Doktora honoris causa kul



Pobieranie 64 Kb.
Data24.02.2018
Rozmiar64 Kb.


Andrzej Derdziuk OFMCap
W SŁUŻBIE EWANGELII ŻYCIA

LAUDACJA KU CZCI WANDY PÓŁTAWSKIEJ

DOKTORA HONORIS CAUSA KUL
Nadanie najwyższego zaszczytu, jakim może obdarzyć uczelnia, jest z pewnością honorem dla osoby odznaczonej, ale też staje się honorem dla Uczelni, która w gronie swoich doktorów ma postać tak znamienitą. Laudacja ma zatem służyć temu, by ukazać zasadność decyzji Wysokiego Senatu i zaprezentować osobę doktora jako godną otrzymanego zaszczytu. Wyróżniając osobę Pani Wandy Półtawskiej mamy świadomość spłacania długu wdzięczności za jej wieloletnią posługę na rzecz Ewangelii życia i zaangażowanie w prowadzenie działań w służbie rodziny. Tak bardzo związana z osobą Patrona naszej uczelni Pani Wanda jest żywym świadkiem pomagającym nam odczytywać bogactwo jego przesłania pozostawionego społeczności akademickiej.

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, wierny dziedzictwu swego Patrona, ma dzisiaj okazję wyrazić swą duchową więź z Ojcem świętym i spełnić jego pragnienie. Jan Paweł II kilkakrotnie pytał o doktorat honoris causa Pani Wandy Półtawskiej i był przekonany, że kiedyś zostanie jej on przyznany. Świadectwo życia wypełnionego miłością do Boga i Ojczyzny oraz wielkoduszne zaangażowanie w służbie Kościołowi i jego Najwyższemu Pasterzowi na polu promocji świętości życia w sposób szczególny predestynują Laureatkę do uzyskania tego wyróżnienia. Senat akademicki, nadając na wniosek Wydziału Teologii tytuł doktora honoris causa KUL, jest świadomy zbieżności działań pani Doktor z misją uniwersytetu katolickiego. Przypadająca w tym roku czterdziesta rocznica wydania encykliki PawłaVI Humanae vitae, ukazującej wzniosłość powołania małżeńskiego oraz wzywającej do odpowiedzialnego rodzicielstwa jest dogodną okazją do ukazania wkładu Czcigodnej Pani Doktor we wprowadzanie w życie wskazań tego papieskiego dokumentu.

Postać Laureatki można określić stwierdzeniem „służebnica Ewangelii życia”. Służy bowiem Ewangelii życia na różne sposoby. Najpierw przez własne życie, które dzięki jej gotowości do dzielenia się swym przeżyciami stało się księgą odczytywaną przez tysiące młodych ludzi urzeczonych jej świadectwem. Po drugie, owo służenie Ewangelii życia dokonuje się przez zaangażowanie w obronę i promocję rodziny jako środowiska życia. W końcu ogromna liczba publikacji i odczytów jest nieustannym hymnem wysławiania piękna życia, które nawet w obozie koncentracyjnym nie dało się pokonać śmierci.
1. Życie jako księga
Życie pani doktor Wandy służy jako księga, dobra nowina o możliwości pięknego przeżycia swych dni nawet tam, gdzie wydaje się, że króluje śmierć. Umiejętności czytania tej księgi uczy sama Laureatka, która w swoich wspomnieniach do młodzieży mówiła, że nie potrzebowała mądrości życia wyczytywać z książek, ona ją po prostu widziała w domu i uczyła się tego w harcerstwie, a potem w obozie koncentracyjnym. Człowiek nie umie czegoś napisać, dopóki nie przeczyta tego gdzieś indziej i nie nauczy się z tym dzielić. Porównanie życia do księgi zrodziło się w piwnicach klasztoru Kapucynów w Lublinie, gdy młoda harcerka układając rzędy książek ocalonych z rozbitej przez Niemców księgarni św. Wojciecha przy Krakowskim Przedmieściu, miała świadomość, że jest to tak samo ważne, jak ważne jest życie1.

Wanda Wojtasik, dla znajomych Dusia, urodziła się 2 listopada 1921 roku w Lublinie w kochającej rodzinie, w której obok niej były jeszcze dwie starsze siostry. Z atmosfery rodzinnego domu zapamiętała czułą opiekę matki i piękne spacery poza Lublin z ojcem. Zabawy na podwórku obok Ogrodu Saskiego pozwalały jej odkrywać bogaty świat ludzi i zdarzeń. Znakomite Liceum Ogólnokształcące prowadzone przez Siostry Urszulanki dało jej możliwość nabywania wiedzy i spotykania wspaniałych wychowawców, wśród których wyróżniała się siostra Bożena Szerwentke, zmarła w 1982 r. charyzmatyczna wychowawczyni klasy. W szkole Wanda usłyszała zdanie ks. katechety, który dziesięcio- i jedenastoletnim uczennicom powiedział „dziewczynki, dziewczynki, coś wam powiem, a zapamiętajcie to na całe życie - pamiętajcie, że kobiecie to trudniej być człowiekiem”. Dusia miała bardzo żywy temperament i niezwykły zmysł obserwacji. Była najlepszą uczennicą w klasie. Ciekawa świata, umiała w nim sobie dobrze radzić.

Szczególną szkołą dojrzewania stało się harcerstwo, w którym Wanda została bardzo szybko drużynową. Miała wówczas piętnaście lat. We wrześniu 1939 roku biorąc udział w obronie Lublina organizowała życie uchodźców i opiekowała się rannymi w szpitalu polowym umiejscowionym w dawnym jezuickim kolegium Bobolanum. Pełniła też dyżury w komendzie miejscowego garnizonu, gdzie obsługiwała stację telefoniczno-radiową2. Potem wykonywała zadania łączniczki „rozkazowej”, rozwożąc do różnych miasteczek Lubelszczyzny tajne rozkazy. Niejednokrotnie narażała swe życie, wykazując heroiczną odwagę. Małe bibułki papierosowe, na których zapisywano tajne wiadomości były przekazywane w kościele Kapucynów, na poczcie lub w tłumie przechodniów. Wzorcem dla młodziutkiej Wandy była harcmistrzyni Marylka Walciszewska, która oddała życie w podziemiach Gestapo Pod zegarem, by uratować cały łańcuch zakonspirowanych osób. Wtedy Wanda nauczyła się, że „ideałów nie sprzedaje się na ani na wagę, ani nawet na receptę, a żyć uczy samo życie”3. Zrozumiała też, jak bardzo potrzebne jest jej życie.

Potem, jak to nie raz określała pani Doktor, zaczęła się piękna szkoła życia, okrutny czas przymusowych rekolekcji zamkniętych w obozie. 17 lutego 1941 roku aresztowano ją i osadzono w katowni gestapo, gdzie przeprowadzano śledztwo. Mimo młodego wieku nie ugięła się i nie wydała nikogo4. Po kilku dniach przewiezioną ją na Zamek Lubelski, gdzie została umieszczona w celi wśród kobiet wyzutych z odruchów ludzkich. Po kilkunastu dniach w więzieniu umieszczono jej młodszą koleżankę Krysię, którą Wanda opiekowała się przez cały czas wojny. Siedem miesięcy więziennej udręki było naznaczonych niepewnością życia i śmierci oraz okrucieństwem powodowanym głodem, brudem i nieludzkim traktowaniem przez niemieckich oprawców.

Z wyrokami śmierci skierowano wszystkie aresztowane harcerki z Lublina do obozu koncentracyjnego w Ravensbrück, gdzie traktowano je jako pilnie strzeżony specjalny transport więźniarek politycznych (Sondertransport). Podróż pociągiem w dniach 21-23 września 1941 wiodła przez Warszawę, Poznań i Berlin do Fürstenbergu, skąd przewieziono więźniarki do obozu dla kobiet położonego nad jednym z jezior Meklemburgii. Obozowa udręka wypełniona była morderczą pracą, niepewnością jutra i głodem oraz chorobami spowodowanymi brudem i insektami. W okresie kwarantanny więźniarki przejawiały dużo inicjatyw, które miały im pomóc ocalić człowieczeństwo w piekle zgotowanym przez niemiecki nazizm. Wraz z upływem czasu wycieńczone głodem i pracą, nie miały już sił na działalność kulturalną. Jakże dramatyczne były pierwsze święta Bożego Narodzenia i jak bardzo bolała niepewność jutra znaczona śmiercią kolejnych koleżanek przeznaczonych na rozstrzelanie. Kara śmierci ciążąca nad harcerkami z Lublina była wymierzana stopniowo i nie było żadnego czytelnego klucza, według którego to się dokonywało.

Mimo makabrycznych przeżyć polskie dziewczęta z Lublina broniły swej godności. Gdy pewnego dnia aufzejerka ponaglając do pracy chciała pobić malutką Krysię, Wanda nie bojąc się okrutnego psa wilczura i gniewu Niemki, stanęła na linii pejcza i odważnie powiedziała „Przecież to dziecko już nie może, czy pani tego naprawdę nie widzi?”5. Innym razem okazała swą odwagę, gdy schowana w skrzyni podczas obławy na poddane eksperymentom więźniarki, nazywane w języku obozowym obozie „królami”, mimo iż bała się psów, odważyła się popatrzeć prosto w oczy groźnemu wilczurowi i powiedziała „Jeżeli zaraz stąd nie pójdziesz, to ja cię uduszę własnymi rękami”6. Stając przed perfidną propozycją uwolnienia z obozu za cenę pójścia do pufu, czyli domu świadczenia usług dla frontowych żołnierzy, nie tylko zdecydowanie odmówiły, ale jeszcze zażądały od komendanta obozu, by im nawet nie stawiał podobnych propozycji, gdyż to obraża ich kobiecą godność. Mimo, iż zostały ukarane odebraniem prawa do poczty i otrzymywania paczek, miały poczucie odniesionego zwycięstwa7.

Doświadczeniem, które naznaczyło jej ciało i duszę było poddanie eksperymentom pseudomedycznym. 2 sierpnia 1942 poddano ją operacji nogi i wszczepiono chorobę zakaźną. Znosząc okrutne cierpienie stała się królikiem doświadczalnym w rękach niemieckich lekarzy. Spośród 76 więźniarek poddanych operacji nóg większość przeżyła. Stały się potem elitarną grupą w obozie koncentracyjnym, która nadawała ton przeżyciom więźniarek w Ravensbrück. Świadome nieuchronności grożącej im śmierci, przestały się bać i postanowiły walczyć o swoje sprawy. Gdy pod koniec okupacji Niemcy, chcąc zatrzeć ślady swych zbrodni, postanowili zabić wszystkie kobiety poddane eksperymentom pseudomedycznym, w obozie wybuchł bunt, który w nierównej walce doprowadził do ocalenia „królików”. Polki z bloku 15 nazywanego „Piraten Block”, zyskały życzliwość innych więźniarek i wyzwoliły falę solidarności skutkującą ukrywaniem skazanych na śmierć przed wykonaniem wyroku.

W marcu 1945 pani Wanda została ewakuowana do obozu pracy Neustadt-Gleve nad Elbą, gdzie dotrwała do wyzwolenia, które nastąpiło 7 maja 1945 roku. Cudem ocalona z obozu, doznała tragedii okupacji sowieckiej, gdy wracając do Polski wielokrotnie uniknęła niebezpieczeństwa ze strony żołnierzy radzieckich. Do Lublina wróciła w czerwcu 1945 roku. Podczas pierwszych lat po wyzwoleniu przeżywała koszmary nocne, które uniemożliwiały jej sen. Lekarstwem na to stało się spisanie przeżyć obozowych, wydanych później w książce I boję się snów. By uniknąć trudnych spotkań z rodzinami zabitych koleżanek postanowiła podjąć studia medyczne w Krakowie. Dziwiąc się przeżytemu okrucieństwu, którego doznała w obozie, wybrała specjalizację z psychiatrii, by spróbować zrozumieć i pomagać innym ludziom. Po latach o swym pobycie w obozie powiedziała „To był czas moich rekolekcji zamkniętych, które na zawsze uporządkowały mi życie”.

W Krakowie pani Wanda poznała swego przyszłego męża Andrzeja Półtawskiego, profesora filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Ślub odbył się 31 grudnia 1947 r. W następnych latach na świat przychodziły kolejne córki: w 1951 Katarzyna, w 1954 Anna, zaś w 1958 urodziły się bliźniaczki Barbara i Maria. Państwo Półtawscy mają obecnie ośmioro wnuków. Ich wzajemna więź stanowi przykład wprowadzania w życie nauczania Jana Pawła II o communio personarum.

Jak napisała pani Doktor w swych wspomnieniach, „w chwili, gdy umierałam z głodu, a śmierć była kwestią dni czy może nawet godzin, planowałam życie. I tak jest do dziś. Myśl o śmierci wzbudza we mnie chęć do życia i intensywnego działania”8. Owo doświadczenie śmierci stało się udziałem laureatki niejeden raz. Szczególne znaczenie mają wydarzenia z 1962 roku, kiedy dotknięta śmiertelną chorobą nowotworową dowiedziała się, że zostało jej zaledwie kilkanaście miesięcy życia. Tym razem została uratowana przez wstawiennictwo dwóch świętych XX wieku, którzy prosili za nią Boga. 17 listopada 1962 bp Karol Wojtyła napisał w jej sprawie do kapucyna ojca Pio z Pietrelciny list następującej treści: „Wielebny Ojcze, proszę cię o modlitwę za pewną matkę czterech dziewczynek, mieszkającą w Krakowie, w Polsce (w czasie wojny pięć lat spędziła w obozie koncentracyjnym w Niemczech); jej zdrowie i również jej życie jest teraz zagrożone z powodu choroby nowotworowej. Módl się, by Bóg, za wstawiennictwem Najświętszej Marii Panny, okazał jej samej i jej rodzinie swe miłosierdzie. Zobowiązany w Chrystusie Karol Wojtyła”. List ten znalazł pozytywną odpowiedź, o której ojciec Pio powiedział do swojego współpracownika, ówczesnego administratora szpitala Casa Sollievo Della Sofferenza w San Giovanni Rotondo i pracownika Sekretariatu Stanu w Watykanie, Angelo Battisti, który dostarczył ową prośbę: „Angiolino, temu nie możemy odmówić”.

28 listopada Karol Wojtyła napisał kolejny list adresowany do zakonnika z San Giovanni Rotondo „Wielebny Ojcze, kobieta mieszkająca w Krakowie, w Polsce, matka czterech dziewczynek, dnia 21 listopada, przed operacją chirurgiczną, nagle wyzdrowiała. Składajmy dzięki Bogu. Również Tobie, czcigodny Ojcze, składam moje serdeczne podziękowania w imieniu tej kobiety, jej męża i całej jej rodziny. W Chrystusie, Karol Wojtyła, wikariusz kapitulny krakowski”. Ojciec Pio polecił zachować te listy, twierdząc, że któregoś dnia nabiorą one niezwykłej doniosłości.

Pani Doktor nie wiedziała o tej interwencji i dopiero po powrocie bp. Wojtyły z Rzymu dowiedziała się, że swe wyzdrowienie zawdzięcza wstawiennictwu kapucyńskiego Stygmatyka. Wracając z operacji na kręgosłup wykonywanej w Honolulu wstąpiła w maju 1967 do San Giovanni Rotondo. Tam podczas Mszy świętej, gdy zobaczyła cierpienie kapłana, była przekonana o świętości tego kapucyńskiego zakonnika. Po Mszy świętej, gdy Ojciec Pio przechodząc obok pani Doktor wypatrzył ją w tłumie i zapytał „Allora va bene?” uświadomiła sobie, że on ją znał, i że to jego modlitwom zawdzięcza swój powrót do zdrowia. Od tego czasu, jak sama to zaświadcza, ojciec Pio stał się dla pani Wandy „prywatnym świętym”, wzywanym i interweniującym w różnych sytuacjach9.

Osobista księga życia pani Doktor stała się własnością tysięcy ludzi. Umiejętność reflektowania nad swymi przeżyciami i zdolność do wyciągania z nich pedagogicznych wniosków połączona z gotowością dzielenia się nimi poprzez słowo pisane i mówione przyniosły niezwykłe owoce oddziałujące na rzesze słuchaczy i czytelników. Wypowiadane przez nią z mocą i głębokim przekonaniem słowa poparte własnym doświadczeniem, wywierają ogromny wpływ i są zapamiętywane oraz przeżywane przez odbiorców.

Podczas wręczania w Rottenburgu nagrody imienia Eugena Bolza, byłego prezydenta Wirtembergii, zgładzonego przez hitlerowców, biskup diecezji rottenbursko-sztuttgarckiej Gebhard Fürst w laudacji wygłoszonej na cześć laureatki, podkreślając całokształt jej działalności naukowej i publicystycznej powiedział, że Wanda Półtawska przeciwstawiła się nazizmowi dzięki sile jej chrześcijańskiego ducha i dała w mrocznych czasach znak nadziei. Pani Wanda brała udział w pracach Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, wskazując na straszliwe konsekwencje negowania świętości życia ludzkiego.


2. Służba Ewangelii życia
W rozumieniu Wandy Półtawskiej życie tu na ziemi jest drogą i tylko drogą do nieba, bo człowiek jest dla nieba. Osoba jest darem Boga dla świata i dla siebie samej. Świadoma, jak cennym i zarazem kruchym jest ludzkie życie, dzisiejsza Laureatka oddała się całkowicie posłudze Ewangelii życia. Do tej misji była przygotowana poprzez studia medyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim. Dyplom ukończenia studiów medycznych uzyskała w 1951 r. Pierwszą placówką, w której podjęła pracę zawodową był Szpital Psychiatryczny w Kobierzynie. Od kwietnia 1952 do 1969 roku pracowała w Klinice Psychiatrycznej Akademii Medycznej w Krakowie, gdzie pełniła obowiązki adiunkta oraz ordynatora oddziału.

Specjalizację pierwszego stopnia z psychiatrii uzyskała w 1955 r., a drugiego stopnia w dwa lata później. W 1964 r. uzyskała stopień doktora psychiatrii na podstawie rozprawy Psychoterapia obiektywizująca jako metoda leczenia młodzieży społecznie niedostosowanej. Przez prawie dwadzieścia lat (1954-1972) pracowała w Poradni Wychowawczo-Leczniczej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Nie była to placówka służby zdrowia, ale ośrodek poradniany przy Katedrze Psychologii10. Medyczna posługa psychiatry była przez nią rozumiana jako zadanie towarzyszenia człowiekowi cierpiącemu, a zarazem odkrywanie wraz z nim źródła cierpienia. Wnikając w historię choroby, pani Półtawska potrafiła odważnie pytać pacjenta, kiedy ostatni raz się spowiadał. Wynikało to z jej wiary, ale też z realistycznego spojrzenia na człowieka, który jest jednością cielesno-duchową. Kierowanie się integralną antropologią pomagało jej łączyć fachowe podejście medyczne z samarytańskim pochyleniem się nad bratem, który potrzebuje pomocy.

W 1955 podjęła wykłady z medycyny pastoralnej, najpierw na Wydziale Teologicznym, a po jego zlikwidowaniu na Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie. Zajęcia te prowadziła do 1997 roku. Z inspiracji Karola kardynała Wojtyły w 1967 zorganizowała Instytut Teologii Rodziny na PAT i przez 33 lata nim kierowała. W ramach Instytutu działało dwuletnie studium Teologii Rodziny, które szkoliło narzeczonych i małżonków oraz przygotowywało duszpasterzy do pracy z rodzinami. Jej własne doświadczenie małżonki i matki czterech córek, oparte na fundamencie nauczania Kościoła, stało się podstawowym narzędziem w skutecznym odkrywaniu przed oczyma studentów piękna powołania małżeńskiego i rodzinnego. Pani profesor wykształciła całe pokolenia ludzi troszczących się o obronę życia nienarodzonych i rozwijających struktury duszpasterstwa rodzin w naszej Ojczyźnie.

Szczególnym znamieniem jej zaangażowania na rzecz służby życiu jest bliska więź przyjaźni z księdzem Karolem Wojtyłą, późniejszym biskupem, kardynałem i papieżem. O swojej działalności związanej z propagowaniem nauczania Jana Pawła II na temat Ewangelii życia sama Laureatka powiedziała w wywiadzie z ks. Tomaszem Lubasiem, dyrektorem generalnym Edycji św. Pawła, „nic innego nie robię od tych pięćdziesięciu lat, tylko przyswajam ludziom jego naukę, filozofię personalistyczną”. Przyswajanie personalizmu Jana Pawła II dokonywało się nie tylko poprzez lekturę jego dzieła, ale przede wszystkim poprzez wspólną troskę o świętość życia i odważne upominanie się o poszanowanie osoby na każdym etapie jej rozwoju. Pani Doktor wielokrotnie przywołuje nauczanie Ojca świętego, wskazując na jego aktualność i pogłębiając zagadnienia podejmowane przez Jana Pawła II.

Jednym ze znaków dowartościowania jej służby na rzecz Ewangelii życia było zaproszenie pani Wandy Półtawskiej wraz z małżonkiem Andrzejem do członkostwa w utworzonej w 1983 r. Papieskiej Radzie Rodziny. Kiedy Ojciec święty ustanowił w 1994 r. Papieską Akademię Życia, pani Doktor została powołana na jej członka. Podjęła też współpracę z Papieską Radą dla Pracowników Służby Zdrowia. Zaangażowanie Laureatki w prace watykańskich dykasterii polega na uczestniczeniu w sesjach plenarnych oraz wkładzie w redagowanie powstających tam dokumentów. Jej kompetencje i miłość do Kościoła wyrażają się też w propagowaniu i obronie treści podejmowanych w nauczaniu Stolicy Apostolskiej.

Uznaniem jej kompetencji w tym zakresie było powierzenie jej w latach 1981-1984 wykładów z medycyny pastoralnej w Instytucie Jana Pawła II przy Uniwersytecie Laterańskim w Rzymie. Natomiast z Katolickim Uniwersytetem Lubelskim Jana Pawła II Laureatka jest związana przez wieloletnie wykłady w Międzywydziałowym Podyplomowym Studium Rodziny. Jej wykłady gromadziły rzesze słuchaczy i pozostawiały niezatarte wrażenie świadka, który dotyka prawdy ludzkiej egzystencji. W 2001 r. w 80. rocznicę urodzin p. Wandy Studium Rodziny zorganizowało na jej cześć sympozjum „Oblicza młodości”. Z tej okazji Jubilatka otrzymała dyplom uznania. Na adres Pani Półtawskiej nadeszło wiele listów, gratulacji i wyrazów uznania dla jej zasług. Zapraszana na sympozja i konferencje naukowe dzieliła się swymi przemyśleniami i wskazywała konieczność odwoływania się do myśli Jana Pawła II. Wielokrotnie też nawiązuje do wypowiedzi Ojca świętego podczas wizyty na naszej Uczelni, potwierdzając wagę wypowiadanych tutaj słów.

Jej niezmordowana aktywność w podróżowaniu po Polsce i Europie z prelekcjami, konferencjami i wykładami budzi pytanie o źródło siły i możliwości czasowe. Odnosząc się do częstych narzekań ludzi na brak czasu pani Wanda stwierdza „Nie kłam, każdy człowiek ma czas, ważne tylko, co z nim robi. Jeśli coś kochasz, zawsze znajdziesz na to czas. Tu pojawia się bardzo ważna sprawa - hierarchia wartości. Czas masz po to, żeby coś zrobić, ale wśród spraw do zrobienia musisz wybierać spośród wielu możliwości. Czas skłania człowieka do wyboru, ale to człowiek decyduje o tym, ile czasu na co przeznacza. Mam 85 lat i ciągle znajduję coś do zrobienia. Czasem słyszę: «Robisz tyle rzeczy, ty nie masz czasu dla siebie?». Odpowiadam: «Jak to nie mam czasu dla siebie? Przecież robię to, co chcę»”11.

Gdy czyta się analizę uzasadnienia przyznanego jej w 2007 r. dyplomu honorowego obywatelstwa Siedlec, widać jak często miała tam spotkania i wykłady. Pani Doktor, mimo swego zaawansowanego wieku, poświęca się dla innych i podobnie często przyjeżdża do Lublina, potrafi być w Gubinie i Otwocku, spotyka się z młodzieżą w Poznaniu. Ciągle aktywna, jeszcze w kwietniu bieżącego roku była w Rzymie, gdzie uczestniczyła w spotkaniu plenarnym Papieskiej Akademii Życia i sympozjum Papieskiej Rady do spraw Rodziny. Laureatka bardzo ceni sobie spotkania z młodzieżą, której prosto i zdecydowanie stawia wymagania dotyczące czystości przedmałżeńskiej, wcześniej wyjaśniając odrębność reagowania obu płci i wskazując na piękno podjętej odpowiedzialności za siebie i za drugiego.

Zaangażowanie w życie społeczne objawiło się podczas dziesięcioletniej posługi Laureatki jako radnej miasta Krakowa w latach 1958-1969. W 1964 r. została odznaczona Złotym Medalem za Pracę Społeczną dla Miasta Krakowa. Otrzymała też Krzyż „Pro Ecclesia et Pontifice” w 1981 r. oraz Komandorię Orderu św. Grzegorza Wielkiego w 1999 r. Została uhonorowana Medalem Senatu Rzeczpospolitej Polskiej w 1999 r. Pierwszy doktorat honoris causa otrzymała w 1987 r. na Notre Dame Pontifical Catechetical Institute, Arlington, Virginia, USA. Została też uhonorowana Medalem św. Jadwigi Papieskiej Akademii Teologicznej w Krakowie.

W licznych konferencjach wygłaszanych w kraju i za granicą pani Profesor przypomina, że „źródłem świętości życia człowieka jest jego genealogia - genealogia divina, Boże pochodzenie człowieka. To Boże pochodzenie nadaje właściwy wymiar człowiekowi i życiu człowieka. Człowiek stworzony przez Boga nie tylko otrzymał życie, ale jeszcze został dopuszczony do współpracy ze Stwórcą. Ten nieprawdopodobny dar zobowiązuje nie tylko do wdzięczności, ale także apeluje do odpowiedzialności człowieka. Świadomość śmierci daje ogromny impuls do życia. Myśl o śmierci jest zarazem myślą o jakości życia”.


3. Działalność pisarska i apostolska
Ogromna liczba publikacji wskazuje na wszechstronne zaangażowanie pani Doktor w życie społeczne i naukowe. Czując odpowiedzialność za promocję świętości życia Wanda Półtawska zabierała głos w swoich książkach, artykułach oraz wywiadach i sprawozdaniach. Dzieląc się własnym doświadczeniem, zgłębiała istotne prawdy nadające sens i właściwy kształt ludzkiej egzystencji. Solidne oparcie na antropologii teologicznej zakorzenionej w Piśmie świętym i refleksji filozoficznej Karola Wojtyły sprawia, że publikacje Laureatki odwołują się do realnych doświadczeń człowieka i zarazem tchną nadzieją. Czytelnik odnajduje w jej książkach własną historię życia i zyskuje światło do jego lepszego zrozumienia. Budząc poczucie odpowiedzialności za własne wybory Wanda Półtawska nie oskarża, ale jedynie konfrontuje z prawdą i przez to pozwala na zadziałanie sumienia. Jej utwory nie są nasycone tanim moralizatorstwem, ale ukazują konsekwencje podejmowanych decyzji, za które człowiek musi brać odpowiedzialność.

Dziedzinami badań podejmowanymi przez panią Półtawską są, obok jej specjalizacji z psychiatrii, kwestie ochrony życia nienarodzonych, chorych i starszych, problematyka czystości i jej zagrożeń na przykład w postaci pornografii. Umiłowanym zagadnieniem jest małżeństwo i rodzina. Laureatka omawia naturę małżeństwa i rodziny, zwraca uwagę na konieczność zrozumienia seksualności oraz nauczenia się panowania nad sobą. Zachęta do pracy nad własnym charakterem stanowi naturalny wniosek wynikajacyz poczucia odpowiedzialności za własne życie. Ważną dziedziną jest też etyka lekarska podejmowana w ramach pogłębionego studium będącego przedmiotem wykładów na sympozjach naukowych, jak i popularnych konferencjach cechujących się zwięzłością wypowiedzi i dosadnym stylem. Pani Półtawska od początku współtworzy redakcję kwartalnika „Naturalne Planowanie Rodziny”, a od kilku lat jest redaktorem naczelnym tego pisma. Jej wypowiedzi pojawiają się też w kontekście ważnych debat publicznych, które dotyczą życia i zdrowia oraz odpowiedzialności za młode pokolenie. Redaktorzy komentarzy do dokumentów papieskich zapraszali panią Doktor do udziału w takich przedsięwzięciach, doceniając jej głębokie rozumienie nauczania Jana Pawła II i swoiste współmyślenie z Ojcem świętym.

Pisarstwo Wandy Półtawskiej zakorzenione jest w doświadczeniu człowieka, który pielgrzymując w świecie, nie tylko napotyka piętrzące się zło, ale też dostrzega pokłady dobroci złożone w sercu człowieka. Mnogość przykładów łączy niewidzialna nić ich realnego istnienia oraz ważności życia, którym zostali obdarzeni. Bohaterowie opisywani w publikacjach Wandy Półtawskiej są niebanalni w swej codziennej zwyczajności. Ona po prostu potrafi dostrzec w ich doświadczeniach wydarzenia i decyzje zanurzające ich życie w strumieniu czasu, który ma swe źródło w wieczności. Jako bystra obserwatorka, potrafi zanalizować postawy ludzkie i ukazać wielość płaszczyzn, na których dokonują się procesy decyzyjne. Pomaga to lepiej zrozumieć samego siebie i niejako zbliżać się do tajemnicy człowieczeństwa, którą każdy z nas w sobie nosi.

Łatwość słowa i obrazowy język sprawiają, że czytelnicy publikacji Pani Wandy mają wrażenie osobistego spotkania z Autorką, która delikatnie prowadzi ich do odkrywania misterium życia. Jest jakąś niezwykłą umiejętnością nasycenie jej utworów tyloma wątkami autobiograficznymi z jednoczesnym dystansem do opisywanych wydarzeń i zjawisk. Mimo częstego występowania w swych utworach, Półtawska nie jest ich główną bohaterką. Nie stawia siebie na pierwszym miejscu i nie przysłania innych opisem swoich przeżyć. Czytanie historii jej życia powadzi do odczytywania dróg Bożej Opatrzności i pozwala czytelnikowi zwrócić się ku własnemu wnętrzu. Język tych utworów, oszczędny i pozbawiony patosu, nie jest bynajmniej beznamiętny, ale ukazuje pokorę wobec tajemnicy człowieka, która w pełni odsłania się jedynie w Chrystusie. Niezwykłe połączenie poezji i konkretności, sprawia, że lektura książek Pani Wandy jest pasjonująca i wciąga nie tylko w pragnienie poznawania jej wypowiedzi, ale skłania do refleksji nad moralną kondycją człowieka. Czytelnik ma świadomość wagi wypowiadanych słów i ich zakorzenienia w konkretnej egzystencji, która będąc zwyczajną, ujawnia istnienie nieprzeniknionej tajemnicy życia, nabierającego tym większego sensu, im bardziej uświadamia sobie zmierzanie ku śmierci.

Trudno tu omówić choćby skrótowo publikacje Pani Profesor, gdyż jest ich tak wiele. Spośród prawie czterystu pozycji, z których wiele zostało przetłumaczonych na języki: angielski, włoski, francuski, niemiecki, rosyjski, słowacki, ukraiński; litewski i japoński, warto wskazać przynajmniej kilka. Książka I boję się snów, stanowiąca zapis wspomnień z obozu w Ravensbrück, jest wstrząsającym świadectwem o ludzkim okrucieństwie i zarazem napełnionym nadzieją czytelnym przesłaniem, że człowiek może i powinien ocalić swoje człowieczeństwo nawet w piekle zgotowanym przez ludzi. Pozycja Stare rachunki łączy autobiograficzne spojrzenie z przekazem mądrości wypływającej z wnikliwej obserwacji ludzkiej egzystencji. „W zbiorze «obrazków» – jak nazywa je Autorka – znajdzie Czytelnik uwagi i doświadczenia nagromadzone w ciągu lat pracy w szpitalach i poradniach psychiatrycznych”12.

Opowiadania w tomie Z prądem i pod prąd ukazują świat widziany z perspektywy nadziei, gdzie ujawniającej się obojętności i bezradności przeciwstawia się zaangażowana postawa świadków Ewangelii życia. Autorka łączy losy Ojczyzny z kwestią podejścia do życia i wskazuje na drogowskazy w postaci posłuszeństwa Bogu. Zajmując się problemem dzieci nienarodzonych, kładzie nacisk na potrzebę odnowy rodzin, które mają być środowiskami życia i miłości. Bardzo wzruszające są opisy sylwetek współczesnych świętych, których pani Półtawska spotkała w swoim życiu. Jest tam wspomnienie o „matce” Marii z domu Mencel Liberakowej (†1971) z Ravensbrück, opis spotkań z Ojcem Pio i świadectwo poświęcone wybitnemu genetykowi prof. Jérôme Lejeune (†1994).

Formę poradnika dla małżonków ma książka Samo życie, która koncentruje się na problematyce rodzinnej i podejmuje najistotniejsze problemy ludzi wchodzących na tę drogę. Jeszcze bardziej instruktywny charakter ma wielokrotnie wznawiana publikacja Przygotowanie do małżeństwa, która przystępnie i mądrze kreśli wspaniały obraz człowieka i jego seksualności ujętej w wizji personalistycznej13. Mówiąc o dojrzewaniu i miłości Pani Doktor wskazuje na otwarcie się na dziecko, jako wielkoduszne zadanie, które nadaje sens podejmowanej pracy nad sobą. Pomocą w przygotowaniu do małżeństwa jest pozycja Przed nami miłość, w której zostały podjęte kwestie narzeczeństwa, jako pogłębionego okresu uczenia się wielkodusznej miłości. Autorka odwołując się do etyki Karola Wojtyły ukazuje powołanie człowieka do miłości, jako drogi do samospełnienia i samoopanowania. W ramach problematyki małżeńskiej trzeba też wymienić książkę wydrukowaną po raz pierwszy przez Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy Na kanwie „Listu do rodzin” Ojca Świętego Jana Pawła II14, a potem wydaną pod tytułem By rodzina była Bogiem silna, przez Edycję św. Pawła15.

Zamieszczane w zbiorach opowiadań treści niekiedy były już wcześniej drukowane w czasopismach. Pani Wanda współpracuje z tygodnikiem rodzin katolickich „Źródło” od początku istnienia tego czasopisma. Publikowała kiedyś też w „Tygodniku Powszechnym”. Jej artykuły można znaleźć w „Rycerzu Niepokalanej” oraz „W służbie życiu” i „Wychowawcy”. Teksty jej konferencji zamieszczane są w gazetkach i biuletynach parafialnych oraz umieszczane w wersji pisemnej i audiofonicznej na stronach internetowych. Popularyzatorskie działania Pani Doktor wyrażają jej zdolność do prostego wyrażania głębokich treści, a nade wszystko ujawniają jej ogromne pragnienie głoszenia na wszystkich dostępnych forach Ewangelii życia.

Życiorys i zakres dokonań Pani Półtawskiej mogłyby wypełnić kilka biografii i stać się materiałem do powieści i scenariuszy filmów. W istocie zrealizowano już film opowiadający jej barwne dzieje. Najważniejsza pozostaje jednak owa genealogia divina, na którą zwraca uwagę sama Laureatka i pokornie odczytując Boże plany, z odwagą je realizuje. Swoimi przeżyciami związana z tyloma świętymi, czuje się córką Kościoła Bożego, za który bierze odpowiedzialność i dla którego poświęca swe życie.

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II nadając Wandzie Półtawskiej doktorat honoris causa pragnie wyrazić uznanie dla jej służby Ewangelii życia wyrażonej poprzez czytelne świadectwo życia małżeńskiego i rodzinnego, gorące umiłowanie Ojczyzny oraz zaangażowanie w krzewienie katolickiej etyki małżeństwa i rodziny. Chcemy też podkreślić jej szczególną więź z Janem Pawłem II, co staje się dla nas szkołą na drodze wierności przesłaniu naszego Patrona. Dziękując Bogu za takich ludzi, możemy być szczęśliwi, że przyszło nam żyć w czasach naznaczonych świadectwem świętości życia. Jan Paweł II tuż przed śmiercią skierował do Pani Wandy te słowa Pamiętaj, że Pan Bóg wie wszystko i On rządzi światem. Ufamy, że dziś wypełniają się wyroki Opatrzności, gdy nasza Alma Mater honoruje najwyższym zaszczytem tak wspaniałego Człowieka.



1 Por. W. Półtawska. Stare rachunki. Częstochowa 2003 s. 22.

2 Por. tamże, s. 18.

3 Tamże, s. 52.

4 W. Półtawska. I boję się snów. Częstochowa 1998 s. 13-15.

5 Tamże, s. 53.

6 Tamże, s. 158.

7 Por. tamże, s. 111-112.

8 Tamże, s. 168.

9 Por. W. Półtawska. Z prądem i pod prąd. Częstochowa 2003 s. 339-349.

10 W. Półtawska. Samo życie. Częstochowa 2004 s. 117.

11 H. Wołącewicz. Wywiad z Wandą Półtawską. „Dobry Magazyn” nr 1 (28)/2007.

12 Stare rachunki. IV strona okładki.

13 Kraków 2002.

14 Kraków 1995.

15 Częstochowa 2003.




©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna