Do 24 maja 2015 roku nadesłać rozwiązania minimum piętnastu kazusów



Pobieranie 172,58 Kb.
Strona2/3
Data20.11.2017
Rozmiar172,58 Kb.
1   2   3
KAZUS 16

Indonezyjski rządowy statek badawczy „Rahasyamayee Tehkhana” przepływał przez morze terytorialne Australii. Australijskie służby łączności, iż statek ten prowadzi nasłuch ich radiostacji wojskowych. W wyniku tej informacji Marynarka Wojenna Australii bez uprzedzenia dokonała desantu na statek „Rahasyamayee Tehkhana” i po opanowaniu go, doprowadziła do portu w Darwin.




  1. Czy Australia miało prawo aresztować indonezyjski statek „Rahasyamayee Tehkhana”?



KAZUS 17

Z winy pierwszego oficera statku japońskiego „Makugonagaru” na morzu otwartym doszło do kolizji jego statku ze statkiem rosyjskim „Maskwa”. Wskutek zderzenia statek rosyjski zatonął, zginęło też kilku członków jego załogi. Rosyjska marynarka wojenna zatrzymała statek japoński i aresztowała pierwszego oficera oraz kapitana. Po procesie karnym sąd rosyjski uniewinnił kapitana, natomiast skazał pierwszego oficera na kilkuletnie pozbawienie wolności i wysoką grzywnę.




  1. Czy takie rozwiązanie jest zgodne z prawem międzynarodowym?



KAZUS 18

W dniu 20 grudnia 2005 roku, na swoim 5336 spotkaniu, Rada Bezpieczeństwa głosowała nad rezolucją nr 1647 w sprawie sytuacji w Liberii. Rezolucja dotyczyła między innymi odnowienia mandatu wojsk ONZ (tzw. „błękitnych hełmów”) stacjonujących na terytorium Liberii w ramach tzw. misji stabilizacyjnej, oraz potwierdzała nałożone rezolucją nr 1521 (2003) ograniczenia dotyczące handlu bronią, materiałami wybuchowymi oraz drewnem szlachetnym i diamentami. W trakcie głosowania Tanzania (przewodnicząca Radzie Bezpieczeństwa) oraz Francja wstrzymały się od głosu, Argentyna, Kongo i Wielka Brytania były nieobecne, Chiny nie wzięły udziału w głosowaniu, a pozostali człon­kowie Rady Bezpieczeństwa głosowali „za".




  1. Czy rezolucja nr 1647 została podjęta?



KAZUS 19

W 1987 roku Indie, Pakistan, Bangladesz, Indonezja, Birma i Tajlandia zawarły konwencję o ochronie praw człowieka, w której między innymi zobowiązywały się do wprowadzenia całkowitego zakazu tortur. Jednakże w Tajlandii postanowienia tej konwencji były noto­rycznie łamane, zwłaszcza w postępowaniach dotyczących handlu narkotykami. W 1996 roku Amnesty International zaskarżyła Tajlandię do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości, oskarżając władze tajskie o łamanie konwencji z 1987 roku oraz norm zwyczajowego prawa międzynarodowego.




  1. Czy skarga (complain) złożona przez Amnesty International będzie skutkowała wszczęciem postępowania przeciwko Tajlandii?



KAZUS 20

W 1992 roku Rzeczpospolita Polska i Republika Litwy zawarły umowę o wzajemnej ochronie grobów i miejsc pamięci ofiar wojny. W październiku 2011 roku, tuż przed Dniem Wszystkich Świętych, grupa satanistów zbezcześciła kilkadziesiąt nagrobków żołnierzy litewskich na cmentarzu jenieckim w Pile-Leszkowie. Na skutek tego incydentu Litwa notyfikowała Polsce wolę jednostronnego wycofania się z umowy. Polska w odpowiedzi stwierdziła, że oświadczenie litewskie nie znajduje prawnego uzasadnienia, gdyż zdarzenie jakie nastąpiło, miało charakter incydentalny, a co więcej stanowi czyn zabroniony zgodnie z polskim prawem, a policja i prokuratura podjęły już intensywne czynności wyjaśniające.




  1. Czy Litwa może doprowadzić do wygaśnięcia umowy w opisanej sytuacji?



KAZUS 21

Jorge Cenoura, radca handlowy ambasady Portugalii w Oslo, będąc z wykształcenia księgowym, prowadził odpłatnie, na zlecenie, księgowość paru spółek mających swą siedzibę w Norwegii. W sierpniu 2013 roku jedna z tych spółek, Treotralve AS, oskarżyła go o niewłaściwe prowadzenie jej spraw, które doprowadziło do znacznych strat materialnych, a następnie wystąpiła przeciwko Cenourze z powództwem cywilnym. Dwa miesiące później, inna spółka, Fenrir AL., złożyła zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez Cenourę poprzez przywłaszczenie sobie znacznej kwoty z konta firmy. W odpowiedzi Jorge Cenoura oświadczył, że żadne postępowanie przeciwko niemu przed sądami norweskimi toczyć się nie może ze względu na to, że chroni go immunitet dyplomatyczny.




  1. Czy Jorge Cenoura ma rację?



KAZUS 22

Republika Ekwadoru utrzymuje od 1971 roku w Laosie niewielką misję dyplomatyczną w randze ambasady. Jedynym członkiem personelu dyplomatycznego jest sam ambasador, podlega mu również trzech członków personelu administracyjno-technicznego (sekretarka, kierowca i tłumacz). W 2012 roku, po długiej chorobie, dotychczasowy ambasador, Manuel Muñoz zmarł. Drogą korespondencyjną ministerstwo spraw zagranicznych w Quito zleciło sekretarce zmarłego ambasadora załatwianie bieżących spraw administracyjnych placówki, dopóki nie przybędzie nowy ambasador.




  1. Czy taka decyzja Peru jest zgodna z prawem międzynarodowym?



KAZUS 23

Stosunki pomiędzy Marokiem i Algierią od dłuższego czasu ulegały stałemu pogorszeniu. U źródeł wzajemnej niechęci stron leżały nieuregulowane kwestie terytorialne związane z tzw. Wojną Piaskową z 1963 roku oraz stała pomoc, jakiej Algieria udziela od lat 70. walczącej z Marokiem Saharze Zachodniej. W 2015 roku Maroko, z zamiarem – jak głosiło – zakończenia ingerencji Algierii w wewnętrzne sprawy Maroka (tj. konflikt z Saharą Zachodnią, którą rząd w Rabacie traktuje jako część tzw. Wielkiego Maroko), zastosowało całkowitą blokadę algierskich portów na wybrzeżu Morza Śródziemnego swoimi okrętami wojennymi. W odpowiedzi na działania marokańskie Algieria przeprowadziła naloty dywanowe na Tanger, Fez i Casablankę.




  1. Która ze stron, w tym przypadku, naruszyła prawo międzynarodowe?



KAZUS 24

W dniu 3 czerwca 2010 r. została zawarta wielostronna umowa międzynarodowa pomiędzy Szwecją, Danią, Norwegią a Islandią w przedmiocie kultywowania tradycji nordyckiej, przejawiającej się m.in. w nauczaniu obok języka ojczystego także innego języka skandynawskiego na poziomie szkoły podstawowej. Na depozytariusza umowy została wybrana Norwegia, która jednak do chwili obecnej nie zarejestrowała umowy w Sekretariacie Organizacji Narodów Zjednoczonych.

W 2011 r., w wyniku nieporozumień pomiędzy Danią i Szwecją, i niemożnością osiągnięcia kompromisu na drodze dyplomatycznej, Dania zdecydowała się wnieść sprawę przeciwko Szwecji do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (MTS) w Hadze. Argumentem Danii o dopuszczalności skargi był fakt, iż, jak wskazywała, nie może (Dania) doznać uszczerbku w konsekwencji niespełnienia obowiązku depozytariusza, czyli Norwegii, co miałoby pozbawiać ją (Danię) powoływania się na treść umowy przed organem ONZ.


  1. Czy MTS powinien rozpatrzyć sprawę i przychylić się do argumentu Danii?

  2. Czy niezarejestrowanie umowy powoduje jej nieważność?



KAZUS 25

Od połowy lat dziewięćdziesiątych XX w. wojska armii Ugandy stacjonowały w prowincji Ituri (Demokratyczna Republika Konga), prowadząc operacje militarne skierowane przeciwko ugrupowaniom partyzanckim. Władze kongijskie przeciwko obecności żołnierzy ugandyjskich nie protestowały. W sierpniu 1998 roku, w czasie szczytu w Victoria Falls władze DRK oskarżyły Ugandę o dokonanie zbrojnej agresji na jej terytorium.




  1. Czy – w przypadku pozostania wojsk ugandyjskich na terytorium DRK po sierpniu 1998 roku i kontynuowania działań militarnych przeciwko lokalnej partyzantce – Uganda naruszyła art. 2 ust. 4 Karty Narodów Zjednoczonych? 



KAZUS 26

Honduras nigdy nie wykonywał żadnych praw w stosunku do przylegającego doń szelfu kontynentalnego w zatoce Campeche. Powołując się na to dwa państwa sąsiedzkie Nikaragua i Gwatemala rozpoczęły eksploatację tego szelfu, przy czym Nikaragua deklarowała, iż zaprzestanie swej działalności, jeżeli Honduras efektywnie przystąpi do badania i eksploatacji tego szelfu. l rzeczywiście po kilku latach Nikaragua zaprzestała eksplo­atacji na szelfie przyległym do swego morza terytorialnego, gdy Honduras rozpoczął wydobywanie gazu i ropy naftowej spod dna morza. Natomiast Gwatemala nie za­przestała eksploatacji, powołując się na to, iż wskutek niewykony­wania wygasły wszelkie prawa Hondurasu do szelfu.




  1. Oceń prawidłowość postępowania państw.



KAZUS 27

Veer Pratap Singh, obywatel Indii, latając prywatną awionetką zarejestrowaną w Indiach, przeleciał nad wyłączną strefą ekonomiczną Pakistanu, a następnie nad jego strefą przyległą i morzem terytorialnym. Pakistańskie lotnictwo wojskowe zmusiło go do lądowania. Po wylądowaniu został zatrzymany, gdyż, jak mu oświadczono, naruszył narodową przestrzeń powietrzną Pakistanu, latając bez stosownego zezwolenia. Singh oświadczył, iż nie naruszył prawa, ponieważ korzystał z analogicznego do prawa nieszkodliwego przepływu prawa nieszkodliwego przelotu, powoływał się przy tym na fakt, że Pakistan jest stroną Konwencji o międzynarodowym lotnictwie cywilnym (tzw. Konwencja chicagowska) z 1944 r. Republika Indii nie jest stroną tej konwencji.




  1. Czy zatrzymując obywatela Indii Pakistan miał rację?



KAZUS 29

W ambasadzie Chińskiej Republiki Ludowej na Placu Krasińskich w Warszawie wybuchł pożar. Przybyłe na miejsce służby ogniowe zwróciły się, zgodnie z art. 22 Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych o pozwolenie na wejście na teren placówki dyplomatycznej. Ambasador Chin, Yuan Guisen nie przebywał na terenie ambasady, natomiast zgody na wejście udzielił strażakom II sekretarz ambasady Liu Janchao. Istnieje podejrzenie, że w palącym się budynku znajdują się osoby zatrute tlenkiem węgla, w tym obywatele polscy pracujący na stanowisku tłumaczy i obsługi kancelarii. Osoby prowadzące akcję ratunkową zwróciły się do polskiego MSZ z pytaniem, czy mogą wejść na teren ambasady Chin.




  1. Czy polski MSZ może zezwolić na wkroczenie na teren ambasady funkcjonariuszom odpowiednich służb ogniowych?

  2. Czy mogą na to zezwolić na podstawie zgody sekretarza ambasady?

  3. Czy polskie władze mogłyby zezwolić na gaszenie pożaru, gdyby uzyskały zgodę pracownika ambasady, który wcześniej upoważniony do podejmowania tego typu decyzji?



KAZUS 30

Dorastający syn attaché handlowego ambasady Chile w Norwegii, utrzymywany przez ojca i z nim mieszkający, mający obywatelstwo francuskie, znany był z gwałtownego usposobienia. Pewnego dnia wraz ze swym bratem mającym również obywatelstwo francuskie, ale mieszkającym i utrzymującym się samodzielnie, przy­łączył się do manifestacji ulicznej, zorganizowanej przez przeciwników polowania na foki. Gdy manifestacja została zatrzymana przez policję, wytworzyło się spore zamieszanie, manifestanci zaczęli rzucać kamieniami w kierunku służb porządkowych. W końcu wywiązała się bójka ze służbami mundurowymi. W trakcie interwencji policyjnej synowie attaché zostali kilkakrotnie uderzeni pałką. Następ­nego dnia poskarżyli się ojcu, iż zamiast chronić ich nietykalność oso­bistą, policjanci naruszyli ją. W konsekwencji prosili ojca o podjęcie stosownej interwencji w protokole dyplomatycznym Norwegii.




  1. Czy attache powinien zwrócić się z interwencją do ministerstwa spraw zagranicznych Norwegii?



KAZUS 33

Akredytowani w Paragwaju chargé d'affaires Kolumbii oraz konsul Malawi i wicekonsul Brazylii byli świadkami rozboju dokonanego na ulicy w Asunción. W trakcie procesu karnego sędzia wezwał ich do stawienia się w sądzie w charakterze świadków i złożenia zeznań. Początkowo wszyscy trzej odmówili. Wzywając ich po raz drugi, sędzia zagroził grzywną w razie niestawienia się. Chargé d'affaires i wicekonsul ponownie odmówili stawienia się w celu złożenia zeznań, natomiast konsul przesłał obszerne wyjaśnienia pisemne dotyczące tego, co widział w trakcie zdarzenia. Sędzia prowadzący postępowanie załączył do akt sprawy wyjaśnienia złożone przez konsula Malawi i wydając jednocześnie postanowienie o nałożeniu kary porządkowej na wicekonsula Brazylii.




  1. Czy przedstawiciele dyplomatyczni i urzędnicy konsularni mają obowiązek składania zeznań w charakterze świadków?

  2. Czy sędzia mógł nałożyć karę porządkową na wicekonsula Brazylii?



KAZUS 34

Dnia 28 grudnia 2003 roku około północy policja zauważyła czarne sportowe BMW o niebieskich tablicach rejestracyjnych, które z prędkością ponad 150 km/h przejeżdżało przez skrzyżowanie Alei Piłsudskiego i Alei Rydza-Śmigłego w Łodzi. Na dawane znaki, by zatrzymać pojazd, kierowca nie zareagował. Policja wszczęła pościg. BMW udało się zatrzymać dopiero na Rondzie „Solidarności”. Po zatrzymaniu kierowca odmówił opuszczenia samochodu informując, iż jest on ministrem pełnomocnym Republiki Mongolii w Polsce. Czując charakterystyczną woń spożytego alkoholu, policjanci grzecznie poprosili o opuszczenie auta. Dyplomata wysiadł, a następnie rzucił się na policjantów, którzy poprosili o okazanie legitymacji dyplomaty. Jednego z nich uderzył, drugi ciosu uniknął. Dyplomata odmówił okazania legitymacji, odmówił też poddania się badaniu alkomatem powołując się na przysługujący mu immunitet dyplomatyczny. Następnie znieważając funkcjonariuszy z użyciem słów uważanych za obraźliwe, wsiadł ponownie do samochodu i ruszył z piskiem opon.

Policjanci pozwolili mu odjechać, sporządzając z całego zajścia notatkę służbową.


  1. Oceń postępowanie policjantów. Czy mogli zatrzymać dyplomatę? Czy powinni pozwolić mu odjechać?



KAZUS 35

W dniu 9 stycznia 1996 roku na posterunek policji w Ronse (Belgia) wpadła zapłakana dziewczyna, która poinformowała o zabójstwie swojego brata, obywatela belgijskiego, zatrudnionego w Ambasadzie Republiki Chile w Brukseli na stanowisku tłumacza. Dziewczyna twierdziła, że zabójcą jest syn chilijskiego ambasadora, Horacio Waddington, zaś motywem miała być zemsta za rzekomy gwałt, którego zamordowany tłumacz miał się dopuścić na siostrze zabójcy.

Policja w Ronse poinformowała o zgłoszeniu policję w Brukseli, która udała się do Ambasady Chile, jako że tam podejrzany miał miejsce zamieszkania. Nie weszli jednak na teren Ambasady, poprosili jedynie o rozmowę z szefem placówki. Poinformowany o zgłoszeniu popełnienia przestępstwa ojciec podejrzanego, ambasador Chile akredytowany w Brukseli oświadczył, że zrzeka się, odnośnie syna, immunitetu.


  1. Czy przed sądem belgijskim będzie mogło toczyć się postępowanie karne przeciwko Horaciemu Waddingtonowi, czy powinny zostać spełnione jeszcze jakieś warunki formalne? Jeśli tak, to jakie?



KAZUS 36

Michiko Ono, żona Masaako Ono, ambasadora Cesarstwa Japonii w Polsce, była zatrudniona jako lektor języka japońskiego na Uniwersytecie Warszawskim od 2001 roku. W czerwcu 2004 roku, jednostronnym oświadczeniem woli rozwiązała umowę o pracę z Uniwersytetem Warszawskim bez wypowiedzenia. W piśmie przesłanym władzom Uniwersytetu nie podała przyczyn wypowiedzenia. Uniwersytet Warszawski wystąpił do sądu pracy w Warszawie z powództwem o odszkodowanie za bezzasadne rozwiązanie umowy o pracę przez pracownika, na podstawie art. 611 kodeksu pracy.

W odpowiedzi na pozew pani Ono powołała się na przysługujący jej, jako żonie ambasadora, immunitet dyplomatyczny. Podniosła również, że ze względu na to, że jest obywatelką japońską, sąd polski nie jest właściwy do rozstrzygania tej sprawy.


  1. Czy zarzuty podniesione przez Michiko Ono są zasadne?



KAZUS 37

Najem budynków i lokali w Republice Słowackiej przez osoby fizyczne innym osobom fizycznym, prawnym bądź instytucjom rodzi obowiązek podatkowy odprowadzania przez wynajmującego do budżetu państwa 5% od wartości rocznego czynszu pobieranego od najemcy. Josef Kulecka, obywatel Słowacji, wynajął willę, której był właścicielem, misji dyplomatycznej Argentyny, odmawiając zapłaty podatku. Na wniosek urzędu zajmującego się ściąganiem zaległych zobowiązań podatkowych, zgodnie z odpowiednimi przepisami Słowacji, sprawa przeciwko Josefowi Kuleczce skierowana została do słowackiego sądu podatkowego. Josef Kulecka argumentował, iż uznał roszczenie skierowane przeciwko niemu za bezzasadne ze względu na sprzeczność, jego zdaniem, z postanowieniami Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych, jako że ściągane od niego z tytułu najmu podatki obciążą w ostateczności Argentynę, z którym zmuszony będzie renegocjować umowę najmu celem podniesienia wartości rocznego czynszu.




  1. Jakie będzie rozstrzygnięcie sądu i dlaczego?



KAZUS 38

Stosunki konsularne Malezji i Birmy reguluje Konwencja Wiedeńska o stosunkach konsularnych (1963). W stolicy Malezji Kuala Lumpur nastąpiło trzęsienie ziemi. Wskutek tego kataklizmu zniszczeniu uległa część konsulatu Birmy, będąca biurem konsula generalnego — kierownika tego urzędu konsularnego. Prawdopodobne jest, iż pod gruzami uwięzieni są urzędnicy konsularni, w tym sam konsul generalny. Niezbędne są natychmiastowe działania.




  1. Czy władze Malezji mogą nakazać odpowiednim służbom podjęcie akcji ratunkowej na terenie konsulatu Birmy, czy też do przeprowadzenia akcji potrzebne jest spełnienie dodatkowych warunków (jeśli tak, to jakich?) przez władze malezyjskie?



KAZUS 39

Armenia i Burkina Faso zawarły w dniu 18 kwietnia 2002 roku umowę o współpracy w dziedzinie lotnictwa cywilnego. Lalit Mbele, minister pełnomocny akredytowany w Erewaniu i przedstawiciel Burkiny Faso, podpisał umowę, ponieważ go przekupiono, o czym Burkina Faso jednak nie wiedziała. Po kilku latach stosowania umowy okoliczności, w jakich była ona zawierana, uległy poważnej zmianie i na Armenii spoczywa teraz znacznie szerszy zakres obowiązków niż poprzednio. Niezadowolona z takiego obrotu spraw Armenia wysłała notę do Burkiny Faso, informując je, iż kilka lat wcześniej przekupiła Lalita Mbele, aby podpisał umowę i dlatego uważa, że umowa jest nieważna. Burkina Faso nie reaguje.




  1. Czy umowa jest ważna?



KAZUS 40

Spór toczący się pomiędzy Mozambikiem i Botswaną od wielu lat jest w fazie rokowań. W ostatnim czasie, ze względu na długotrwały impas i zerwanie rokowań dotyczących rozwiązania sporu, Zimbabwe zaproponowało na drodze dyplomatycznej, iż ułatwi obu stronom wszczęcie rokowań bezpośrednich. Na spotkaniu przedstawicieli Mozambiku i Botswany, zorganizowanym w Harare na zaproszenie premiera Zimbabwe Yahayi Daali, Zimbabwe zdecydowało się wziąć udział w podjętych negocjacjach. Początkowo negocjacje z udziałem mediatora toczyły się w dobrej atmosferze, jednak punktem zwrotnym okazało się ujawnienie przez Mozambik faktu, iż mediator - Zimbabwe - jest żywotnie zainteresowany pewnym aspektem istniejącego od lat sporu pomiędzy Mozambikiem a Botswaną i w tym zakresie zdecydowanie nie jest bezstronne, lecz usiłuje, używając wszelkich środków dyplomatycznych, doprowadzić do uzyskania korzystnego głównie dla siebie rozwiązania sporu.




  1. Czy któraś ze stron sporu może odstąpić od mediacji? Jeśli tak, to która?



KAZUS 41

Sonda BeppoSAX, włosko-holenderski obiekt kosmiczny zarejestrowany w Holandii został wypuszczony w przestrzeń kosmiczną dnia 30 kwietnia 1996 roku z urządzeń znajdujących się na terytorium Francji. W lipcu 1999 roku na orbicie okołoziemskiej zderzył się on z niewielkim meteorem. Zderzenie to spowodowało wytrącenie sondy BeppoSAX z orbity, w następstwie którego sonda zaczęła spadać w kierunku Ziemi. Włoska stacja kontrolna utraciła kontakt z sondą, dzień później kontrolę nad sondą utraciła również stacja holenderska. W trakcie spadania sonda BeppoSAX rozpadła się na kilka części. Jedna z nich spadając na Ziemię, otarła się o kanadyjski helikopter wojskowy, powodując jego wybuch, szczęśliwe obaj piloci zdołali się uratować. Inne fragmenty obiektu spadły na terytorium Gwatemali i Hondurasu niszcząc zabudowania cywilne.




  1. Kto będzie odpowiadał za szkodę wyrządzoną przez sondę BeppoSAX?



KAZUS 42

Chaiya Rowlings, obywatelka brytyjska pochodzenia kenijskiego, będąca w zaawansowanej ciąży, leciała samolotem francuskich linii lotniczych Air France z Paryża do Egiptu. W trakcie przelotu nad terytorium libijskim urodziła dziecko. Ku jej zdumieniu po kilku tygodniach otrzymała od władz libijskich wezwanie do uiszczenia opłaty w wysokości (równowartość 500 euro), którą prawo libijskie przewiduje dla rodzica w związku z urodzeniem obywatela Wielkiej Libijskiej Arabskiej Dżamahirijji Ludowo-Socjalistycznej.




  1. Czy władze libijskie mogą mieć podstawy do takiego żądania?



KAZUS 43

Wielka Brytania, powołując się na art. 38 Statutu Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości (który zdaniem Wielkiej Brytanii wylicza i klasyfikuje źródła prawa międzynarodowego), przedstawiło Trybunałowi w zaistniałym sporze pomiędzy nią i Argentyną, jako źródło wyrokowania, opinię Iana Brownlie’go, brytyjskiego naukowca i wybitnego znawcy prawa międzynarodowego publicznego, byłego sędziego MTS, domagając się - wobec braku norm umownych i zwyczajowych dotyczących zaistniałego sporu - wydania wyroku zgodnego z przedstawioną doktryną tego wybitnego naukowca i praktyka. Dodać należy, iż jak powszechnie wiadomo, Wielka Brytania należy do systemu prawnego common law.




  1. Czy powyższe rozumowanie jest do przyjęcia przez MTS; jeśli tak, to w jakich okolicznościach i pod jakimi warunkami?

  2. Jaki wpływ, jeśli w ogóle, może mieć opinia jurysprudencji na prawo międzynarodowe?



KAZUS 44

Tajlandia wniosła skargę przeciwko Wietnamowi do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. Skarga dotyczyła naruszenia przez Wietnam postanowień umowy zawartej pomiędzy stronami. Tajlandia przyjęła w 1995 roku klauzulę fakultatywną Trybunału zgodnie z art. 36 § 2 Statutu Trybunału (zgoda ante hoc), Wietnam przyjął kompetencję Trybunału do rozpatrzenia tego sporu post hoc. Umowa pomiędzy Tajlandią i Wietnamem – której dotyczy spór – jest umową dwustronną, zawartą pomiędzy stronami w 1997 roku, zarejestrowaną, ale nie publikowaną jeszcze w United Nation Treaty Series (Serii traktatowej Narodów Zjednoczonych).




  1. Czy Trybunał może rozstrzygać tę sprawę?



KAZUS 45

W dniu 23 października 1998 roku Rzeczpospolita Polska i Republika Ukrainy zawarły umowę o wzajemnej ochronie grobów i miejsc pamięci ofiar wojny. Umowa, wśród wielu innych postanowień, zawierała również klauzulę arbitrażową. W grudniu 2003 roku grupa satanistów zbezcześciła cmentarz wojenny w Przemyślu, niszcząc kilkadziesiąt nagrobków partyzantów narodowości ukraińskiej. Na skutek tego incydentu Ukraina notyfikowała Polsce wolę jednostronnego wycofania się z umowy. Rzeczpospolita Polska w odpowiedzi stwierdziła, że postępowanie Ukrainy nie znajduje prawnego uzasadnienia, gdyż zdarzenie, które nastąpiło, miało charakter incydentalny i było sprzeczne z obowiązującym w Rzeczpospolitej prawem, a ponadto sprawcy zostali ujęci i postawieni przed sądem.




  1. Oceń sytuację.



KAZUS 46

II sekretarz ambasady Boliwii w Arabii Saudyjskiej, będąc w stanie niepoczytalnym (wskutek spożycia alkoholu), zamordował obywatela saudyjskiego. Chroniony immunitetem, został natychmiast uznany przez władze Arabii Saudyjskiej za persona non grata i wydalony z Rijadu. Będąc wciąż dyplomatą chronionym immunitetem, został osądzony za swój czyn przez sąd boliwijski i skazany na karę siedmiu lat pozbawienia wolności. Po wyjściu na wolność już jako turysta udał się do Dżuddy (Arabia Saudyjska). Został tam ujęty, nie chronił go bowiem żaden immunitet i za swój czyn ponownie osądzony. Podstawą systemu prawnego w Arabii Saudyjskiej jest szarijat (prawo koraniczne), obowiązuje całkowity zakaz spożywania alkoholu, a przestępstwa popełnione pod jego wpływem karane są ze szczególną surowością. Sąd w Dżuddzie uznał, iż kara jaką odbył oskarżony w Boliwii była nieproporcjonalna do winy i skazał go na śmierć przez ścięcie. Wyrok wykonano.




  1. Proces i wykonanie wyroku którego z sądów stanowiło pogwałcenie prawa dyplomatycznego i dlaczego?



KAZUS 47

Dnia 16 grudnia 2006 roku władze celne Niemiec aresztowały, pod zarzutem przemytu niedozwolonych substancji, Vijaya Naranga, kuriera dyplomatycznego Malezji przewożącego pocztę dyplomatyczną do malezyjskiego przedstawicielstwa dyplomatycznego w Berlinie. Oznaczone jako poczta dyplomatyczna z konsulatu generalnego Malezji w Banaras przesyłki zostały otworzone przez funkcjonariuszy celnych na lotnisku Tempelhof. W paczkach znajdowały się dokumenty o zaszyfrowanej treści oraz liście betelu (Piper betle), których przywóz na terytorium Niemiec jest niedozwolony.




  1. Proszę wskazać wszelkie naruszenia prawa mające miejsce w opisanym przypadku.



KAZUS 48

W wypadku drogowym koło przejścia granicznego w La Jonquera (Hiszpania-Francja) rozbił się samochód na mołdawskich numerach rejestracyjnych. Podczas oględzin miejsca wypadku policja hiszpańska i francuska znalazły nieoznakowane przesyłki, które po otwarciu okazały się pocztą dyplomatyczną przesyłaną pomiędzy placówką dyplomatyczną Mołdawii w Madrycie, a mołdawską placówką dyplomatyczną w Paryżu. Później ustalona zostaje tożsamość ofiary wypadku - jest nią obywatel Mołdawii Jani Petru, zawodowy kurier dyplomatyczny.




  1. Czy Hiszpanii i Francji można zarzucić postępowanie niezgodne z prawem dyplomatycznym? Odpowiedź uzasadnij



KAZUS 49

Henrikas de Bussy, konsul honorowy Francji na Litwie, jest obywatelem litewskim i znanym przedsiębiorcą. Kierowany przez niego konsulat honorowy ma swoją siedzibę w jednej z podległych de Bussy’emu firm. W 1999 roku, w wyniku nieudanych inwestycji handlowych przedsiębiorstwo de Bussy’ego plajtuje. Zgodnie z prawem litewskim, funkcjonariusze odpowiednich służb skarbowych, działając w imieniu wierzycieli upadłego przedsiębiorstwa dokonali rewizji i zabezpieczenia znajdujących się w siedzibie firmy przedmiotów i dokumentów. Działanie to odbyło się pod nieobecność prezesa firmy - konsula honorowego Francji. Funkcjonariusze służb skarbowych, dokonując rewizji, naruszyli nietykalność dokumentów konsularnych, które w związku z brakiem w konsulacie wydzielonego archiwum znajdowały się we wspólnym archiwum wraz z dokumentacją i korespondencją firmy, były jednak oznaczone nalepkami „konsularne”.




  1. Czy Litwa naruszyła prawo międzynarodowe?



KAZUS 50

W lutym 2003 roku lotniskowiec amerykański „Nimitz”, w drodze do Zatoki Perskiej, przepływał przez morze terytorialne Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Ministerstwo Spraw Zagranicznych Zjednoczonych Emiratów Arabskich złożyło notę protestacyjną Sekretarzowi Stanu USA domagając się zaprzestania przepływu jako szkodliwego argumentując, że w trakcie przepływu z lotniskowca startowały samoloty. USA odpierało zarzuty dowodząc, że miał miejsce tylko jeden przypadek startu i że był to samolot sanitarny, który transportował rannego w wypadku na pokładzie żołnierza do szpitala w Rijadzie (Arabia Saudyjska), w żadnym wypadku nie był to myśliwiec.




  1. Proszę ocenić z punktu widzenia postanowień Konwencji prawa morza z Montego Bay (1982), czy zachowane zostały warunki nieszkodliwego przepływu.



KAZUS 51

Trawler rosyjski poławiał bez wymaganego zezwolenia w strefie przyległej Japonii. Japonia wysłała kuter patrolowy straży przybrzeżnej w celu dokonania zajęcia trawlera. Trawler jednak, po odebraniu z kutra wezwania do zatrzymania się, zaczął uciekać i wpłynął niebawem na obszar morza terytorialnego Korei Południowej. Japoński kuter patrolowy nie przerwał jednak pościgu i ostatecznie dokonał zajęcia trawlera.




  1. Czy doszło do naruszenia prawa pościgu w rozumieniu Konwencji z Montego Bay (1982)?



KAZUS 52

W dniu 15 lipca 1989 roku Francja wprowadziła na orbitę kołową (geostacjonarną), położoną w odległości 35.800 km od powierzchni Ziemi, sztucznego satelitę. Czad, nad którego terytorium przebiega odpowiedni odcinek orbity, uznał, że ów odcinek wchodzi w skład jego terytorium państwowego i wprowadzenie sztucznego satelity na orbitę bez wyraźnej zgody narusza jego suwerenność, zwłaszcza że nie ma normy prawa międzynarodowego określającej zasady delimitacji przestrzeni powietrznej i każde państwo ma suwerenne prawo określić górny pułap swojego obszaru powietrznego. Minister Spraw Zagranicznych Czadu wystosował więc do swojego francuskiego odpowiednika notę protestacyjną, w której zdecydowanie domagał się zmiany orbity francuskiego satelity.




  1. Czy Czad ma rację? Uzasadnij odpowiedź.



KAZUS 53

Dnia 21 grudnia 1988 roku nad szkocką miejscowością Lockerbie eksplodował samolot PANAM z ok. 270 osobami na pokładzie (w większości przypadków ofiarami byli obywatele Stanów Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii). Stany Zjednoczone i Wielka Brytania zażądały od Libii wydania dwóch oficerów jej wywiadu, podejrzewanych o podłożenie ładunków wybuchowych na pokładzie samolotu. Libia odmówiła. Wskazała, że sama może osądzić podejrzanych, a jej uprawnienie w tej mierze wynika z Konwencji montrealskiej z 1971 roku o zwalczaniu bezprawnych czynów skierowanych przeciwko bezpieczeństwu lotnictwa cywilnego. Art. 5 ust. 2 Konwencji montrealskiej stanowił:

Każde Umawiające się Państwo podejmie [...] takie środki, jakie będą konieczne do ustanowienia jego jurysdykcji [...] w przypadku gdy domniemany sprawca przestępstwa znajduje się na jego terytorium, a Państwo to nie wydaje go [...] żadnemu z [innych] Państw [uprawnionych] [np. państwu, w którym zarejestrowany był samolot będący przedmiotem zamachu]”.

Rada Bezpieczeństwa ONZ mocą rezolucji nr 731 wezwała Libię do natychmiastowego spełnienia żądania USA i Wielkiej Brytanii (tj. do wydania podejrzanych). Rezolucja ta miała charakter wiążący.




  1. Czy Libia uprawniona była do odmowy wykonania postanowień rezolucji nr 731 powołując się na art. 5 ust. 2 Konwencji montrealskiej?



KAZUS 54

Dnia 20 stycznia 2006 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło uchwałę w przedmiocie przeciwdziałania zniesławianiu religii (Combating defamation of religions, A/60/509/Add.2). W pkt. 9 stanowi ona, że

„Zgromadzenie Ogólne nalega, by Państwa podjęły kroki mające na celu zakazanie rozpowszechniana przez polityczne instytucje i organizacje idei rasistowskich i ksenofobicznych, a także materiałów skierowanych przeciwko jakiejkolwiek religii bądź przeciwko ich wyznawcom a zawierających zachętę do dyskryminacji, niechęci, wrogości”.


  1. Czy powołana rezolucja nakłada na Rzeczpospolitą Polską – członka ONZ – obowiązek prawny w zakresie określonym w pkt. 9?



KAZUS 55

Dnia 1 sierpnia 2004 roku w Warszawie w czasie uroczystych obchodów sześćdziesiątej rocznicy wybuchu powstania warszawskiego, Kanclerz Republiki Federalnej Niemiec G. Schröder wygłosił – w obecności prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej A. Kwaśniewskiego – przemówienie zawierające następujący passus:

My, Niemcy, wiemy bardzo dobrze, kto rozpoczął wojnę i kto stał się jej pierwszą ofiarą. Z tego powodu nie może dzisiaj być już miejsca dla roszczeń restytucyjnych, które stawiałyby historię na głowie. Związane z drugą wojną światową problemy majątkowe nie są już tematem dla obu rządów [...]. Rząd federalny [...] nie popiera [także] żądań indywidualnych, w przypadku gdyby zostały one jednak postawione”.


  1. Czy oświadczenie Kanclerza RFN rodzi jakiekolwiek skutki prawne (w odróżnieniu od skutków politycznych)? Jeżeli tak, to jakie?



KAZUS 56

Państwa prowadziły negocjacje w przedmiocie zawarcia umowy międzynarodowej o odpowiedzialności cywilnej za szkodę jądrową. W projekcie tej umowy znalazł się przepis, zgodnie z którym państwo-strona nie może powoływać się przed sądem krajowym innego państwa-strony na służący mu (na podstawie międzynarodowego prawa zwyczajowego) immunitet jurysdykcyjny, w toku postępowania o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną osobie w związku z pokojowym wykorzystaniem energii jądrowej.




  1. Czy wyłączenie mocą postanowienia traktatowego (inter partes) skutku normy powszechnie obowiązującego prawa zwyczajowego będzie prawnie skuteczne?



KAZUS 57

Art. 200 § 1 Kodeksu karnego z 1997 roku stanowi:

Kto obcuje płciowo z małoletnim poniżej lat 15 lub dopuszcza się wobec takiej osoby innej czynności seksualnej lub doprowadza ją do poddania się takim czynnościom albo do ich wykonania, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12”.  

W dniu 13 marca 2006 roku policja w Warszawie zatrzymała osiemnastoletniego Mohammeda Rhazę Shiraziego, obywatela Iranu, pod zarzutem popełnienia czynu z art. 200 § 1 kk na czternastoipółletniej Naseem Hassan, córce I sekretarza ambasady Arabii Saudyjskiej w Warszawie. Akt oskarżenia przeciwko Shiraziemu trafił do Sądu Rejonowego w Warszawie. W toku postępowania obrońca Shiraziego zakwestionował możliwość prowadzenia postępowania przez władze polskie wskazując, że zarówno wobec sprawcy, jak i domniemanej ofiary powinno mieć zastosowanie ich prawo ojczyste (odpowiednio irańskie i saudyjskie) nie zaś prawo polskie, zaś oba te porządki prawne penalizują akty seksualne z osobami poniżej czternastego roku życia, nie jest więc spełniony wymóg podwójnej karalności, niezbędny do prowadzenia postępowania karnego przeciwko cudzoziemcowi. Ponadto zarówno sprawca, jak i domniemana ofiara w akcie uczestniczyli dobrowolnie.




  1. Jakie będzie rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w przedmiocie jurysdykcji?



KAZUS 58

W styczniu 2005 roku rząd Wenezueli ujawnił, że jeden z przywódców marksistowskich Rewolucyjnych Sił Zbrojnych Kolumbii (FARC) Rodrigo Granda został uprowadzony w centrum wenezuelskiej stolicy Caracas przez agentów kolumbijskich i amerykańskich, korzystających z pomocy wojskowych wenezuelskich, których udało się owym agentom skorumpować. Rząd w Bogocie przyznał, że wypłacił bliżej nieokreślonym „agentom” nagrodę za dostarczenie do miejscowości Cucuta na terytorium Kolumbii wysokiego rangą przedstawiciela FARC. Rząd kolumbijski wskazał jednocześnie, że przeciwko Rodrigo Granda odpowiednie organy państwowe wszczęły postępowanie karne: zarzucano mu m. in. popełnienie zbrodni: ludobójstwa oraz szpiegostwa. Władze kolumbijskie podniosły również, że wielokrotnie zwracały się do władz wenezuelskich z wnioskiem o wydanie p. Granda na podstawie obowiązującej między obu państwami umowy o ekstradycji. Władze wenezuelskie wszelkie wnioski w tej mierze pozostawiały bez rozpoznania.




  1. Czy Kolumbia naruszyła prawo międzynarodowe?



KAZUS 59

Zgodnie z art. 189 § 1 Kodeksu karnego z 1997 roku:

Kto pozbawia człowieka wolności, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”.

Niejaki D.Z. (ps. „Spięty”) - posiadający podwójne polsko-niemieckie obywatelstwo, mieszkaniec Wołomina – w czasie pobytu we Francji pozbawił wolności niejakiego A.Sz. (ps. „Szpula”), posiadającego holenderskie obywatelstwo, hodowcę rasowych gołębi z Pruszkowa. A.Sz. był przez kilka tygodni przetrzymywany w wilii D.Z. na Lazurowym Wybrzeżu. Francuski kodeks karny penalizuje pozbawienie człowieka wolności.




  1. Czy polską ustawę karną można będzie zastosować do sprawcy przestępstwa po jego powrocie do Polski?



KAZUS 60

Zgodnie z art. 206 Kodeksu karnego z 1997 roku:

Kto zawiera małżeństwo, pomimo, że pozostaje w związku małżeńskim, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2”.

Stanisław N. (obywatel RP stanu wolnego) w 2001 roku wyjechał do Arabii Saudyjskiej, gdzie w latach: 2001, 2002 i 2003 zawarł trzy związki małżeńskie z obywatelkami (kolejno) Arabii Saudyjskiej, Jemenu i Kataru. Zgodnie z prawem saudyjskim, jemeńskim i katarskim bigamia nie stanowi przestępstwa.




  1. Czy w przypadku powrotu do Polski Stanisław N. będzie mógł być osądzony przed polskim sądem i skazany na podstawie art. 206 K.k.?



KAZUS 61

Karim S. – obywatel Bangladeszu – na pokładzie zarejestrowanego w Polsce statku powietrznego lecącego z Pekinu do Warszawy dopuścił się czynu określonego w art. 278 § 1 Kodeksu karnego z 1997 roku („Kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”) na szkodę obywatela Federacji Rosyjskiej Fiodora G. Czyn popełniony został wówczas, gdy statek powietrzny znajdował się na terytorium Federacji Rosyjskiej.




  1. Czy po wylądowaniu w Warszawie Karim S. będzie mógł zostać osądzony przed sądem polskim na podstawie przepisów polskiej ustawy karnej?



KAZUS 62

Dnia 21 grudnia 1988 roku samolot Boeing 747-121 linii lotniczych Pan American (lot nr 103 z Londynu do Nowego Jorku) został wysadzony w powietrze w chwili, gdy znajdował się nad terytorium Szkocji. W rezultacie katastrofy zginęło 259 pasażerów (obywateli Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Tajlandii, Francji i Holandii) i członków załogi, a także 11 mieszkańców Lockerbie, w pobliżu której spadł wrak statku powietrznego.

W toku postępowania karnego, które wszczęte zostało po katastrofie uprawdopodobniono, że walizka z ładunkiem wybuchowym nadana została w porcie lotniczym na terytorium Malty, przez osobę, która wykupiła bilet lotniczy na trasie: Malta (Luqa Airport) – Frankfurt – Londyn - Nowy Jork.


  1. Jakie państwa będą uprawnione do ścigania oraz osądzenia sprawców czynu?



KAZUS 63

Trudniące się produkcją i sprzedażą komponentów do pasz dla nierogacizny Spółki A i B (z siedzibami odpowiednio w: Amsterdamie i Brukseli) zawarły w Amsterdamie umowę określającą ceny, po jakich sprzedawać będą swoje produkty do odbiorców w Stanach Zjednoczonych. Jeden z amerykańskich kontrahentów obu spółek wszczął przed sądem Stanów Zjednoczonych postępowanie przeciwko nim, zarzucając naruszenie przepisów amerykańskiej ustawy w sprawie przeciwdziałania praktykom monopolistycznym. Sąd w Nowym Jorku uznał swą jurysdykcję w tej sprawie i nałożył na spółki A i B kary finansowe.




  1. Czy Stany Zjednoczone wykonując jurysdykcję wobec spółek A i B działały zgodnie z prawem międzynarodowym?



KAZUS 64

Dnia 22 stycznia 2008 roku na Morzu Karaibskim, w odległości 42 mil morskich od wybrzeży Dominiki, brytyjski kontenerowiec „Mary Sue” został napadnięty przez nieposiadający bandery statek piracki. Odpowiadając na wezwanie o pomoc wysłane przez kapitana „Mary Sue” z Fort Saint-Louis, francuskiej bazy wojskowej na Martynice wypłynęła kanonierka, która dotarłszy na miejsce ataku zatrzymała statek piracki, a jego załogę aresztowała. Zarówno statek jak i załoga zostali eskortowani do Fort de France na Martynice, gdzie władze francuskie rozpoczęły postępowanie karne przeciwko załodze pirackiej jednostki. W toku postępowania okazało się, że większość załogi zatrzymanego statku posiada obywatelstwo Dominiki. Zawiadomione o tym fakcie (na podstawie Konwencji Wiedeńskiej o stosunkach konsularnych z 1963 roku) władze w Rosseau zażądały natychmiastowego uwolnienia załogi i statku. Podnosiły, że do zatrzymania doszło na wodach wyłącznej strefy ekonomicznej Dominiki, co stanowi pogwałcenie jej jurysdykcji i jest naruszeniem prawa międzynarodowego.




  1. Czy Dominika ma rację?



KAZUS 65

W nocy z 26 na 27 stycznia 2006 roku na Morzu Arabskim (morze otwarte) rosyjski statek handlowy „Ural” został zaatakowany przez niepodnoszący bandery bryg, którego załoga dokonała abordażu i splądrowała statek. Pierwszy oficer zaatakowanej jednostki zdołał nawiązać kontakt z przepływającym w pobliżu ukraińskim krążownikiem „Bohdan Chmielnicki”. Gdy ukraiński okręt dopłynął na pozycję podaną przez „Ural”, piratów już nie było, na pokładzie zaś znaleziono tylko resztki ładunku oraz ciała osiemnastoosobowej załogi rosyjskiej. „Bohdan Chmielnicki” wszczął pościg za statkiem pirackim, który zakończył się w odległości 212 mil morskich od wybrzeży Somalii. Okręt ukraiński nawiązał kontakt ze ściganą jednostką, wzywając kapitana do zatrzymania statku, a następnie do ujawnienia bandery oraz przygotowania się do wizyty-rewizji. Statek piracki nie zareagował. Wobec próby odpłynięcia przez ściganą jednostkę, „Chmielnicki” otworzył doń ogień. W wyniku ataku statek piracki zatonął.




  1. Czy działanie ukraińskiego okrętu wojennego było zgodne z prawem międzynarodowym?



KAZUS 66

Austria, Szwajcaria, Włochy i Liechtenstein zawarły w 1985 roku konwencję dotyczącą ograniczania transportu drogowego w rejonie Alp Wysokich. W sześć lat po zawarciu tej konwencji, na tle jej interpretacji pomiędzy Austrią i Szwajcarią zawiązał się spór, który – po nieudanej koncyliacji – trafił w 1995 roku do Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości. W toczącym się procesie Włochy skorzystały z prawa interwencji, zaś Liechtenstein z tego prawa nie skorzystał. Po kilku latach od wydania przez MTS wyroku, na tle interpretacji przedmiotowej konwencji, nawiązał się spór pomiędzy Włochami i Liechtensteinem. Włochy domagały się od Liechtensteinu, aby interpretował konwencję zgodnie z wykładnią zawartą w wyroku wydanym przez MTS w sprawie pomiędzy Austrią i Szwajcarią. Liechtenstein odpowiedział, że nie jest związany dokonaną interpretacją.




  1. Czy Liechtenstein miał rację?



KAZUS 67

Niezamieszkała wyspa Perejil na Morzu Śródziemnym znajduje się ok. 200 m. od wybrzeży Maroka, ale jej status prawny (przynależność państwowa) jest przedmiotem sporu między Marokiem a Hiszpanią. W 2002 roku wylądowała na niej (bez zgody władz w Madrycie) grupa żołnierzy armii marokańskiej, którzy założyli obóz wojskowy. Zgodnie ze stanowiskiem rządu marokańskiego działanie to miało na celu „monitorowanie nielegalnej imigracji”.




  1. Czy działanie Maroka uzasadnia użycie przeciwko niemu siły zbrojnej siły zbrojnej przez Hiszpanię?





1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna