Dystrofia mięŚniowa typu duchenne’A (dmd)



Pobieranie 35,03 Kb.
Data24.10.2017
Rozmiar35,03 Kb.



Dystrofia mięśniowa typu Duchenne’a (DMD)




Towarzystwo Zwalczania Chorób Mięśni

ul. Św. Bonifacego 10, 02-914 Warszawa



Tel./fax. (022) 642 75 07

---------------------  ---------------------

Dystrofia mięśniowa typu Duchenne’a (DMD)



Adiustacje i konsultacje

Dr Maria Halina Strugalska-Cynowska

---------------------  ---------------------


Warszawa 2003



Dystrofia mięśniowa typu Duchenne’a (DMD)
Dystrofia mięśniowa typu Duchenne’a (DMD) jest najczęstszą i najcięższą z postępujących dystrofii mięśniowych.
1. Przebieg Choroby
Choroba dotyczy chłopców, u których pierwsze objawy zauważalne dla otoczenia pojawiają się najczęściej w momencie rozpoczęcia samodzielnego chodzenia. W rzeczywistości dzieci te są chore od urodzenia. W większości zaczynają chodzić od 18. miesiąca życia i wówczas okazuje się, że są mniej sprawne ruchowo od rówieśników: nie biegają, często się przewracają.

Około 3-4 roku życia pojawia się przerost mięśni łydek, niekiedy także pośladków i mięśni naramiennych, chód staje się kołyszący. Stopniowo zaburzenia chodu postępują, widoczne stają się trudności we wchodzeniu na schody, wstawanie z pozycji leżącej do siedzącej i stojącej (dziecko pomaga sobie opierając się rękami na udach – wstawanie „po sobie”).

Postępujący przykurcz ścięgien Achillesa spowodowany skracaniem mięśni łydek wskutek ich włóknienia i pogłębiająca się lordoza lędźwiowa, powstająca na skutek osłabienia mięśni przykręgosłupowych powodują, że dzieci zaczynają chodzić „kaczkowato”, na palcach, z brzuchem wysuniętym do przodu. Dołącza się niedowład ksobny kończyn górnych, widoczny staje się zanik mięśni ud oraz zanik mięśni pasa barkowego z objawem luźnych barków.

Choroba postępuje, ok. 9-10 roku życia chłopcy ci nie mogą samodzielnie wstawać oraz siadać, chód możliwy jest tylko z pomocą, wreszcie w okresie między 10 a 14 rokiem życia przestają samodzielnie chodzić. Powstają dalsze przykurcze stawowe, zniekształca się kręgosłup.

Okres przeżycia chorych z dystrofią mięśniową typu Duchenne’a jest różnie długi. Największym zagrożeniem są infekcje oskrzelowo-płucne trudno poddające się leczeniu z powodu postępującego osłabienia mięśni oddechowych i zniekształcenia klatki piersiowej.

Poza defektem ruchowym u 40-60% dzieci z dystrofią typu Duchenne’a stwierdza się lekki stopień upośledzenia umysłowego.


2. Dziedziczenie
Dystrofia mięśniowa typu Duchenne’a jest genetycznie uwarunkowanym schorzeniem, które dziedziczy się w sposób recesywny sprzężony z płcią (chromosomem X), co oznacza, że chorują chłopcy, natomiast nosicielkami genu dystrofii zlokalizowanego na krótkim ramieniu chromosomu X są kobiety. Prawdopodobieństwo przekazania go potomstwu wynosi więc 50%, natomiast prawdopodobieństwo posiadania chorego syna wynosi 25% (w podobny sposób dziedziczone są np. hemofilia i daltonizm). Oznacza to w przypadku chłopca – wystąpienie objawów choroby, natomiast u dziewczynki – nosicielstwo.

Matka chorego z dystrofią mięśniową typu Duchenne’a może nie być nosicielką genu dystrofii i wówczas wystąpienie u dziecka choroby związane jest z nową mutacją zachodzącą podczas podziału komórki jajowej. Tłumaczy to istnienie przypadków dystrofii u osób z negatywnym wywiadem rodzinnym. Częstość występowania takich mutacji szacuje się na ok. 1/3 wszystkich chorych. Prawdopodobieństwo powtórzenia się choroby w tej samej rodzinie jest wówczas bardzo małe. Z drugiej strony należy podkreślić, że negatywny wywiad rodzinny nie oznacza zawsze, że przypadek dystrofii mięśniowej typu Duchenne’a jest efektem jednorazowej mutacji. Może ona bowiem powtórzyć się w danej rodzinie w kolejnych generacjach.



3. Istota Choroby

Wynikiem obecności genu chorobowego na poziomie komórki mięśniowej jest brak dystrofiny – białka tworzącego „szkielet” komórki mięśniowej. W warunkach prawidłowych synteza jej uruchamiana jest już w życiu płodowym. Rola jej polega na „uszczelnianiu” błony komórkowej, dzięki czemu zachowuje ona selektywną przepuszczalność (m. in. nie wypuszczając enzymów na zewnątrz, a jonów wapnia do komórki).

W dystrofii mięśniowej Duchenne’a dystrofina jest całkowicie nieobecna lub jej ilość jest bardzo zredukowana. Dochodzi w związku z tym do przechodzenia enzymów (kinaza kreatynowa, aldolaza, transaminazy) na zewnątrz błony komórkowej. Powoduje to wzrost ich poziomu w surowicy krwi znacznie powyżej normy. Do komórki wnikają natomiast bez przeszkód jony wapnia, co powoduje jej martwicę, stymulację fibroblastów i rozrost tkanki włóknistej w miejscu tkanki mięśniowej.
4. Diagnoza
Dla rozpoznania choroby – poza obrazem klinicznym i wywiadem rodzinnym – mają znaczenie pomocnicze badania diagnostyczne. Należą do nich wspomniane wyżej oznaczenia poziomu enzymów mięśniowych w surowicy krwi. Wartości znacznie przewyższające normę (nawet stukrotnie) stwierdza się już u najmłodszych dzieci, które mogą jeszcze nie wykazywać klinicznych objawów choroby.

Pomocne w ustaleniu rozpoznania jest także badanie EMG (elektromiogram), które u chorych z dystrofią mięśniową typu Duchenne’a wykazuje typowe cechy mięśniowe: małe, krótkie potencjały polifazowe, zaburzenia gradacji zapisu wysiłkowego. Badanie to nie może być jednak podstawą rozpoznania.

Więcej danych można uzyskać na podstawie badania wycinka mięśniowego pobranego drogą biopsji z ramienia lub uda chorego. Charakter i nasilenie zmian degeneracyjnych umożliwiają rozpoznanie dystrofii mięśniowej, a stwierdzenie braku dystrofiny potwierdza podejrzenie dystrofii typu Duchenne’a.
5. Diagnoza Nosicielstwa
Dla rodziców dziecka z dystrofią mięśniową typu Duchenne’a niezwykle istotna jest odpowiedź na pytanie, czy matka jest nosicielką genu dystrofii. Najprostszym sposobem odpowiedzi na to pytanie jest dokładne zebranie wywiadu rodzinnego ze zwróceniem uwagi na występowanie wśród członków rodziny chłopców z objawami choroby mięśni (pewne nosicielstwo jest wówczas, gdy rodzona siostra badanej kobiety ma syna z dystrofią mięśniową typu Duchenne’a lub gdy rodzony brat badanej ma objawy choroby).

Istnieje także kilka testów laboratoryjnych pozwalających na określenie z dużym prawdopodobieństwem, czy matka dziecka z dystrofią mięśniową typu Duchenne’a jest nosicielką defektywnego genu. Najszerzej stosowane jest oznaczenie poziomu enzymów mięśniowych (kinaza kreatynowa, aldolaza) w surowicy krwi. Wzrost ich u nosicielek jest, co prawda, mniejszy niż u chorych, ale zwykle wyraźnie przekracza normę. Ten test wypada dodatnio u około 2/3 nosicielek. Ujemny wynik testu nie wyklucza możliwości nosicielstwa, ponieważ poziom badanych enzymów może wykazać nawet dzienne wahania u tej samej osoby.

Najpewniejszym potwierdzeniem nosicielstwa jest stwierdzenie u badanej kobiety genu dystrofii na chromosomie X. Test ten polega na wyizolowaniu z komórek krwi osób badanych (matka chorego, jej siostra, ewentualnie jej córka, chory członek rodziny – brat matki lub syn) kwasu dezoksyrybonukleinowego (DNA), w którym zawarta jest całość informacji genetycznej dotyczącej każdego człowieka. Przy użyciu odpowiednich technik laboratoryjnych możliwa jest identyfikacja defektu w genie odpowiedzialnym za produkcję dystrofiny. Badanie to pozwala również na pewne potwierdzenie (lub wykluczenie) choroby u płodu. Wykorzystywane są wówczas komórki pochodzące z płynu owodniowego pobranego drogą amnopunkcji.
6. Leczenie
Nie ma dotychczas farmakologicznego leczenia lub innego sposobu zahamowania postępu choroby. Podawanie środków farmakologicznych nie jest dostatecznie uzasadnione, nawet jako forma leczenia objawowego. Można natomiast podawać witaminy z grupy B i preparaty mono- i trójfosforanów ułatwiających metabolizm mięśni. Stosowanie innych preparatów witaminowych nie jest wskazane, gdyż przy braku udowodnionej skuteczności stymulują apetyt i mogą prowadzić do otyłości, którą osoby z defektem ruchowym są szczególnie zagrożone.

Bardzo polecana jest natomiast właściwa dieta zapewniająca podaż pełnowartościowego białka roślinnego i zwierzęcego, a także naturalnych witamin i składników mineralnych zawartych w owocach i warzywach. Szczególnie zalecane są ryby. Ograniczyć natomiast należy produkty mączne, z dużą zawartością cukrów oraz tłuszcze.

Duże znaczenie dla przedłużenia sprawności chorych i ich zdolności do samodzielnego poruszania się ma postępowanie rehabilitacyjne i właściwe zaopatrzenie ortopedyczne.

Właściwa rehabilitacja ruchowa polega na systematycznych, bezoporowych ćwiczeniach poszczególnych grup mięśni. Ćwiczenia nie mogą powodować zmęczenia dziecka. Rehabilitacja umożliwia opóźnienie powstawania przykurczów, może także zwalniać proces włóknienia i zaniku mięśni powodowany nieczynnością.

Ćwiczenia oddechowe zapobiegają częstym infekcjom dróg oddechowych oraz wspomagają ich leczenie.

Przy większych zniekształceniach sylwetki zabiegi ortopedyczne (np. w niektórych przypadkach wydłużenie ścięgien Achillesa i operacja skrzywienia kręgosłupa) oraz zaaparatowanie i gorsety umożliwiają chorym przedłużenie zdolności samodzielnego poruszania się a także prawidłowego oddychania i krążenia.

Rozwój genetyki molekularnej może w przyszłości dać szansę leczenia chorym na dystrofię mięśniową typu Duchenne’a, a także inne choroby uwarunkowane genetycznie.

----------------------------  ----------------------------


Broszura wydana ze środków

Biura Polityki Społecznej Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy

Urząd Miasta



Stołecznego Warszawy
Środki zostały pozyskane przez
Oddział Warszawski Towarzystwa Zwalczania Chorób Mięśni




©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna