Dr n med. Antoni Bruzgielewicz



Pobieranie 338,05 Kb.
Strona1/3
Data04.11.2017
Rozmiar338,05 Kb.
  1   2   3

Dr n. med. Antoni Bruzgielewicz

Klinika Otolaryngologii AM w Warszawie

 

"Zpomiędzy innych krwotoków,
krwotok z nosa, nayczęściey zwykły się zdarzać,
a zwłaszcza u młodych osób,
dla których po większey części jest zbawiennem
usiłowaniem natury.
Byłoby zatem nierozsądkiem,
wstrzymywać go bez pory;
ale również byłoby nieroztropnie nie zatrzymać go,
gdyby był zbyt gwałtowny,
lub trwał zbyt długo."
(Paulizki H.F. "Medycyna dla ludu wiejskiego", Wilno, 1830)


Wstęp

Termin "epistaxis" pochodzi z języka greckiego, od "epistazein", co oznacza "płynąć kropla po kropli". W roku 1764 Vogel zasugerował, iż terminu tego powinno się używać tylko do określenia krwawienia z nosa.


Krwawienie z nosa, "epistaxis", jest znane i opisywane w literaturze medycznej od wieków. Hipokrates (V wiek p.n.e.) uważał, że krwawienie z nosa jest zastępczym krwawieniem menstruacyjnym i że ucisk na skrzydełka nosa pomaga niekiedy zatrzymać krwawienie, ale używał także różnego rodzaju tamponów. Al-Tabiri w swoim dziele "Raj mądrości" (850 r.) wyjaśniał, że krwawienia z nosa wynikają z obrzęku i pęknięcia naczyń żylnych.
Wspominając o historii doniesień na temat krwawienia z nosa, nie można pominąć nazwisk Little'a i Kiesselbacha, którzy stwierdzili, że najczęstszym miejscem krwawienia jest przednia część przegrody nosa.
Następne lata badań i obserwacji klinicznych przyczyniły się do poznania wielu czynników etiologicznych i wprowadzenia metod leczenia chirurgicznego krwawień z nosa. Mimo to, zostało jeszcze wiele wątpliwości dotyczących diagnostyki, leczenia i przyczyn ich powstania.
Problem jest jeszcze w tym, że krwawienia z nosa są najczęściej występującym krwawieniem w organizmie ludzkim, po krwawieniu z dróg rodnych. Nie ma w zasadzie lekarza, który nie spotkałby się z przypadkiem krwawienia z nosa i nie byłby zmuszony udzielić takiemu choremu pomocy.
Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych Ameryki świadczą, że od 7% do 14% ludności miało przynajmniej raz w życiu krwawienie z nosa, a w Szwecji 60%.
W Polsce częstość występowania tego zjawiska badał Grabowski, który uważa, że krwawienia z nosa stanowią 15,6% wszystkich przyczyn zgłoszeń do laryngologa.
Z tego powodu chory z nawracającym krwawieniem z nosa powinien być szczególnie wnikliwie diagnozowany, w celu wykluczenia chorób zagrażających życiu. W takich sytuacjach otolaryngolog będzie spełniał ważną rolę, ale jako członek wielospecjalistycznego zespołu lekarskiego prowadzącego złożony proces rozpoznawania i leczenia.

Wprowadzenie
Unaczynienie nosa

Nos jest bardzo bogato zaopatrzony w naczynia krwionośne, zarówno tętnicze, jak i żylne, co koreluje z jego czynnością polegającą na oczyszczaniu, ocieplaniu i nawilżaniu przepływającego powietrza przez jamy nosowe w czasie prawidłowego oddychania. Całkowity przepływ krwi przez centymetr sześcienny błony śluzowej nosa jest większy niż w mięśniach, mózgu czy wątrobie.


Jako pierwszy opisał szczegółowo unaczynienie jamy nosowej Zuckerkandl w roku 1882. Późniejsze badania nad ukrwieniem jamy nosowej prowadzili: Anggard (1974), Cauna (1969), Ritter (1970), Shaheen (1987) i inni.

Układ tętniczy
Zaopatrzenie jam nosa w krew tętniczą pochodzi zarówno z dorzecza tętnicy szyjnej zewnętrznej (a. carotis externa), jak i tętnicy szyjnej wewnętrznej (a. carotis interna). Naczynia odchodzące od tętnicy szyjnej zewnętrznej to: tętnica szczękowa (a. maxillaris) i tętnica twarzowa (a. facialis). Gałęziami tętnicy szczękowej jest tętnica klinowo-podniebienna (a. sphenopalatina) i tętnica podniebienna zstępująca (a. palatina descendens), a tętnicy twarzowej -tętnica wargowa górna (a.labialis superior) i tętnica kątowa (a. angularis). Unaczynienie nosa od tętnicy szyjnej wewnętrznej pochodzi z tętnicy sitowej przedniej (a. ethmoidalis anterior) i sitowej tylnej (a. ethmoidalis posterior) za pośrednictwem tętnicy ocznej (a. ophthalmica).
Na rycinie 1 i 2 przedstawione są tętnice przegrody nosa i bocznej ściany jamy nosowej.




Ryc. 1. Tętnice przegrody nosa wg Legenta F., Perlemutera L. i Vandenbroucka C.L.



Ryc. 2. Tętnice bocznej ściany jamy nosowej wg Legenta F., Perlemutera L. i Vandenbrouckaa C. L.



W obrębie głowy i szyi spotyka się dużą ilość połączeń między tętnicami, które mają bardzo istotne kliniczne znaczenie przy krwawieniach z nosa.


Po pierwsze. Zamknięcie światła tętnicy w celu opanowania krwawienia niekiedy bywa mało skuteczne, ponieważ krew do obszaru zaopatrywanego wcześniej przez gałęzie zamkniętej tętnicy doprowadzają liczne anastomozy ułatwiające krążenie oboczne. Są one tym liczniejsze, im większa jest odległość miejsca zamknięcia tętnicy od miejsca krwawienia.
Po drugie. Na przegrodzie nosa i bocznej ścianie jamy nosowej znajdują się sploty naczyń, które zostały utworzone poprzez połączenia kilku gałęzi tętnic. Są to tzw. locus minoris resistentiae, skąd najczęściej występują krwawienia. Należą do nich:

  • splot Kiesselbacha położony w przednio-dolnej części przegrody nosa w polu Little'a, około 1 cm ku tyłowi od grobli nosa. Utworzony jest on przez połączenia gałęzi tętnicy sitowej przedniej, tętnicy podniebiennej większej, tętnicy wargowej i gałęzi przegrodowych tylnych (ryc. 5). Dlatego zdaniem Shaheena krwawienia z pola Little'a są tętnicze, a nie żylne jak to sugerują niektórzy autorzy;

  • splot nosowo-gardłowy, który w roku 1949 opisał Woodruff, a Hara w roku 1962 nadał mu nazwę splotu nosowo-gardłowego Woodruffa. Splot ten znajduje się na bocznej ścianie jamy nosowej przy tylnych końcach małżowiny środkowej i dolnej. Splot ten utworzony jest w większości przez gałęzie tętnicy klinowo-podniebiennej, a częściowo przez gałęzie tętnicy podniebiennej zstępującej, tętnicy podniebiennej wstępującej, tętnicy gardłowej wstępującej.










  1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna