Dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym, jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów różnica jest stratą”. Kosztami uzyskania przychodów



Pobieranie 312,45 Kb.
Strona1/5
Data13.12.2017
Rozmiar312,45 Kb.
  1   2   3   4   5
CW. 7 – Podatek dochodowy w banku

Podstawa opodatkowania, koszty uzyskania przychodu.

Dochodem jest nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym, jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów różnica jest stratą”.



Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu. Celem wydatków uznawanych za koszty uzyskania przychodu powinno być osiągnięcie przychodu, a nie jakikolwiek wydatek. Kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki, które:

  • pozostają w bezpośrednim związku z przychodem, przy czym uprawdopodobnienie tego związku spoczywa na podatniku (banku),

  • zostały rzeczywiście poniesione i są udokumentowane.

Konsekwencją nie zaliczenia wydatku do kosztu uzyskania przychodu jest zwiększenie kwoty naliczonego podatku w wysokości:

kwota wydatku obowiązująca stawka podatku dochodowego.

Jednym z elementów kosztów uzyskania przychodów jest amortyzacja. Stopy amortyzacji ustaliła ustawa, która również określa składniki majątku podlegające amortyzacji.



Nie są kosztami uzyskania przychodów wszelkie rezerwy na koszty przyszłych okresów (rezerwy międzyokresowe bierne). Natomiast poniesione nakłady (zapłacone) pomniejszają podstawę opodatkowania bez względu na moment zaliczenia do wyniku.

Należności zagrożone, rezerwy celowe a podatek.



Obowiązek tworzenia rezerw celowych w bankach wynika z ustawy o rachunkowości oraz regulacji w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko związane z działalnością banków oraz ustawy Prawo bankowe. Nie wszystkie te rezerwy, tworzone zgodnie z przepisami prawa bankowego i zasadami rachunkowości (prawa bilansowego), są kosztem uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego.

Kosztem uzyskania przychodów jest rezerwa na ryzyko ogólne, służąca pokryciu ryzyk związanych z prowadzeniem działalności bankowej. Najważniejszą pozycją rezerw w bankach są rezerwy celowe tworzone na podstawie zindywidualizowanej oceny ryzyka obciążającego należności oraz udzielone gwarancje bądź poręczenia. Kosztami uzyskania przychodów są generalnie m.in. rezerwy celowe – z wyjątkiem tych rezerw utworzonych na pokrycie:

  • kredytów (pożyczek) zakwalifikowanych do kategorii straconych, udzielonych przedsiębiorcom realizującym program restrukturyzacji na podstawie odrębnych ustaw,

  • wymagalnych, nieściągalnych kredytów (pożyczek),

  • wymagalnych, a nieściągalnych należności z tytułu udzielonych przez bank po dniu 1 stycznia 1997 r. gwarancji (poręczeń) spłaty kredytów i pożyczek,

  • zakwalifikowanych do kategorii straconych należności z tytułu udzielonych przez bank po dniu 1 stycznia 1997 r. gwarancji (poręczeń) spłaty kredytów i pożyczek, udzielonych przedsiębiorcom realizującym program restrukturyzacji na podstawie odrębnych ustaw,

  • 25% kwoty kredytów (pożyczek) zakwalifikowanych do kategorii wątpliwych oraz 25% zakwalifikowanych do kategorii wątpliwych należności z tytułu gwarancji (poręczeń) spłaty kredytów i pożyczek – udzielonych przez bank po dniu 1 stycznia 1997 r.,

  • 50% kwoty kredytów (pożyczek) zakwalifikowanych do kategorii wątpliwych oraz 50% zakwalifikowanych do kategorii wątpliwych należności z tytułu gwarancji (poręczeń) spłaty kredytów i pożyczek – udzielonych przez bank przedsiębiorcom realizującym program restrukturyzacji na podstawie odrębnych ustaw.

W każdym z tych przypadków warunkami dodatkowymi zaliczenia w koszty są:

  • uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności,

  • udzielenie kredytów i gwarancji (poręczeń) będących podstawą wierzytelności, zgodnie z prawem.

Nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną, w szczególności, jeżeli:

  • dłużnik zmarł, został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość obejmująca likwidację majątku, albo

  • zostało wszczęte postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego i naprawczego lub na wniosek dłużnika zostało wszczęte postępowanie ugodowe w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków, albo

  • wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo

  • Wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego,

  • wierzytelność została skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo

  • miejsce pobytu dłużnika jest nieznane i nie został ujawniony jego majątek mimo podjęcia przez wierzyciela działań zmierzających do ustalenia tego miejsca i majątku.

Katalog przypadków nieściągalności nie jest zamknięty. Udowodnienie prawdopodobieństwa nieściągalności spoczywa na podatniku (banku).

W przypadku wątpliwych kredytów (pożyczek) dla utworzenia rezerwy uznanej za koszt uzyskania przychodu wystarczająca jest ich kwalifikacja do tej grupy ryzyka na podstawie kryteriów określonych w rozporządzeniu w sprawie rezerw celowych. Rezerwy na wierzytelności uznawane za koszt uzyskania przychodów nie mogą przekraczać kwoty tych wierzytelności pomniejszonej o wartość zabezpieczeń objętych rezerwą. Oznacza to konieczność pomniejszania podstawy tworzenia rezerwy o wartości zabezpieczeń.



Ustawa o podatku dochodowym pozwala – bez względu na osobę dłużnika – uznać rezerwę za koszt podatkowy, jeżeli opóźnienie w spłacie kapitału kredytu (pożyczki) lub odsetek przekracza 6 miesięcy (przy niespełnieniu dodatkowego warunku).

Rozwiązanie, wykorzystanie lub zmniejszenie rezerw celowych w związku ze zwrotem wierzytelności dokonuje się w prawie podatkowym przez zwiększenie przychodów. Nie jest możliwe uznanie rezerw podatkowych jako koszt uzyskania przychodów, natomiast bilansowo nie.

Również takie zdarzenia, jak zmiana klasyfikacji należności powoduje zmiany poziomu rezerw podatkowych. W przypadku konieczności przekwalifikowania należności z „wątpliwych” do „straconych”, dla uznania rezerw za koszt podatkowy muszą być spełnione kryteria podatkowe. Dla utworzenia rezerwy podatkowej na kredyty „wątpliwe” żadnych dodatkowych kryteriów, oprócz wymienionych w rozporządzeniu, nie ma. W takim przypadku może się okazać, że rezerwa podatkowa – w wyniku tego przekwalifikowania nie wystąpi.

Wierzytelności dla ustalenia rezerwy celowej są pomniejszane o wartość:



  • gwarancji lub poręczeń Skarbu Państwa, Narodowego Banku Polskiego lub Bankowego Funduszu Gwarancyjnego,

  • gwarancji lub poręczeń banku centralnego lub rządu kraju będącego członkiem OECD,

  • gwarancji lub poręczeń banku mającego siedzibę w kraju będącym członkiem OECD,

  • gwarancji lub poręczeń państwowej osoby prawnej z wyłączeniem banków i zakładów ubezpieczeń,

  • przelewu wierzytelności z akredytywy zabezpieczonej (akredytywa typu stand-by) otwartej lub potwierdzonej przez bank kraju będącego członkiem OECD,

  • umowy ubezpieczenia eksportowego lub gwarancji ubezpieczeniowej Korporacji Ubezpieczeń Kredytów Eksportowych SA, zawartej lub udzielonej na podstawie przepisów o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych,

  • gwarancji lub poręczeń Banku Gospodarstwa Krajowego ze środków Krajowego Funduszu Poręczeń Kredytowych wydanych na podstawie przepisów o poręczeniach i gwarancjach udzielonych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne,

  • gwarancji lub poręczeń jednostki samorządu terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej o dobrej sytuacji ekonomiczno – finansowej,

  • wpłaty określonej kwoty w złotych lub w innej walucie wymienialnej na rachunek banku, który zobowiąże się, że zwróci tę kwotę po uzyskaniu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizja,

  • zastawu rejestrowego na wierzytelności z rachunku lokaty złożonej w banku:

  • posiadającym ekspozycję kredytową lub

  • mającym siedzibę w kraju będącym członkiem OECD,

  • przeniesienia na bank przez dłużnika, do czasu spłat zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności:

  • papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub NBP,

  • papierów wartościowych emitowanych przez banki centralne lub rządy krajów będących członkami OECD,

  • przeniesienie przez bank dłużnika, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności rzeczy ruchomej, na warunkach określonych przez strony w umowie,

  • przeniesienie przez bank dłużnika, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, papierów wartościowych będących w obrocie giełdowym w krajach będących członkami OECD,

  • hipoteki morskiej na statku morskim wpisanym do rejestru okrętowego,

  • zastawu na statku powietrznym wpisanym do rejestru państwowego statków powietrznych,

  • zastawu rejestrowego na:

  • prawach z pap. wart., wg ich wartości godziwej,

  • prawach z pap. wart.,

  • zastawu rejestrowego na rzeczy ruchomej,

  • przelewu wierzytelności z rachunku lokaty założonej w banku innym niż bank posiadający należność lub udzielonego zobowiązania pozabilansowego,

  • oświadczenia patronackiego podmiotu o dobrej sytuacji ekonomiczno-finansowej.

Korekty kosztów podatkowych pojawiają się również w dwóch sytuacjach. Po pierwsze w razie przekwalifikowania kredytów z wątpliwych do „poniżej standardu”. Wówczas jest konieczna korekta kosztów podatkowych, tj. należy je zmniejszyć o rezerwę podatkową, która dotyczyła kategorii „wątpliwych”, gdyż kategoria „poniżej standardu” nie jest objęta rezerwą podatkową. Przeniesienie należności z kategorii „stracone” do „wątpliwe” może spowodować, że rezerwa utworzona zgodnie z rozporządzeniem nie będzie kosztem podatkowym.

Na uwagę zasługuje sytuacja, kiedy bank spisuje należność w ciężar rezerwy uznanej za koszt podatkowy. Inne są, bowiem kryteria uznania rezerwy za koszt podatkowy, a inne spisanej wierzytelności.



Wierzytelność z tytułu kredytów i pożyczek dopisywana jako koszt uzyskania przychodów musi być wymagalna, nieściągalna i pomniejszona o kwotę niespłaconych odsetek i równowartość rezerw na te kredyty (pożyczki) zaliczonych uprzednio do kosztów uzyskania przychodów. Dotyczy to również strat z tytułu udzielonych przez bank gwarancji i poręczeń spłaty kredytów. Nieściągalność wierzytelności musi być przy tym udokumentowana:

  1. postanowieniem o nieściągalności,

  2. postanowieniem sądu o:

    1. oddaleniu wniosku o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania, lub

    2. umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidacje majątku, lub

    3. ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo

  3. protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności były równe albo wyższe od tej kwoty.

Nie są kosztem uzyskania przychodów wierzytelności przedawnione oraz umorzone, jeżeli umorzenie nie jest związane z postępowaniem układowym.

Wnioski:

  1. kwalifikacja bilansowa i podatkowa rezerw jest różna w przypadku kredytów straconych (nieściągalnych).

  2. jeśli chodzi o kredyty i pożyczki wątpliwe, to podstawą do utworzenia rezerwy podatkowej jest tylko ich kwalifikacja do tej grupy zgodnie z rozporządzeniem.

  3. udzielenie kredytu, jak i zmiany w jego poziomie, w tym spłaty i sprzedaż, są obojętne podatkowo. Zdarzenia te powodują jednak zmiany w poziomie rezerw.

  4. skutki podatkowe zmian w poziomie rezerw należy rozpatrywać oddzielnie w każdej kategorii ryzyka.

  5. dla rozpatrywania skutków zmian w poziomie rezerwy jest istotne, czy w momencie jej utworzenia była kosztem pozyskania przychodów (rezerwą podatkową).

  6. inne są kryteria uznawania za koszt uzyskania przychodów tworzonych rezerw celowych, a inne spisywanych należności.

  7. katalog zabezpieczeń prawnych o jakie należy zmniejszyć kwotę rezerw w prawie podatkowym i bilansowym różnią się.

Koszty reprezentacji i reklamy.

Zgodnie z ustawą do kosztów pozyskania przychodów zalicza się wydatki poniesione na reklamę niepubliczną i reprezentację do wysokości 0,25% przychodu w roku podatkowym. Wydatki poniesione na reklamę publiczną, czyli w środkach masowego przekazu lub publicznie w inny sposób nie są ograniczone żadnym limitem.

Reklama ma charakter publiczny, gdy jest powszechna, ogólna, a nie prywatna, czyli wykonywana jest w miejscu dostępnym dla wszystkich, oficjalnie, jawnie. Skierowana jest do anonimowego odbiorcy lub nieoznaczonego z góry adresata. Reklama ta jest adresowana do ogółu, a nie do określonego kręgu.

Reklama niepubliczna charakteryzuje się przede wszystkim tym, że kieruję się ją do kogoś konkretnego, indywidualnie określonego adresata.

Reklamę publiczną można prowadzić:



  • w środkach masowego przekazu, a więc w telewizji, radio, w prasie zarówno o zasięgu lokalnym, jak i ogólnokrajowym. Wydatki przeznaczone na opłacenie tych reklam są w pełnej wysokości zaliczane do kosztów uzyskania przychodów,

  • publicznie w inny sposób niż w środkach masowego przekazu, np. ekspozycja w oknie wystawowym sklepu, afisze, plakaty. Wszystkie wydatki na tego typu reklamę SA w pełnej wysokości zaliczane do kosztów uzyskania przychodów,

  • przez uczestnictwo, w charakterze sponsora, w publicznych imprezach reklamowych.

Darowizny.

Od ustalonego dochodu odlicza się kwoty darowizn przekazanych na cele o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, organizacjom prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10% dochodu. Darowizna jest umownym Świadczeniem na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy.

Inne elementy podstawy opodatkowania.

Dyskonto przy udzielaniu kredytu dyskontowego (wekslowego) podlega opodatkowaniu w momencie realizacji, tj. postawienia do dyspozycji kredytu pomniejszonego o przychód z tytułu dyskonta.

W przypadku dyskonta od dłużnych papierów wartościowych (obligacji, skryptów dłużnych, bonów pieniężnych i skarbowych) przychodem do opodatkowania jest kwota dyskonta faktycznie otrzymana w momencie wykupu tych pap. wart. przez emitenta.

Prowizje zapłacone powinny być zaliczane do kosztów podatkowych w momencie zapłacenia czy pobrania niezależnie od rozliczania ich w czasie. Prowizja otrzymana czy przychód otrzymany z góry powinien być opodatkowany w momencie kasowym, a nie w momencie zaliczenia do wyniku.

Podatek dochodowy odroczony.

Ustawa o rachunkowości nakazuje tworzenie rezerw na odroczony (odłożony) podatek dochodowy z uwagi na rozbieżność między wynikiem finansowym ustalonym metodą memoriałową zgodnie z zasadami rachunkowości a podstawa opodatkowania podatkiem dochodowym.

Rozbieżności te wywołują:


  • różnice trwałe wywołane nieuwzględnieniem w podstawie opodatkowania tzw. Wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów; różnice trwałe są to takie przychody lub koszty, które nigdy nie staną się przychodami lub kosztami uzyskania przychodu, np. odsetki karne zapłacone od zobowiązań podatkowych,

  • różnice przejściowe wynikające z uwzględnienia w podstawie opodatkowania między innymi odsetek zapłaconych po stronie przychodów, jak i kosztów.

Różnice przejściowe wpływają na wynik w okresie, którego dotyczą, zgodnie z zasadą memoriałową, niezależnie od tego, czy zostały zapłacone czy nie. W podstawie opodatkowania zostają natomiast ujęte w momencie ich otrzymania bądź zapłacenia bez względu na to, jakiego okresu memoriałowego (księgowego) dotyczą.

Różnice przejściowe w bankach mogą dotyczyć między innymi następujących pozycji:



Po stronie przychodów:

  • odsetki naliczone do otrzymania

  • nie zrealizowane różnice kursowe (dodatnie),

  • dyskonto weksli.

Przychody te są opodatkowane w momencie ich faktycznego otrzymania.

Po stronie kosztów:



  • odsetki do zapłacenia (narosłe),

  • rezerwy na deprecjację pap. wart., wynikające z ich wyceny,

  • rezerwy celowe na należności zagrożone,

  • nie zrealizowane różnice kursowe (ujemne).

Odsetki naliczone od kredytów czy depozytów w danym roku będą elementem podstawy opodatkowania w momencie zapłacenia. W związku z tym podatek dochodowy obciążający wynik składa się z:

- podatku bieżącego stanowiącego zobowiązanie podatkowe (podatek ten wynika z deklaracji podatkowej),

- podatków odroczonych (do zapłacenia i do zwrotu).

Elementy podatków odroczonych uwzględnianych jako element korygujący wynik finansowy brutto do wyniku finansowego netto są w bilansie uwzględniane odrębnie jako:


  • rezerwa na podatek dochodowy (pomniejszenie wyniku finansowego),

  • aktywa do rozliczenia w czasie (zwiększenie wyniku finansowego).

Pozostałe zagadnienia.

W praktyce banku komercyjnego ważne jest prawidłowe wyliczenie podstawy opodatkowania i terminowe przekazanie (a nie przedwczesne), szczególnie miesięcznych, zaliczek na podatek. Nieterminowe przekazanie podatku powoduje konieczność naliczenia i przekazania odsetek karnych, które nie są kosztem uzyskania przychodów. Każdy wydatek (koszt) będący kosztem uzyskania przychodów zmniejsza podstawę, a następnie podatek zgodnie z wyliczeniem: koszt x obowiązująca stawka podatku dochodowego. Natomiast zysk do podziału (zysk netto) zmniejszy się nie w pełnej wysokości kosztu a zgodnie z wyliczeniem: koszt x (1 - obowiązująca stawka podatku dochodowego).

Kontrolą dla eliminacji nadużyć podatkowych objęte są tzw. Ceny transferowe, czyli ceny stosowane pomiędzy podmiotami powiązanymi z tytułu wzajemnych świadczeń. W przypadku ustalania ich w fakturach w nieprawidłowej wysokości lub za fikcyjne usługi umożliwiają przeniesienie zysku do kraju spółki dominującej, najczęściej do kraju o niższej stopie podatkowej.

CW. 8 - Analiza finansowa w banku

Cele analizy, źródła, odbiorcy


Analiza Finansowa to ta część analizy ekonomicznej, której przedmiotem jest ocena działalności banku w aspekcie finansowym. Jest źródłem informacji o sytuacji finansowej, trendach i relacjach oraz mocnych i słabych stronach działalności jednostki. Źródłem danych do analizy finansowej jest sprawozdawczość oraz ewidencja księgowa.

Analizę sporządza się w celu:

  • okresowej oceny działalności banku

  • zbadania przyczyn odchyleń od planu lub innej bazy porównawczej ze wskazaniem przyczyn i skutków oraz wpływu czynników zewnętrznych na wynik banku

  • przygotowania planów i prognoz

  • porównania z innymi bankami i oceny na tle innych banków (konkurencyjność wymaga znajomości wyników)

  • identyfikacja tych obszarów, które wymagają podjęcia działań naprawczych, ustalenia zagrożeń i wskazania sposobu ich wyeliminowania oraz identyfikacji mocnych i słabych stron.

Zakres analizy, szczegółowości wskaźników zależą od jej odbiorców. Mogą być nimi odbiorcy zewnętrzni jak właściciele, w tym akcjonariusze, czy potencjalni inwestorzy, czyli przyszli akcjonariusze, oraz nadzór bankowy. Odbiorcami wewnętrznymi są zarząd banku i rada nadzorcza. Mogą być nimi również klienci, a szczególnie deponenci.

Bank może również przeprowadzać analizę innego banku jako podmiotu komercyjnego lub podmiotu potencjalnego zakupu, bądź też jego akcji, czy też dla podjęcia współpracy, jednak analiza taka ograniczona jest zakresem posiadanych informacji.

Analiza finansowa pomaga dokonać porównania z konkurentami słabych i mocnych stron banku tj. zagrożeń, szans, zalet i atutów, czyli oceny jakościowej.

Analiza i ocena wg metody SWOT dotyczy:

S – mocne strony działania firmy

W – słabe strony działania firmy

O – szanse, możliwości rozwoju

T – zagrożenia, bariery rozwoju.

Kryteriami tego rodzaju analizy mogą być:


  • wysoki (lub niski) udział kredytów dla podmiotów niefinansowych

  • wysoka (lub niska) dynamika przyrostu depozytów

  • udział depozytów a vista

  • udział kredytów zagrożonych

  • spadek (wzrost) kosztów działania

Źródłami informacji dla przeprowadzenia analizy są:

  • sprawozdanie finansowe sporządzone zgodnie z ustawą o rachunkowości

  • sprawozdanie banku dla NBP

  • prospekt emisyjny oraz sprawozdawczość dla Komisji Papierów Wartościowych i Giełd

  • raport i opinia biegłych rewidentów

  • ranking banków i inne informacje prasowe o działalności banków

  • informacje uzyskiwane z systemu ewidencji księgowej banku, hurtowni danych.

Analiza pozioma i pionowa sprawozdania finansowego

Analiza dotyczy pozycji zgodnie z układem sprawozdawczym bilansu. Pogłębiona analiza może dotyczyć:



  • struktury kredytów (w aspekcie)

    • branżowej

    • terminowej

    • kategorii ryzyka

    • koncentracji

  • struktury depozytów (w aspekcie)

  • terminowej

  • podmiotowej

  • koncentracji

Dokonując analizy pozycji syntetycznej, należy ustalić wielkość, przekroje analityczne składające się na wielkość globalną.


  1   2   3   4   5


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna