Dziesięć przyczyn wypadków powodowanych przez pilarki łańcuchowe



Pobieranie 36,24 Kb.
Data27.11.2017
Rozmiar36,24 Kb.



Bezpieczna praca pilarką Część II


Pilarka najbardziej niebezpieczna maszyna ręczna


Dziesięć przyczyn wypadków powodowanych przez pilarki łańcuchowe


 

Przyczyny większości wypadków powodowanych przez pilarki łańcuchowe to: nieznajomość zasad bezpieczeństwa pracy pilarkami lub brak doświadczenia operatora pilarki; świadome niestosowanie się do zaleceń bezpiecznej pracy podanych w instrukcji obsługi pilarki (np. przeciwpożarowych); nieuwaga, zmęczenie lub inne przyczyny powodujące brak koncentracji operatora pilarki; niesprawność pilarki. Najczęściej urazom ulegają: dłonie – 36% - 39% urazów; górna część nogi, kolano, dolna część nogi – 36% - 39% urazów; głowa – 8% -10% urazów;; stopa – 6% - 7% urazów; górna część ciała – 4% - 8% urazów.



1. Zagrożenia powodowane przez odbicie pilarki


 

W tych urządzeniach główne źródło zagrożenia stanowi piła łańcuchowa, a zwłaszcza zjawisko jej odbicia. Jest to zjawisko powstające na skutek niekontrolowanego ruchu prowadnicy do góry w kierunku operatora, spowodowane zetknięciem się górnej część końcówki prowadnicy z przecinanym przedmiotem a zwłaszcza: z twardym obcym ciałem (np. gwoździem); miejscowym stwardnieniem drewna, sękiem itd. Na skutek tego zjawiska powstają ciężkie urazy twarzy oraz górnych części ciała, które trudno jest ochronić. Prowadzi to również do wielu wypadków śmiertelnych.

Odbicie pilarki może wystąpić przy wszystkich operacjach wykonywanych pilarkami łańcuchowymi (ścinaniu, przecinaniu, okrzesywaniu i pielęgnacji drzew). Na skutek odbicia pilarki operator może doznać poważnych urazów głowy, szyi, twarzy, ramion, a nawet nóg (np. przy ścinaniu drzew).

Przyczyny wypadków spowodowanych odbiciem pilarki łańcuchowej to najczęściej: zdjęcie przeciwodbiciowej osłony przedniej pilarki, która w przypadku wystąpienia odbicia pilarki zatrzymuje ruch piły łańcuchowej; wykonywanie prac niedozwolonych pilarką łańcuchową, np. próby wykonywania otworu w drewnie/drzewie lub cięcia przedmiotów wykonanych z materiału innego niż drewno; praca pilarką trzymaną jedną ręką lub powyżej wysokości ramion; wyszarpywanie piły łańcuchowej zakleszczonej w obcinanej gałęzi lub ścinanym drzewie; cięcie końcówką prowadnicy; zakleszczenie piły łańcuchowej w drewnie/drzewie lub gałęzi drzewa; nagłe uwolnienie pity łańcuchowej uwięzionej w drewnie/drzewie; popychanie lub odciąganie pilarki podczas cięcia; docisk piły łańcuchowej podczas cięcia pilarką; nie zwracanie uwagi na przeszkody, np. gałęzie i inne przedmioty;


praca pilarką na drabinie; nie stosowanie odpowiednich długości prowadnic adekwatnych do rodzaju wykonywanych prac i typu pilarki; niewłaściwy stan naostrzenia lub niewłaściwy naciąg pity łańcuchowej; inne stosowanie piły łańcuchowej niż zaleca producent.
2. Zagrożenia przy okrzesywaniu i przecinaniu drzew
Oprócz odbicia podczas pracy pilarką mogą również powstać inne zagrożenia dla operatorów pilarek, np. podczas okrzesywania i przecinania drzew najbardziej zagrożone są dolne kończyny. Przyczyną wypadków przy tych operacjach są głównie: opadnięcie w dół pilarki na skutek wyszarpnięcia zakleszczonej piły łańcuchowej z gałęzi leżącego drzewa; wspinanie się na gałąź ściętego drzewa podczas jego okrzesywania, co może spowodować jej złamanie, opadnięcie w dół pilarki po zakończeniu obcinania gałęzi.

3. Wypadki powodowane uszkodzeniem zespołów pilarki łańcuchowej i innych urządzeń

Najczęstsze przyczyny wypadków to: zerwanie piły łańcuchowej; uszkodzenie hamulca ręcznego piły łańcuchowej związanego z osłoną przednią pilarki; nieszczelność zbiorników paliwa lub oleju, która może być przyczyną pożaru lub eksplozji.

4. Zagrożenia powodowane przez sprężynujące gałęzie i pnie drzew

Czynnikami niebezpiecznymi, zwłaszcza podczas operacji okrzesywania i przecinania drzew, mogą być sprężynujące gałęzie i pnie drzew. Naprężone przez inne obalone drzewa lub pod własnym ciężarem tworzą sprężynujące belki, które mogą uwolnić swoją energię po obcięciu/przecięciu pilarką i spowodować poważne urazy całego ciała operatorów tych maszyn. Uwolnienie tej energii może nastąpić także podczas złamania gałęzi i pni drzew np. na skutek uderzenia przez inne obalane drzewo lub prób przemieszczania obalonych drzew przez inne osoby.

5. Zagrożenia powodowane przez obalane drzewa

Przy ścinaniu drzew, niebezpiecznym czynnikiem mechanicznym, dla osoby obsługującej pilarkę, jak również dla osób postronnych znajdujących się w strefie zagrożenia mogą być obalane drzewa. Pień drzewa zamiast upadać w zaplanowanym kierunku może przechylić się do tylu. Jeżeli "zawiasa" utworzona w obalanym pniu drzewa pęknie drzewo może upaść do tyłu, na operatora pilarki. Jeżeli podczas obalania drzewa "zawiasa" pęknie lub zostanie ścięta, pień drzewa może zeskoczyć, stoczyć się i przemieścić się w dowolnym kierunku. To zjawisko może nastąpić, zwłaszcza kiedy obalane drzewo uderzy w sąsiednie stojące drzewo lub upadnie na nierówne podłoże. Pień drzewa może ulec również rozszczepieniu podczas wykonywania w nim podcięć. W momencie rozpoczynania obalania drzewa, jego ciężar może nagłe, gwałtowne odbicie do tyłu części jego pnia. Podczas obalania drzew zagrożeniem jest też splątanie ich gałęzi z gałęziami sąsiednich drzew. Kiedy operator pilarki wykonuje tę operację, może nie zauważyć, że obalane drzewo ciągnie i wyrywa z ziemi sąsiednie stojące drzewo. Przyczyną wypadków wynikających ze splątania się gałęzi drzew może być: uderzenie przez ścinane drzewo, na którym zawiesiło się inne obalone drzewo; uderzenie przez obalane drzewo, które zawiesiło się na stojącym drzewie, a następnie złamało się i obluzowało spadając na ziemię; uderzenie przez obalane drzewo zawieszone na stojącym drzewie, które zadziałało jak katapulta, odrzucając ścięte drzewo w kierunku operatora pilarki; uderzenie przez ścinane, wygięte do ziemi drzewo, na którym się zawiesiło obalane drzewo; uderzenie przez obalone drzewo zawieszone na gałęziach sąsiedniego drzewa, które spadło nagle w wyniku podmuchu wiatru; uderzenie przez "uwalniane" pilarką drzewo zawieszone w gałęziach innego drzewa, które złamało się i upadło na ziemię; uderzenie przez obalane drzewo w operatora pilarki; droga ewakuacji została zablokowana przez zawieszony w sąsiednim drzewie ścięty wcześniej wierzchołek innego drzewa, który po uderzeniu w niego przez obalane drzewo spadł na ziemię. Podczas obalania drzew przyczyną wypadków mogą być także: uderzenie w pracownika znajdującego się w jego zasięgu; uderzenie przez obalane drzewo, które zmieniło kierunek upadku z powodu powiewu wiatru; uderzenie przez martwe drzewo w pracownika, który usuwał się ze strefy zagrożenia po rozpoczęciu obalania innego drzewa; uderzenie przez martwe drzewo, które złamało się i z opóźnieniem upadło na ziemię po uderzeniu go przez inne obalane drzewo; uderzenie przez górny kawałek martwego drzewa, które w czasie obalania uderzyło w inne stojące drzewo i uległo złamaniu; uderzenie przez ścinane drzewo w operatora pilarki, który nie wykonał na tym drzewie odpowiednich podcięć ukierunkowujących jego upadek; uderzenie przez upadające podcinane drzewo podczas próby uwolnienia przez pracownika piły łańcuchowej uwięzionej w ścinanym drzewie. Opisane wypadki, występujące podczas obalania drzew są przyczyną poważnych urazów głowy, kręgosłupa, klatki piersiowej, organów wewnętrznych. Powodują w wielu przypadkach śmierć poszkodowanych osób. Również na terenie działania PT KRUS Maków Mazowiecki w ostatnich latach zdarzyły się dwa wypadki śmiertelne spowodowane wyżej wymienionymi przyczynami.

6. Zagrożenia powodowane przez suche lub złamane gałęzie

Zagrożenia pracowników zatrudnionych przy pozyskiwaniu i ścinaniu drzew powodują również spadające złamane lub suche gałęzie. Mogą one złamać się i spaść na skutek drgań pilarki łańcuchowej podczas ścinania drzew lub w wyniku uderzeń w pień drzewa przy wbijaniu klinów w rzaz ścinający. Zagrożeniem są także 1ecące gałęzie obalanego drzewa, złamane podczas jego upadku na ziemię lub pochwycone przez to drzewo i złamane gałęzie sąsiednich drzew. Wypadki powodują także spadające gałęzie drzew na skutek: uderzenia operatora pilarki ścinającego drzewo złamaną spadającą gałęzią innego drzewa, które poprzednio miało ścinany wierzchołek; uderzenia przez złamaną spadającą gałąź drzewa, wokół którego operator pilarki ścina krzaki lub wykonuje inne prace; uderzenie przez suchą gałąź drzewa w operatora pilarki ścinającego sąsiednie drzewo lub wykonującego inne prace; uderzenie operatora pilarki przez gałąź drzewa, która złamała się i upadła po uderzeniu w nią przez ścinane drzewo.  Spadające gałęzie drzew powodują przeważnie urazy pleców, głowy oraz szyi operatorów pilarek lub ich współpracowników.

7. Zagrożenia powodowane przez leżące pnie/kłody drzew

Obalone lub powalone przez wiatr drzewa mogą przemieszczać się podczas obcinania ich gałęzi lub usunięcia innych przeszkód powodujących ich unieruchomienie w danym położeniu. Uwolnienie leżącego pnia/kłody drzewa może także spowodować uderzenie obalanego drzewa lub spadającej gałęzi drzewa. Przesuwające się lub toczące pnie/kłody drzew mogą pochwycić nogi pracownika, przewrócić go i spowodować jego przygniecenie.

8. Zagrożenia związane z pracą na wysokości

Charakterystyczną grupą wypadków związaną z pracami przy ścinaniu i pozyskiwaniu drzew są upadki z wysokości, ponieważ część prac operatorzy pilarek wykonują na drzewach (np. ścinanie wierzchołków, obcinanie suchych gałęzi itd.). Upadki z drzew natomiast powodowane są na skutek prób popychania ścinanych wierzchołków drzew, w celu uwolnienia zakleszczonej piły łańcuchowej. Wierzchołek drzewa upada uderzając i zwalniając linę mocującą uprząż pracownika oraz powodując jednocześnie upadek i potłuczenia operatora pilarki. Przyczyną upadku jest również przecięcie pilarką lin mocujących uprząż (przypadkowym lub po potknięciu się/poślizgnięciu się) oraz pęknięcie gałęzi lub pnia mocujących linę uprzęży operatora pilarki.

9. Zagrożenie powodowane przez hałas, drgania i czynniki chemiczne

Hałas powoduje pogorszenie słuchu podczas długotrwałego użytkowania pilarek łańcuchowych. Pomimo stosowania przez producentów różnych rozwiązań konstrukcyjnych ograniczających jego emisję (np. tłumików w pilarkach spalinowych) przeciętna wartość poziomu dźwięku podawana przez producentów w instrukcji obsługi dla pilarek wynosi ok. 100 dB. Dlatego podczas pracy pilarkami łańcuchowymi należy stosować ochronniki słuchu. Drgania generowane przez pilarki i przenoszone do organizmu operatorów przez kończyny górne są przyczyną powstawania zespołu wibracyjnego uznanego za chorobę zawodową. Przyspieszenie drgań mierzonych na rękojeściach pilarek najnowszych typów zostały w znacznym stopniu ograniczone. Stało się tak dzięki zastosowaniu układów tłumiących drgania. Składają się one z zespołów amortyzatorów gumowych lub sprężynowych zamocowanych między uchwytami pilarek a korpusem pilarki lub na zamocowaniach silnika. Zgodnie z danymi podawanymi przez producentów, wartości przyspieszenia drgań rejestrowane na uchwytach pilarek wynoszą obecnie od kilku do kilkunastu m/s2. Zdarzają się też wyższe wartości, zwłaszcza dla pilarek nieprofesjonalnych przeznaczonych do sporadycznego użytku. Dlatego podczas pracy pilarkami łańcuchowymi należy stosować rękawice antywibracyjne ograniczające transmisję drgań do rąk operatorów.

10. Zagrożenia powodowane przez czynniki chemiczne

Zagrożenie mogą stwarzać oleje do smarowania piły łańcuchowej oraz w pilarkach spalinowych gazy spalinowe i samo paliwo. Poza szkodliwym działaniem na organizm człowieka, mogą one powodować zagrożenie pożarem i wybuchem.

Środki ochrony indywidualnej stosowane przez operatorów pilarek łańcuchowych

Środki ochrony indywidualnej stosowane przez operatorów pilarek łańcuchowych zapobiegają wielu urazom, które powstałyby w wyniku występowania różnych czynników niebezpiecznych podczas ścinania, okrzesywania i przecinania drzew, a także chronią ich przed oddziaływaniem czynników szkodliwych. Przy pracy pilarką łańcuchową należy stosować środki ochrony indywidualnej. Powinny być używane niezależnie od rodzaju wykonywanej pracy. Są to: hełm ochronny, okulary ochronne lub siatka ochronna, ubranie ochronne z materiału odpornego na przecięcie piłą łańcuchową, rękawice antywibracyjne ochronne, ochronniki słuchu, obuwie ochronne. Należy od dostawcy uzyskać szczegółowe informacje jakie typy środków ochrony indywidualnej są wystarczające do stosowania przy pracach wykonywanych zakupioną u niego pilarką łańcuchową. Operator pilarki pracujący na drzewie powinien używać środków ochrony indywidualnej przed upadkiem z wysokości. Analizując przebieg przedstawionych w artykule wypadków, możemy stwierdzić, że w wielu przypadkach, gdyby człowiek postępował inaczej uniknąłby zagrożeń i urazów. Niezwykle istotne dla bezpieczeństwa użytkowania przenośnych pilarek łańcuchowych są działania profilaktyczne, mające na celu informowanie obecnych i przyszłych użytkowników maszyn o istniejących zagrożeniach, występujących przy pracy tymi maszynami.


Aby unikać wypadków:

  • używaj wyłącznie pilarek sprawnych technicznie, wyposażonych w osłony oraz nieuszkodzone uchwyty – przedni podtrzymujący i tylny sterujący, sprawną blokadę dźwigni gazu oraz sprawny hamulec piły,

  • przed przechowaniem i transportem pilarki spalinowej zawsze opróżniaj zbiornik paliwa oraz zdejmuj lub osłaniaj piłę łańcuchową,

  • przed sprawdzaniem napięcia piły łańcuchowej zawsze wyłącz silnik i zatrzymaj elementy układu tnącego,

  • nigdy nie dotykaj tłumika układu wydechowego pilarki spalinowej w czasie pracy silnika i bezpośrednio po jego zatrzymaniu,

  • zawsze wyłączaj silnik przed wykonaniem czynności obsługowo-naprawczych.

Aby unikać schorzeń:

  • podczas wykonywania cięcia stosuj środki ochrony indywidualnej uszu i rąk,

  • podczas wykonywania cięcia dbaj o postawę i nie pracuj w wymuszonej pozycji ciała,

  • stosuj częste przerwy w pracy, szczególnie przy pielęgnacji drzew stojących, okrzesywaniu i przerzynce,

  • do okrzesywania drzew, a szczególnie cieńszych gałęzi, używaj siekiery.

  • zawsze używaj ochronników nóg i rąk oraz głowy – koniecznie załóż hełm, ochronniki słuchu i osłoń twarz,

  • podczas pracy pilarką zachowaj bezpieczną odległość od innych osób, tj. minimum 2 m,

  • chwytaj pilarkę tak, aby kciuk znajdował się po przeciwnej stronie uchwytu niż pozostałe palce dłoni,

  • w razie zakleszczenia pilarki zatrzymaj piłę i gdy to konieczne – wyłącz silnik,

  • podczas wykonywania przerzynania drzewa nie stój w linii cięcia pilarki,

  • zawsze usuwaj odcięte gałęzie spod nóg,

  • nigdy nie stawaj okrakiem ani na okrzesywanym drzewie, ani nad nim i nie opieraj na nim stopy, okrzesuj wyłącznie drzewo leżące na ziemi, trzymając pilarkę oburącz,

  • nie pracuj pilarką podczas burzy, ulewy i śnieżycy i w temperaturze poniżej -20°C,

  • gdy drzewo jest wygięte, stawaj zawsze po jego wklęsłej stronie – pamiętaj, że przy wygięciu w dół przerzynkę rozpoczyna się cięciem od góry, a przy wygięciu w górę – cięciem od dołu,

  • zachowaj bezpieczną odległość nóg od pracującego łańcucha piły,

  • drewno przecinaj środkiem prowadnicy, w taki sposób, aby uniknąć zaczepienia piły łańcuchowej o inne drzewa, gałęzie, podłoże lub materiały.

  • unikaj cięcia górną stroną i końcówką prowadnicy.

Jeżeli jednak do wypadku w gospodarstwie dojdzie, pamiętajcie, aby ten wypadek niezwłocznie po jego zaistnieniu, a nie po zakończeniu leczenia, zgłosić do Placówki Terenowej KRUS, ponieważ zwłoka w zgłoszeniu wypadku może mieć wpływ na ustalenie przyczyn i jego okoliczności.

Placówka Terenowa KRUS w Makowie Mazowieckim

Ul. Gen. Pułaskiego 25

Tel (29) 7172621

e-mail: makowmazowiecki@krus.gov.pl

Opracował: A. Miecznikowski

Źródło: Bezpieczna obsługa maszyn i urządzeń w gospodarstwie rolnym. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Warszawa 2006.

Instrukcja bezpieczeństwa i higieny pracy przy wykonywaniu podstawowych prac z zakresu gospodarki leśnej. Dyrekcja Generalna Lasów Państwowych. Warszawa 2012.

Bezpieczna praca mechaniczną pilarką łańcuchową. Instrukcja obsługi.

Instrukcja organizacji bezpiecznej i higienicznej pracy przy obsłudze pilarki spalinowej.



©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna