobodnym działaniu mechanizmu rynkowego na rynku pracy. Ograniczenia te związane są z tendencjami do usztywniania płac, które są rezultatem postępowania związków zawodowych opierających się redukcji płac.

Aktywna ingerencja państwa w procesy gospodarcze, polegająca w szczególności na regulowaniu popytu na dobra i usługi, nie jest potrzebna do zwalczania bezrobocia. Potrzebna osłabienia monopolistycznej pozycji związków zawodowych, a także zwiększenia elastyczności płac.
2. Ujęcie keynesistowskie

Występuje tendencja do ustalania się nadwyżki podaży siły roboczej nad popytem. Przyczyny tego upatrują w niewystarczającym popycie na towary. Występuje ona, gdy suma zamierzonych inwestycji w gospodarce jest mniejsza od sumy oszczędności odpowiadających dochodowi, przy pełnym zatrudnieniu.

Wysuwają postulat o konieczności aktywnej ingerencji państwa w procesy gospodarce w celu zwalczania bezrobocia. Powinna ona polegać na stymulowaniu efektywnego popytu na towary za pomocą instrumentów fiskalnych i pieniężnych. Polityka ta byłaby w pełni skuteczna, gdyby udało się krzywą Ppp przesunąć na tyle, aby przecinała się z krzywą Pdp w punkcie A.


  1. Jakimi miarami charakteryzuje się sytuację na rynku pracy?

Pojęcie „rynek pracy” jest powszechnie znane i używane. W wymiarze uogólniającym „rynek pracy” to ogół form i procesów najmu pracowników przez pracodawców, a także ogół instytucji, uwarunkowań oraz czynników negocjacji warunków zatrudnienia, pracy i płac. W wymiarze konkretyzującym termin „rynek pracy” obejmuje konfrontację ofert pracy i ofert chętnych do podjęcia pracy, czyli dotyczy stosunków między popytem na pracę a jej podażą.
Miary służące ocenie sytuacji na rynku pracy


  • współczynnik aktywności zawodowej = aktywni zawodowo (czyli pracujący i bezrobotni)/ ludność w wieku produkcyjnym
    az=Sr/Lp

Im wyższy ten współczynnik, tym większa część ludności w wieku produkcyjnym chce pracować zawodowo. Zależy on od: poziomu i stawek płac, preferencji jednostek w zakresie kształcenia, modelu rodziny, liczby dzieci w rodzinie i sposobu ich wychowania, możliwości znalezienia pracy.

  • Udziału ludności w wieku produkcyjnym do ludności ogółem

  • wskaźnik zatrudnienia = pracujący/ ludność w wieku produkcyjnym

  • Stopa bezrobocia = bezrobotni/ bezrobotni + pracujący



  1. Co to jest inflacja/deflacja i jakie skutki (korzyści i koszty) wywołuje ono w gospodarce?

Inflacja jest to proces wzrostu ogólnego (tj, średniego) poziomu cen, powodujący niekontrolowane i nieakceptowane społecznie zmiany proporcji podziału dochodu narodowego.

Konieczne jest rozróżnienie, czy mamy do czynienia z inflacyjnym czy nieinflacyjnym wzrostem cen (np. jednorazowy wzrost cen dóbr importowanych, zniesieniem dotacji czy też podniesienia stawek podatku VAT).

Konstruuje się wskaźnik cen, będący miarą procentową zmian wydatków związanych z zakupem pewnego ustalonego zestawu dóbr (tzw. Koszyka) w jakimś okresie. Trzeba dokładnie określić asortyment dóbr i usług wchodzących do badanego koszyka. Inaczej patrzy się z perspektywy konsumentów, producentów, sprzedawców czy też z perspektywy całej gospodarki. W praktyce oblicza się różne wskaźniki cen, a w szczególności: wskaźnik cen dóbr i usług konsumpcyjnych, wskaźnik cen hurtowych i detalicznych oraz wskaźnik cen wszystkich dóbr i usług wchodzących w skład PKB. Przy konstruowaniu wskaźnika cen każde dobro czy też usługa jest ważona zgodnie z jego ekonomicznym znaczeniem.

We współczesnej gospodarce światowej występuje ona powszechnie, choć z różnym nasileniem w poszczególnych krajach. Stopień nasilenia inflacji określa stopa inflacji, wyrażająca w procentach wzrost poziomu cen w okresie badanym w stosunku do okresu przyjętego przez ustawę. Współczesnym ujęciem istoty inflacji jest to, że inflacja jest zjawiskiem ogólnego wzrostu cen i kosztów. Przeciwieństwem inflacji jest deflacja, czyli ogólny spadek cen i kosztów.

Podczas inflacji nie wszystkie ceny i koszty rosną w tej samej proporcji. Niektóre z nich rosną szybciej, inne zaś charakteryzują się wolnym tempem wzrostu. Podczas inflacji rośnie ogólny poziom cen, który mierzymy za pomocą wskaźników, które są średnimi cen dla producentów lub konsumentów.



  1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna