Dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym, jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów różnica jest stratą”. Kosztami uzyskania przychodów



Pobieranie 312,45 Kb.
Strona4/5
Data13.12.2017
Rozmiar312,45 Kb.
1   2   3   4   5

I Sposób


ROE =

zysk netto

kapitał własny

II Sposób

ROE = ROA x mnożnik dzwigni finansowej

III sposób

ROE = ROIF +ROFL

gdzie:

ROIF – stopa zwrotu na zainwestowanych funduszach

ROFL – stopa zwrotu z tytułu dzwigni finansowej

ROE to rentowność kapitałów własnych. Informuje on o:

    • efektywności zainwestowanego kapitału – jaki zysk przypadł na jednostkę kapitałową;

    • możliwościach alternatywnego ulokowania kapitału w innych bankach, w tym również w postaci depozytów;

    • możliwości odtwarzania kapitału przez porównanie ze współczynnikiem inflacji.

Wskaźnik ten powinien być większy niż stopa inflacji. Niższy poziom wskaźnika oznacza dekapitalizację banku.

  • wskaźnik poziomu kosztów

    koszty

    lub

    koszty działania + amortyzacja

    przychody ogółem

    średni stan aktywów

  • stopa wypłaty dywidendy

    wartość sumy dywidendy

    zysk netto

  • marża odsetkowa

wartość sumy dywidendy

zysk netto

Marża odsetkowa powinna być stabilna przy określonej strukturze aktywów i pasywów banku. W przypadku zmian stóp procentowych zmiany powinny być równoległe po stronie aktywów I pasywów.

  • stopa zysku z działalności

Bank zwiększa rentowność poprzez:

  • zwiększenie marży;

  • poprawę jakości aktywów;

  • zmniejszenie kosztów działania;

  • generowanie przychodów z opłat I prowizji.

    1. Wskaźniki efektywności wykorzystania zasobów

Wskaźniki te mierzą efektywność wykorzystania zasobów. Określa się je również jako wskaźniki produktywności. Wskaźniki produktywności budowane, są jako iloraz:

produktywność (częściowa) =

efekt

nakład

Efekt w tym przypadku wyraża osiągnięty rezultat w wyniku poniesionych nakładów. Do wskaźników efektywności wykorzystania zasobów należą:

suma bilansowa

liczba zatrudnionych




koszty osobowe

średni stan aktywów




średni stan depozytów

średni stan zatrudnienia




średni stan kredytów

średni stan zatrudnienia




produktywność

majątku =



wynik finansowy (zysk)

przeciętny stan majątku




suma bilansowa

wydatki na personel (płace z narzutami)

Oceny całościowej produktywności można dokonać na podstawie zbioru wskaźników cząstkowych.

    1. Wskaźniki giełdowe

Dla banków notowanych na giełdzie lub prywatyzowanych, niezależnie od omówionych wcześniej ROA I ROE, wylicza się takie wskaźniki, jak:

  • wskaźnik P/E (price/earning)

kurs

zysk netto

Kurs, czyli cena giełdowa lub emisyjna.

kurs

wartość księgowa na jedną akcję

Wartość księgowa to aktywa – zobowiązania, czyli aktywa netto.

zysk netto

ilość akcji




wartość księgowa

ilość akcji

aktualna cena rynkowa – cena zakupu + dywidenda

cena zakupu

    1. System CAMEL

Funkcjonowanie banku można ocenić na podstawie systemu klasyfikacyjnego, który oparty jest na wartościowaniu pięciu kluczowych aspektów działalności banku:

  • Adekwatności kapitału (capital adequacy)

Adekwatność kapitału ocenia się na podstawie jego wielkości, stabilności i ryzyka niewypłacalności. Podstawowym miernikiem jest współczynnik wypłacalności.

  • Jakości aktywów (asset quality)

Jakość aktywów oceniana jest na podstawie portfela kredytów, struktury jakościowej tego portfela oraz utworzonych rezerw.

  • organizacja i zarządzanie (management)

Organizacja i zarządzanie to jakość kierownictwa banku, zdolność do kontroli poszczególnych kategorii ryzyka bankowego, prowadzenia prawidłowej polityki finansowej, produktowej, zarządzania aktywami i pasywami w sposób optymalny, zapewniający bezpieczeństwo banku.

  • Rentowność (earnings)

Rentowność charakteryzowana jest przez zespół wskaźników takich jak: ROE, RO A i inne.

  • Płynność (liquidity)

Płynność mierzona jest przez zespół wskaźników, jak również przez wielkość aktywów łatwo zbywalnych oraz możliwości uzyskania finansowania zewnętrznego w różnych wariantach sytuacji kryzysowej.
CW. 9 – Ryzyka bankowe

Ryzyko można zdefiniować jako niebezpieczeństwo nie osiągnięcia przewidywanego rezultatu. Obowiązek rozpoznania ryzyka i tworzenia mechanizmów jego zredukowania to zarządzanie ryzykiem. Zarządzanie ryzykiem następuje przez:

  • poznanie ryzyka, czyli identyfikację;

  • pomiar i analizę ryzyka.

Bank jest narażony na ryzyko finansowe związane z możliwością poniesienia straty lub osiągnięcia mniejszego niż oczekiwany zysk. Ryzyko to wynika ze struktury aktywów i pasywów bilansu. Ryzyko finansowe może być ryzykiem rynkowym (czasem określanym jako cenowe), które związane jest z niekorzystnymi zmianami cen posiadanych przez bank instrumentów finansowych. Ryzyko rynkowe to:

  • ryzyko stopy procentowej;

  • ryzyko kursowe (walutowe);

  • ryzyko zmian cen nieruchomości;

  • ryzyko kredytowe;

  • ryzyko płynności;

  • ryzyko operacyjne.

Zarządzanie ryzykiem nie polega na jego unikaniu, lecz na możliwie najlepszym jego wyszacowaniu.

Organizacja zarządzania ryzykiem powinna zmierzać do:



  • wyodrębnienia portfeli poszczególnych produktów i zarządzania portfelami;

  • wykorzystania informatycznych systemów zarządzania ryzykiem;

  • określenia osób odpowiedzialnych za kontrolę i zarządzanie ryzykiem na każdym poziomie i we wszystkich obszarach.

Zbiorem technik zarządzania ryzykiem jest metoda Value at Risk (VaR). VaR to maksymalna wartość, jaką można stracić z określonym prawdopodobieństwem w określonym czasie. Metodę tę można wykorzystywać w procesie monitorowania i informowania o ekspozycji na ryzyko oraz w polityce zarządzania aktywami i pasywami dla określenia optymalnej struktury bilansu banku. System ten zasilany jest danymi historycznymi, przy założeniu, że relacje z przeszłością będą kontynuowane w przyszłości.

Ryzyko kredytowe i rezerwy

Ryzyko kredytowe banków wynika z ich działalności w obszarze bankowości komercyjnej, detalicznej oraz na rynku międzybankowym.

Ryzyko kredytowe to ryzyko związane z niepłaceniem przez kredytobiorcę swoich zobowiązań należnych bankowi z tytułu udzielonego kredytu i odsetek w wymagalnym terminie. Sytuacja tak powstaje na skutek ryzyka związanego z niepowodzeniem przedsięwzięcia u kredytobiorcy lub jego złej sytuacji finansowej. Ryzyko to może być też związane z wyłudzeniem kredytu, czyli z góry określonymi działaniami kredytobiorcy na szkodę banku. Ryzyko kredytowe rośnie również w wyniku pogorszenia koniunktury w gospodarce.



W związku z ponoszeniem ryzyka konieczne jest tworzenie w bankach zabezpieczeń określonych jako rezerwy. Rezerwa to skalkulowane ryzyko.

Rezerwy mogą mieć charakter ogólny i celowy. Do kategorii rezerw o charakterze ogólnym należy:

  • rezerwa na ryzyko ogólne – tworzona zgodnie z prawem bankowym, w ciężar kosztów, służąca pokryciu ryzyka związanego z prowadzeniem działalności bankowej. Rezerwa może być tworzona corocznie.

  • fundusz ryzyka ogólnego – tworzony z zysku do podziału.

Druga kategoria to rezerw o charakterze celowym – tworzona zgodnie z ustawą o rachunkowości, w ciężar kosztów na podstawie zindywidualizowanej oceny ryzyka należności. Rezerwy te to odpis równoważący skutki ryzyka. Do utworzenia rezerw celowych konieczne jest określenie ekspozycji kredytowej. Ekspozycja kredytowa to bilansowe należności:

    1. z tytułu kredytów i pożyczek;

    2. skupionych wierzytelności, czeków i weksli;

    3. zrealizowanych gwarancji, innych wierzytelności o podobnym charakterze oraz udzielone zobowiązania pozabilansowe o charakterze i gwarancyjnym z wyłączeniem odsetek i prowizji, także kapitalizowanych.

Kryteria kwalifikacji ekspozycji kredytowych do poszczególnych kategorii ryzyka

I – kryterium terminowości

Kryterium to odnosi się do wszystkich rodzajów ekspozycji kredytowych i dzieli je na ekspozycje:


      • wobec Skarbu Państwa

      • wobec osób fizycznych na cele niezwiązane z działalnością gospodarczą lub prowadzeniem gospodarstwa domowego.

Ekspozycje kredytowe wobec Skarbu Państwa dzieli się według powyższego kryterium na:

      • normalne” – opóźnienie w spłacie nie przekracza roku;

      • wątpliwe” - opóźnienie w spłacie przekracza jeden rok i nie przekracza 2 lat;

      • o nieokreślonym terminie płatności, dla których okres od momentu klasyfikacji nie przekracza roku;

      • stracone” - opóźnienie w spłacie przekracza 2 lata;

      • o nieokreślonym terminie płatności, dla których okres od momentu powstania zobowiązania Skarbu Państwa do momentu klasyfikacji przekracza rok;

      • wszelkie ekspozycje kredytowe sporne.

Ekspozycje kredytowe z tytułu pożyczek i kredytów detalicznych dzieli się według powyższego kryterium na:

  • normalne” – dopuszczalne opóźnienie w spłacie do 6 miesięcy;

  • stracone” - opóźnienie w spłacie przekracza 6 miesięcy;

  • ekspozycje kredytowe wobec dłużników, przeciwko którym bank złożył wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, kwestionowane przez dłużników na drodze postępowania sądowego lub wobec dłużników, których miejsce pobytu jest nieznane i których majątek nie został ujawniony.

Natomiast w przypadku ekspozycji innych niż Skarb Państwa i z tytułu pożyczek i kredytów detalicznych kryterium terminowości obsługi długu opiera się na następujących okresach dopuszczalnych opóźnień w spłacie:

  • 0 –1 miesiąca dla należności „normalnych”;

  • 1 –3 miesięcy dla należności „pod obserwacją”;

  • 3 –6 miesięcy dla należności „poniżej standardu”;

  • 6 –12 miesięcy dla należności „wątpliwych”;

  • powyżej 12 miesięcy dla należności „straconych”.

II – kryterium oceny sytuacji ekonomiczno – finansowej dłużnika

Oceny sytuacji ekonomiczno – finansowej dłużnika dokonuje się w oparciu o mierniki ilościowe i jakościowe oraz dostępne oceny uznanych agnacji ratingowych. Ocena taka może być ostrzeżeniem przed ryzykiem opóźnienia.



Do mierników ilościowych zalicza się:

  • wskaźniki efektywności działania;

  • wskaźniki płynności;

  • wskaźniki rotacji majątku obrotowego i zobowiązań;

  • wskaźniki struktury bilansu.

Do mierników jakościowych zalicza się między innymi:

  • jakość zarządzania;

  • stopień zależności od rynku.

Po ustaleniu kategorii ryzyka bank wylicza podstawę tworzenia rezerw celowych przez pomniejszenie ekspozycji kredytowej o przewidywaną kwotę umorzenia części kredytu w wyniku restrukturyzacji zadłużenia. Podstawę tworzenia rezerw celowych można pomniejszyć o zabezpieczenia prawne inne niż przy klasyfikacji ekspozycji do kategorii ryzyka. Dla pomniejszania podstawy tworzenia rezerw celowych jak i dla uwzględnienia ich przy kategoryzacji należności ustalono limity pomniejszania w % w zależności od okresu opóźnienia w spłacie w miesiącach.

Rezerwy celowe wyliczane według podstawy wynoszą:



  • 1,5 % - w przypadku ekspozycji kredytowych wynikających z pożyczek i kredytów detalicznych zakwalifikowanych jako „normalne”;

  • 1,5 % - w przypadku kategorii „pod obserwacją”;

  • 20 % - w przypadku kategorii „poniżej standardu”;

  • 50 % - w przypadku kategorii „wątpliwe”;

  • 100 % - w przypadku kategorii „stracone”.

Tworzenie rezerw jest obowiązkowe i bank nie powinien wykazywać wysokiego wyniku finansowego kosztem nie utworzenia rezerw. Natomiast strata powstała na skutek tworzenia rezerwy, przy odpowiednim poziomie kapitału nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa banku. Wzrastający wskaźnik pokrycia kredytów rezerwami powoduje zmieszenie tempa przyrostu odsetek. Rezerwy są kosztem bez wydatku pieniężnego z punktu widzenia właściciela.

Ryzyko płynności

Płynność jest elementem oceny ogólnej sytuacji banku. Utrzymanie płynności jest podstawowym obowiązkiem banku, wynikającym z ustawy Prawo bankowe. Ryzyko płynności wynika z niezgodności terminów zapadalności aktywów i wymagalności pasywów w poszczególnych pasmach czasowych. Nawet przy prawidłowym funkcjonowaniu banku, dobrej sytuacji ekonomiczno – finansowej może wystąpić niedobór płynności, gdy skumulowane wpływy będą mniejsze niż przewidywane w określonym przedziale czasu.

Płynność finansowa jest to stała zdolność do terminowego regulowania bieżących zobowiązań, zapewniana przez zasoby pieniężne lub inne składniki majątkowe łatwo zamienialne na pieniądz. Utrzymanie płynności ma zawsze pierwszeństwo nad rentownością. Zasada w zakresie płynności jest prosta: płynność banku zwiększa w wyniku wzrostu depozytów i spadku kredytów.



Dla zarządzania płynnością istotna jest znajomość następujących reguł:

  • złota reguła bankowa – nie istnieje ryzyko płynności, jeżeli termin wymagalności pasywów i zapadalności aktywów oraz kwoty są dopasowane;

  • reguła osadu – depozyty w części nie są podejmowane w deklarowanym terminie wymagalności, czyli istnieje pewien osad, który zawsze finansuje aktywa;

  • reguła przesunięć – istnieją zawsze aktywa, których upłynnienie przed terminem nie wywołuje skutków finansowych;

  • reguła maksymalnej straty – dla zachowania płynności bank może upłynniać aż do osiągnięcia straty w wysokości funduszy własnych.

Ryzyko płynności może być spowodowane:

    • koniecznością transformacji pasywów w kolejnych okresach wymagalności;

    • zwłoką w spłacie kredytów;

    • zmianami w stanie kapitału;

    • wycofaniem depozytów;

    • wykorzystaniem linii kredytowych;

    • wzrostem kosztów działania lub zakupami środków trwałych;

    • koncentracją ilościowo – wartościową depozytów dużych;

    • akumulowaniem straty.

Ryzyko płynności obejmuję, więc stronę aktywów i pasywów. Brak płynności to zachwianie relacji należności – zobowiązania. Nie ma wspólnej, uniwersalnej normy płynności. Bank powinien utrzymywać płynność na poziomie adekwatnym do rodzaju i skali podejmowanego ryzyka. Wskaźnikiem służącym monitorowaniu ryzyka utraty płynności jest wskaźnik płynności.

Ryzyko płynności jest minimalizowane przez monitorowanie luki płynności i stosowanie instrumentów zapewnienia płynności na rynku międzybankowym. Instrumentem służącym zarządzaniu płynnością jest zestawienie aktywów i pasywów według terminów pozostałych ważności (zapadalności i wymagalności). Zachowanie płynności występuje wtedy, gdy terminy zapadalności depozytów i wymagalności depozytów są dopasowane.

Dla zachowania płynności ważna jest stabilność źródeł finansowania. Stabilnym źródłem finansowania są depozyty gospodarstw domowych, które na ogół pozostają w pasywach banków dłużej niż okresy umowne. Natomiast lokaty międzybankowe są z reguły utrzymywane na krótko i na duże kwoty. Ważne jest, więc zbudowanie silnej bazy depozytów. Najistotniejsze z punktu widzenia utrzymania płynności są aktywa i pasywa do 1 miesiąca.

Pozostałe ryzyka operacyjne

Ryzyko operacyjne oprócz ryzyka płynności, obejmuje wiele rodzajów ryzyka, wśród których należy szczególnie wymienić takie jak:


  • oszustwo;

  • kradzież;

  • niekompetencja;

  • systemy;

  • ewidencja;

  • ryzyko rozliczeniowe;

  • ryzyko prawne.

Ryzyko operacyjne jest ryzykiem wielowymiarowym. Rośnie ono wraz ze wzrostem:

    • wielkości banku;

    • złożonością struktury organizacyjnej;

    • wielkością oferowanych produktów itp.

Ryzyko to występuje w określonym banku i nie przenosi się na inne banki. Z uwagi na charakter tego ryzyka i niemożność jego kwalifikacji, zarządzanie tym ryzykiem polega na metodach, które bazują na kontroli funkcjonalnej i instytucjonalnej i systemie informowania.

Ryzyko walutowe (kursowe)



Ryzyko walutowe oznacza zagrożenie wyniku wywołane zmianami kursów walut, co powoduje – w zależności od kierunku zmiany, jak i od pozycji banku w walucie – odpowiednio zysk lub stratę.

Bank może posiadać pozycję walutowa zamknięta, co oznacza równość aktywów i pasywów dewizowych, lub pozycję otwartą, tj. stan różnicy pomiędzy aktywami dewizowymi a pasywami dewizowymi. Różnica ta przeliczona na złoto wyraża ekspozycję na ryzyko kursowe lub inaczej walutowe.

Fluktuacja kursu walutowego oznacza dla banku zysk lub stratę, tj.:

- wzrost kursu walutowego:


  • w przypadku nadwyżki aktywów nad pasywami – zysk,

  • w przypadku nadwyżki pasywów nad aktywami – stratę.

- spadek kursu walutowego:

  • w przypadku nadwyżki aktywów nad pasywami –stratę,

  • w przypadku nadwyżki pasywów nad aktywami – zysk.

Ekspozycja banku na ryzyko zależy od polityki banku, przy czym jego wielkość zależy od:

- udziału walut w bilansie banku,

- prognozy kursów walutowych,

- kapitału własnego.



Na pozycje walutową, która tworzy ryzyko dla pojedynczej waluty, składa się:

- bilansowa pozycja walutowa,

- pozabilansowa pozycja walutowa,

- pozycja walutowa transakcji indeksowanych, czyli wyrażonych w walucie. Indeksowanie oznacza uzależnienie salda transakcji zamiennej i rozliczanej w złotych do kursu waluty obcej.

Wymogi w zakresie zabezpieczania ryzyka walutowego włączone zostały do wyliczanego współczynnika wypłacalności. Łączny wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka walutowego w metodzie podstawowej oblicza się jako:

- 8% pozycji walutowej całkowitej, jeżeli pozycja walutowa całkowita przewyższa 2% funduszy własnych banku,

- 0% - jeżeli pozycja walutowa całkowita nie przewyższa 2% funduszy własnych banku.

Niezależnie od ograniczeń związanych z ryzykiem walutowym na podstawie regulacji zewnętrznych, bank – w celu właściwego zarządzania ryzykiem walutowym, ustala strukturę wewnętrznych limitów nakładanych na pozycje otwarte. Zarządzanie ryzykiem walutowym polega na wczesnym rozpoznawaniu zagrożenia i poczynaniu właściwych kroków. W tym celu niezbędny jest:

- pomiar pozycji dewizowej w pojedynczej walucie oraz łącznego we wszystkich walutach,

- określenie relacji pozycji walutowych otwartych w stosunku do kapitału – limitów.

Bank może, w zakresie ryzyka walutowego, realizować politykę:

- zabezpieczania się przed ryzykiem walutowym przez zamknięcie wszystkich otwartych pozycji,

- zabezpieczenia otwartych pozycji transakcjami terminowymi,

- utrzymywania otwartych pozycji walutowych dla uzyskania zysku spekulacyjnego.


Ryzyko stopy procentowej


Ryzyko stopy procentowej można zdefiniować jako ryzyko cenowe, które odzwierciedla stopień zagrożenia pozycji finansowej banku na skutek niekorzystnych zmian stóp procentowych na rynku. Jest to wrażliwość dochodu na zmiany rynkowych stóp procentowych. Można je również określić jako niebezpieczeństwo polegające na tym, że różnica między kwotą otrzymanych i wypłaconych odsetek zmniejszy się na skutek elastyczności dopasowania się nowych rynkowych stawek oprocentowania na rynku. Ryzyko to wynika z faktu, że banki przyjmują w wielkości depozyty na krótkie terminy, natomiast udzielają kredytów na dłuższe terminy. Ryzyko to może również wynikać z odmiennej stopy oprocentowania stałej lub zmiennej aktywów i pasywów.

Luka płynności niesie ryzyko stopy procentowej. W przypadku konieczności pozyskiwania pasywów po rynkowej stopie procentowej, wyższej niż aktualna, uległaby ona obniżeniu lub mogłaby przyjąć wartość ujemną.

Jako miary ryzyka stopy procentowej przyjmuje się:



  • Luka zasobów = aktywa o zmiennych stopach – pasywa o zmiennych stopach

  • Współczynnik luki = aktywa o zmiennych stopach / pasywa o zmiennych stopach

  • Elastyczność oprocentowania = zmiana w oprocentowaniu aktywów lub pasywów / zmiana w rynkowej stopie procentowej.

System limitów i regulacje ostrożnościowe.

Poziom bezpieczeństwa powinien być określony przez system limitów. Limit oznacza zaangażowanie, jakie bank może osiągnąć przyjmując określone ryzyko. Limity to punkty krytyczne, których przekroczenie wiąże się z zagrożeniem stabilności. System limitów powstaje przez:

- określenie ich poziomu,

- przestrzeganie limitów przy wykonywaniu czynności bankowych,

- monitorowanie.

Limity mogą być ustalone przez zewnętrzne akty prawne, jak ustawa Prawo bankowe czy uchwały Komisji Nadzoru Bankowego. Prawo bankowe określiło dla banków jako instytucji publicznego zaufania nadzorcze normy ostrożnościowe.

Reguły te odnoszą się do następujących obszarów:

- fundusze własne,

- koncentracja wierzytelności,

- adekwatność kapitałowa (wypłacalności).

Aktami wykonawczymi do Ustawy SA uchwały Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 12 grudnia 2001 r. – tzw. regulacje ostrożnościowe.



Fundusze własne banku obejmują fundusze podstawowe i fundusze uzupełniające.

Do funduszy własnych nie są zaliczane fundusze przyswojone i fundusze specjalnego przeznaczenia.

Fundusze własne stanowią kategorię określoną w art.. 127 ustawy Prawo bankowe i w regulacjach ostrożnościowych. Zalicza się do nich:



  1. kapitał podstawowy (statutowy, zakładowy i udziałowy),

  2. należne wpłaty na kapitał podstawowy (wielkość ujemna),

  3. akcje własne (wielkość ujemna),

  4. fundusz zapasowy (zasobowy),

  5. fundusze (kapitały) rezerwowe,

  6. fundusz ogólnego ryzyka,

  7. wynik (strata/zysk) z lat ubiegłych,

  8. kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny z tytułu rzeczowych aktywów trwałych, finansowych aktywów trwałych, wartości niematerialnych i prawnych.

Suma tych funduszy jest pomniejszana o takie pozycje jak np. akcje własne.

Wierzytelności banku zostały ograniczone przez limit koncentracji. Koncentrację oblicza się przez sumowanie:



  1. wierzytelności bilansowych:

- nominał pozostający do spłaty z odsetkami,

- skupione wierzytelności wg nominału, gdy wierzytelności nabyte z dyskontem (cena nabycia < wartość nominalna). Upadłość kontrahenta zagraża odzyskaniu kwoty nominału.



  1. udzielone zobowiązania poza bilansowe wg ekwiwalentu bilansowego:

- zobowiązania gwarancyjne i finansowe w pełnej kwocie nominału,

- transakcje terminowe wg kosztu zastąpienia,

- transakcje opcyjnie wg ekwiwalentu delta.

Wierzytelności i udzielonych zobowiązań pozabilansowych nie pomniejsza się o utworzone rezerwy celowe.

1. koncentracja nie może być większa niż (limity koncentracji):

- 20% funduszy własnych w przypadku podmiotu powiązanego z bankiem,

- 25% funduszy własnych w przypadku podmiotów niepowiązanych.

2. suma znaczących zaangażowań (powyżej 10%) nie może przekraczać 800% funduszy własnych.



Z limitu koncentracji mogą być wyłączone te wierzytelności, które zabezpieczone są hipoteką do wysokości 50% wartości zabezpieczenia hipotecznego ustanowionego na rzecz banku, określany na podstawie wyceny bankowo-hipotecznej lub innej wyceny sporządzanej, co najmniej raz w roku. Z limitu koncentracji mogą tez być wyłączone wierzytelności zabezpieczone papierami wartościowymi wg zróżnicowanego marginesu, co wynika z potrzeby uwzględnienia różnic zmienności ich cen rynkowych, zabezpieczone gwarancją lub poręczeniem.

Banki musza utrzymywać fundusze własne na poziomie:

1) nie mniejsze niż 5mln euro, w tym aporty rzeczowe nieprzekraczające 15% funduszy zasadniczych,

2) fundusze własne oraz kapitał krótkoterminowy z pomniejszeniem o przekroczenie progu koncentracji kapitałowej nie mogą być mniejsze niż suma wymogów kapitałowych tak by współczynnik wypłacalności był na poziomie nie niższym niż 8%.

Szczegółowe zasady dla wyliczania współczynnika wypłacalności i ustalenia wymogów kapitałowych zawiera uchwała nr 5/2001 Komisji Nadzoru Bankowego z dnia 12 grudnia 2003 r. w sprawie zakresu i szczegółowych zasad wyznaczania wymogów kapitałowych z tytułu poszczególnych rodzajów ryzyka. Uchwała ta wprowadza nowoczesna narzędzia zarządzania ryzykiem do praktyki bankowej. Uchwała ta obejmuje zasadami adekwatności kapitałowej wszystkie rodzaje ryzyka.

Dla celów obliczania wymogów kapitałowych i współczynnika wypłacalności portfel banku należy zgodnie z Uchwałą podzielić na portfel handlowy i portfel bankowy. Portfel bankowy obejmuje głównie transakcje dokonywane na własny rachunek w celach handlowych z zamiarem uzyskania krótkoterminowych korzyści, czyli transakcje spekulacyjne.

Skala działalności handlowej decyduje o tym czy bank podlega reżimowi pełnemu (tzw. CAD) czy reżimowi uproszczonemu (tzw. NON CAD). Skala działalności handlowej to relacja nominałów pozycji zaliczonych do portfela handlowego do sumy pozycji bilansowych i poza bilansowych. Bank podlega reżimowi CAD, jeżeli średnia skala działalności za ostatnie 250 dni nie przekracza 5%.

W przypadku reżimu NON CAD bank musi obliczyć wymóg kapitałowy z tytułu:

- ryzyka kredytowego,

- ryzyka walutowego,

- ryzyka cen towarów,

- przekroczenie limitu koncentracji wierzytelności,

- ewentualnie innych ryzyk np. operacyjnych.

Norma adekwatności kapitałowej wynosi wtedy:

Fundusze własne – przekroczenie limitu koncentracji kapitałowej > wymogów kapitałowych, co wtedy można to zapisać:

FW – LKK >8%x 12,5x W Ki

i wyliczyć współczynnik wypłacalności:



FW – LKK

>8%

12,5  WKi

Współczynnik ten w reżimie uproszczonym zawiera wymogi z tytułów niektórych rodzajów ryzyka. W reżimie pełnym zawiera wymogi z tytułu wszystkich rodzajów ryzyka.

W przypadku stosowania reżimu CAD do pokrycia wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka rynkowego bank może ująć w formule fundusze dodatkowe, np. tzw. kapitał krótkoterminowy (KK), tj. między innymi zysk bieżący na portfelu handlowym, otrzymane pożyczki podporządkowane itd.

Norma adekwatności kapitałowej wynosi:

FW – LKK + KK > 8% x 12,5 x Wki

i współczynnik wypłacalności:


FW – LKK + KK

>8%

12,5  Wki

ĆW. 9 Międzybankowy rynek pieniężny



1   2   3   4   5


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna