Definicje korupcji



Pobieranie 161,58 Kb.
Data30.06.2018
Rozmiar161,58 Kb.



Co to jest korupcja?

DEFINICJE KORUPCJI


Korupcją mogą być zarówno różnorodne działania, jak również sytuacje społeczne i stosunki interpersonalne. W zachowaniach korupcyjnych zawsze mamy do czynienia z dwiema stronami: "dawcą" i "biorcą". Często przy mówieniu o łapówkach mówi się "dać coś komuś", "dać coś w zamian". Jest to więc wzajemna wymiana, oddziaływanie między osobą "otrzymującą' i "dającą". W tej relacji zawsze występuje kilka elementów: partnerzy działania, porozumienie dotyczące łapówki, przedmiot i wartość łapówki, wymiana korzyści, naruszenie normy czy też jakiegoś dobra ( naruszenie normy prywatnej, dobrego imienia, własności publicznej, czy naruszenie wartości, np. uczciwości, rzetelności).
Korupcja - w ujęciu słownikowym, przede wszystkim zwraca się uwagę na demoralizujący, czyli niezgodnym z przyjętym w społeczeństwie systemem wartości. "Słownik Języka Polskiego" za korupcję uznaje "przyjmowanie lub żądanie przez pracownika instytucji państwowej lub społecznej korzyści majątkowej lub osobistej w zamian za wykonanie czynności urzędowej lub za naruszenie prawa".
Korupcja jest patologią społeczną, czyli takim zachowaniem instytucji, czy też jakiegoś elementu systemu społecznego, który stoi w sprzeczności ze światopoglądem i systemem wartości akceptowanymi w danej społeczności.
Prawnicy za korupcję uważają:


  • łapówkarstwo: przyjęcie łapówki (sprzedajność) - łapownictwo bierne danie łapówki (przekupstwo) -łapownictwo czynne pośredniczenie w łapówkarstwie sprowokowanie łapówki

  • opłacany protekcjonizm

  • nepotyzm

  • defraudację pieniędzy publicznych.


Korupcja może występować w różnych formach:
:: przekupstwo - łapownictwo;

:: wykorzystywanie środków budżetowych i majątku publicznego do celów prywatnych lub osobistych korzyści;
:: płatna protekcja w obsadzaniu stanowisk;

:: handel wpływami, np. poparcie w wyborach lub finansowanie partii politycznej w zamian za zdobycie wpływów;
::zakup zamówień, kontraktów i innych korzyści rządowych, koncesji czy decyzji sądu;

:: uchylanie się przed obowiązkiem celnym, podatkowym czy wynikającym z innych przepisów;

:: świadome, niezgodne z prawem dysponowanie środkami z budżetu państwa i majątkiem, który jest dobrem publicznym;

:: faworyzowanie, protekcja;

:: nepotyzm, kumoterstwo;

:: kupczenie wpływami


Co to jest korupcja i jak z nią walczyć


Korupcja to nadużywanie urzędu publicznego dla korzyści prywatnych (np. firmy, którą się reprezentuje) lub osobistych (swoich lub swoich bliskich):

  • łapówkarstwo,

  • wykorzystywanie środków budżetowych i majątku publicznego dla prywatnych lub osobistych korzyści,

  • płatna protekcja w obsadzaniu stanowisk,

  • handel wpływami, np. poparcie w wyborach lub finansowanie partii w zamian za zdobycie wpływów.

Korupcja, choć ma wiele postaci, zawsze jest złem, które dotyka każdego obywatela. Ty sam ponosisz koszty każdej korupcji.


Korupcja zagraża zamożności państwa i każdego obywatela, prowadzi bowiem do podejmowania złych decyzji ekonomicznych. Korupcja jest zagrożeniem dla praw człowieka. Masz prawo domagać się od funkcjonariuszy publicznych przestrzegania obowiązujących ich kodeksów etycznych.

Masz prawo walczyć z korupcją. Masz prawo domagać się od państwa, żeby skutecznie walczyło z korupcją. Możesz i powinieneś przeciwdziałać korupcji - Twoja postawa i Twoje działanie mogą wiele zmienić.


Są kraje, np. Dania, w których korupcja niemal nie istnieje - jest więc możliwe skuteczne radzenie sobie z tą plagą.
Co zrobić, jeśli zetkniemy się z korupcją?
Walka z korupcją - jak każda walka - wymaga odwagi i determinacji. Nie każdy ma te cechy. Jeżeli jednak masz dość sił, aby walczyć z korupcją, masz wiele możliwości działania.

Na pewno nie jesteś bezbronny. Spróbuj się upewnić, czy informacja o korupcji jest prawdziwa - być może się mylisz - albo masz do czynienia z pomówieniem. Jesteś pewny, że racja jest po Twojej stronie, postanowiłeś działać, więc nie wycofuj się.

Twoja słabość utwierdzi tylko osobę skorumpowaną w przekonaniu, że jest całkowicie bezkarna.

Postaraj się znaleźć sprzymierzeńców - osoby, które zechcą zeznawać przed sądem, a także będą dla Ciebie wsparciem moralnym.

Spróbuj zaangażować w sprawę jak najwięcej osób.



Zadzwoń do któregoś z Wydziałów ds. Walki z Korupcją działających przy Komendach Wojewódzkich Policji, których prace koordynuje Centralne Biuro Śledcze.

Zainteresuj sprawą lokalne media (prasę, radio, telewizję).

Koniecznie zwróć się do przełożonego osoby, o której wiesz, że jest skorumpowana. W przypadku gdy nie ma przełożonego, a istnieje jakieś ciało nadrzędne, któremu dana osoba podlega - jak na przykład zarząd czy rada nadzorcza - przedstaw im swoją sprawę.

Jeśli sam jesteś funkcjonariuszem publicznym, poinformuj bezzwłocznie przełożonego na piśmie o złożonych Ci przez klienta "propozycjach". Żądaj wsparcia i ochrony ze strony przełożonych.

Jeśli nie ma żadnego ciała nadrzędnego, a Ty wykorzystałeś już wszystkie możliwości interwencji, złóż doniesienie o popełnieniu przestępstwa do prokuratury lub do Centralnego Biura Śledczego (znajduje się w każdym dużym mieście wojewódzkim), ze sprawami wyjątkowo poważnymi można kierować się do delegatury Urzędu Ochrony Państwa. Masz prawo śledzić losy swojej sprawy i domagać się informacji na ten temat. W tym celu korzystaj ze wsparcia organizacji pozarządowych.

Możesz zwrócić się listownie lub przez e-mail o pomoc do Programu Przeciw Korupcji. W razie konieczności spotkania prosimy o telefoniczne ustalenie terminu (tel. 536 02 71 lub 536 02 58).


Kategorie i rodzaje korupcji
:: KATEGORIE I TYPY KORUPCJI
:: Korupcja administracyjna. Jest ona związana ze świadczeniem pozaekonomicznych usług w zakresie oświaty, służby zdrowia, opieki społecznej. Występuje ono w różnych działach administracji publicznej. Przykładami tego typu korupcji mogą być: wpływanie na treść decyzji administracyjnej, przyznanie kredytu, legalizacja pojazdów, wydawanie uprawnień i zdawanie egzaminów państwowych.

:: Korupcja gospodarcza. Są to tylko te akty przekupstwa i sprzedaży, które mają miejsce w życiu gospodarczym państwa. Sektor gospodarki, w szczególny sposób jest uzależniony od decyzji instytucji państwowych i społecznych. To w szczególny sposób sprzyja kwitnięciu korupcji. W przypadku takiego typu korupcji, popełniane przestępstwo ma na celu zjednanie osoby pełniącej funkcję publiczną dla swoich celów, osiągnięcie zysków materialnych z działalności gospodarczej. Cechą tego typu korupcji jest jej "długotrwałość" - czas trwania działalności korupcyjnej jest uzależnione od czasu trwania współpracy między dającym i biorącym. To przestępstwo najczęściej jest prowadzone pod pozorem legalnych operacji gospodarczych, finansowych, handlowych.

:: Korupcja wyborcza. Ma miejsce wówczas, gdy zachodzi przekupstwo i sprzedajność w związku z wyborami do władz publicznych i ma na celu wywarcie wpływu na sposób głosowania.

:: Korupcja polityczna. Jest nią akt przekupstwa i sprzedaży, związany z przejęciem władzy państwowej lub jej utrzymaniem. Może być ono realizowane przy pomocy: nagród, stypendiów naukowych, darów, zapomóg, sponsorowania. Jest oferowaniem stanowisk i korzyści w sektorze publicznym gospodarki. Korupcja polityczna jest nieformalnym wynagrodzeniem polityków za wykorzystanie ich wpływów lub poparcie w konkretnych sytuacjach, np. zajmowanie miejsc w radach nadzorczych, pobieranie wynagrodzeń bez świadczenia pracy, diet i innych apanaży czy korzyści tylko z tytułu pozostawania w określonym układzie władzy państwowej.

:: Korupcja samorządowa. Jest to oferowanie stanowisk i korzyści dla polityków lub urzędników w sektorze powiązanym z gospodarką komunalną i usługami na rzecz miast i gmin. Ten rodzaj korupcji jest bardzo rozpowszechniony w związku z faktem, iż większość spraw związanych z realizacją inwestycji czy obsługą mieszkańców jest załatwiana na szczeblu lokalnym.

:: Korupcja legislacyjna. Jest to wpływanie na kształt ustawodawstwa w zamian za korzyści dla parlamentarzystów. Zjawisko to jest ściśle powiązane z lobbingiem, ale występuje tylko wówczas, gdy w zamian za poparcie konkretnych rozwiązań następuje określona forma zapłaty nie związana tylko z poparciem wyborczym (np. finansowa w naturze, poprzez specjalne usługi itp.)

:: Korupcja koncesyjna. Jest to stwarzanie sztucznych barier w celu uzyskania korzyści. Najczęściej jest związana z wydawaniem decyzji administracyjnych przy pozwoleniach, zezwoleniach, licencjach czy koncesjach. Stwarzanie "sztucznych" trudności ma za zadanie wytworzyć u przedsiębiorcy przekonanie, że bez uzyskania specjalnej "pomocy" od urzędnika niemożliwe jest załatwienie sprawy.

:: Korupcja informacyjna. Polega ona na sprzedaży ważnych informacji będących w posiadaniu władz publicznych, których wcześniejsze posiadanie przez biznes może umożliwić osiągnięcie specjalnych zysków. Korupcja informacyjna może też oznaczać sprzedaż informacji będących w posiadaniu jednostek prywatnych np. spółek giełdowych, władz giełdy, maklerów, zarządów spółek itp., których wykorzystanie niejawne może narazić pozostałych akcjonariuszy na straty.

:: Korupcja w zakresie zamówień publicznych. Jest tym rodzajem, który jest najszerzej opisany. Korupcja ta polega na oferowaniu korzyści urzędnikom w zamian za uzyskanie zlecenia lub zamówienia. Korupcja w zakresie zamówień publicznych jest bardzo zróżnicowana i może dotyczyć różnych faz procesu realizacji zamówienia publicznego.

:: Korupcja w zakresie zamówień prywatnych. Jak okazało się korupcja występuje również w kontaktach pomiędzy firmami prywatnymi. Dotyczy to zwłaszcza nieuczciwości w służbach zaopatrzenia lub zakupów, które często uzależniają zakup towaru od dostawcy, od uzyskania od niego osobistych korzyści. Sytuacje tego typu są bardzo częste np.: w sieciach supermarketów.
Dwadzieścia zasad przewodnich walki z korupcją
Rada Europy w listopadzie 1996 r. przyjęła program działań w walce z korupcją. Nazywa się on Rezolucją Nr (97) 24 i został przyjęty przez Komitet Ministrów Rady Europy w dniu 6 listopada 1997 r. Jest to bardzo ważny dokument, ponieważ określił on podstawowe działania, które mają zapobiec korupcji i umożliwiają podjęcie wszelkich działań do walki z tym zjawiskiem. W związku z tym, Rada Europy wyznaczyła dwadzieścia zasad w walce z korupcją.
W związku z walką z korupcją Państwa zobowiązują się, że będą:

:: Podejmować skuteczne działania, zapobiegające korupcji i w tym celu zwiększać świadomość publiczną i promować etyczne wzorce postępowania.
:: Zapewniać skoordynowaną kryminalizację korupcji na poziomie krajowym i międzynarodowym.
:: Zapewniać, by osoby odpowiedzialne za zapobieganie, dochodzenie, ściganie i osądzanie przestępstw związanych z korupcją cieszyły się niezależnością i autonomią, odpowiednią dla pełnionych przez nie funkcji, nie odczuwały szkodliwych nacisków oraz dysponowały skutecznymi środkami gromadzenia dowodów, ochrony osób współpracujących z władzami w walce z korupcją i zachowania poufnego charakteru postępowania.
:: Udostępniać odpowiednie środki, służące zajmowaniu i konfiskacie zysków pochodzących z przestępstw związanych z korupcją.
:: Udostępniać odpowiednie środki, uniemożliwiające wykorzystywanie osób prawnych w celu osłaniania przestępstw związanych z korupcją.

:: Ograniczać immunitet, chroniący przed dochodzeniami, ściganiem lub osądzaniem przestępstw związanych z korupcją, do zakresu niezbędnego w demokratycznym społeczeństwie.

:: Wspierać specjalizację osób i organów odpowiedzialnych za walkę z korupcją i udostępniać im odpowiednie środki i szkolenia, umożliwiające pełnienie takich obowiązków.
:: Zapewniać, by prawodawstwo podatkowe i władze odpowiedzialne za jego wdrażanie, miały skuteczny i podlegający koordynacji udział w walce z korupcją, w szczególności poprzez uniemożliwienie w prawie lub praktyce odliczania dla celów podatkowych łapówek i innych wydatków, związanych z przestępstwami korupcyjnymi.
:: Zapewniać, by struktura organizacyjna, funkcjonowanie i procesy podejmowania decyzji w administracji publicznej, uwzględniały konieczność walki z korupcją, w szczególności poprzez zapewnianie jak największej przejrzystości, z jednoczesnym zachowaniem koniecznej skuteczności.
:: Zapewnić, by zasady dotyczące praw i obowiązków urzędników publicznych uwzględniały wymogi walki z korupcją i przewidywały odpowiednie skuteczne środki dyscyplinarne oraz wspierać dalsze określanie wzorców postępowania oczekiwanego od urzędników publicznych za pomocą odpowiednich środków, jak kodeksy postępowania.
:: Zapewniać, by w działaniach administracji publicznej i sektora publicznego stosowane były odpowiednie procedury kontrolne.
:: Wspierać rolę, jaką procedury kontrolne mogą odegrać w zapobieganiu i wykrywaniu korupcji poza administracją publiczną.
:: Zapewniać, by system odpowiedzialności publicznej uwzględniał konsekwencje postępowania skorumpowanych urzędników publicznych.
:: Wprowadzać odpowiednio przejrzyste procedury zamówień publicznych, promujące uczciwą konkurencję i zniechęcające do stosowania praktyk korupcyjnych.
:: Zachęcać do przyjmowania przez obieralnych przedstawicieli kodeksów postępowania oraz promować takie zasady finansowania partii politycznych i kampanii wyborczych, które zniechęcają do stosowania praktyk korupcyjnych.
:: Zapewniać, by środki masowego przekazu mogły swobodnie otrzymywać i przekazywać informacje o sprawach związanych z korupcją, przy nałożeniu takich tylko ograniczeń i restrykcji, jakie są niezbędne w demokratycznym społeczeństwie.
:: Zapewniać, by prawo cywilne uwzględniało konieczność walki z korupcją, a w szczególności przewidywało skuteczne środki prawne dla osób, których prawa i interesy naruszane są przez praktyki korupcyjne.
:: Zachęcać do badań nad korupcją.
:: Zapewniać, by we wszystkich aspektach walki z korupcją uwzględniano ewentualne jej powiązania ze zorganizowaną przestępczością i praniem brudnych pieniędzy.
:: Nawiązywać w jak najszerszym zakresie międzynarodową współpracę we wszystkich dziedzinach walki z korupcją.
Deklaracja Paryska
:: DEKLARACJA PARYSKA - WEZWANIE DO DZIAŁANIA PRZECIWKO KORUPCJI NA WYSOKICH SZCZEBLACH WŁADZY
My, obywatele z całego świata, pochodzący ze wszystkich jego stron, z krajów bogatych i biednych, jednoczymy się w postanowieniu, by jak najbardziej zdecydowanie zaprotestować przeciwko niszczącemu wpływowi korupcji na szczytach władzy, przeciwko bezkarności, która korupcję umożliwia. Domagamy się zorganizowanej walki z korupcją na szczeblu narodowym i międzynarodowym. Jednogłośnie potępiamy tych, którzy czynnie bądź biernie przyczynili się do korupcyjnego kryzysu ogarniającego dziś cały świat, pogłębiającego nędzę; podkopującego fundamenty młodych, a nawet rozwiniętych demokracji; naruszającego w wielu społecznościach elementarne prawa człowieka. Oskarżamy i jednocześnie występujemy z żądaniem koniecznych działań.
Otwarcie rynków wywołało wybuch praktyk korupcyjnych. O "prowizjach", "działkach", "wyświadczaniu przysług" słyszy się nieustannie, a stronami takich transakcji często są wysocy przedstawiciele rządu i międzynarodowych korporacji. Przestępcom w białych kołnierzykach gorliwie służą banki rejestrowane w rajach podatkowych i chronione klauzulami tajności. A przede wszystkim służy im system bezkarności, który czołowe postacie tego procederu sytuuje ponad Prawem. Nawet jeśli łamiących prawo nie obejmuje immunitet przed postępowaniem prokuratorskim i sądowym, to funkcjonariusze publiczni i przedstawiciele sektora prywatnego są osłaniani w praktyce przez zbyt powolne i nieprzystosowane do przekraczania państwowych granic procedury dowodowe. Na taki stan rzeczy nie wolno dłużej się godzić.
Gałęzie przemysłu, w których są największe nadużycia, są dobrze znane - to wielkie inwestycje budowlane, przemysł zbrojeniowy, lotniczy, paliwowy i wydobywczy. Stosunkowo nieliczne wielkie korporacje, ochraniane przez swe własne rządy, a także wspomagane przez rządy ich handlowych partnerów, obchodzą ustawy o zamówieniach publicznych. W rezultacie wielu ludzi na świecie przepłaca za towary, a w perspektywie będzie musiało spłacać długi pozostawione im przez skorumpowane rządy i ich korporacyjnych wspólników.
Powstały ogromne fortuny - bogactwa, budowane dzięki działaniom pogłębiającym ubóstwo i odbierającym milionom możliwość rozwoju, których większość jest inwestowana w rajach podatkowych Europy i Ameryki Północnej.
Wierzymy, że można i trzeba wskazać rozwiązania, które sprostałyby wyzwaniom zmieniającego się świata. Opracowywana właśnie w Wiedniu, sygnowana przez Narody Zjednoczone Konwencja Przeciwko Korupcji, wkracza w fazę decydujących negocjacji. Konwencja ta może i powinna służyć jako katalizator przyszłych przemian. Oprócz tego, zachęcamy Specjalną Grupę ds. Przeciwdziałania Praniu Brudnych Pieniędzy do wytężonej pracy nad doskonaleniem własnych rekomendacji. Apelujemy do wszystkich osób zaangażowanych w prace nad reformą reguł obowiązujących wspólnotę międzynarodową, aby wspólnym wysiłkiem sprostały wyzwaniu i postarały się uprzedzić niebezpieczeństwo budując silne podstawy do walki i do zwycięstwa nad korupcją na wielka skalę.
Chcemy dać wyraz przekonaniu, że wśród rozważanych posunięć należy umieścić, a następnie włączyć do Konwencji Przeciwko Korupcji ONZ oraz do zestawu rekomendacji Specjalnej Grupy ds. Przeciwdziałania Praniu Brudnych Pieniędzy, następujące działania:
1. Aby uczynić śledztwa skuteczniejszymi i sprawiedliwymi:

 

:: Państwa muszą poddać swoje prawa rewizji, tak aby do utrudniania śledztwa finansowego nie dało się wykorzystać żadnej formy immunitetu menedżerskiego, parlamentarnego, dyplomatycznego ani sądowego (wniosek o pozbawienie wolności można poddać głosowaniu parlamentarnemu tylko wtedy, gdy wprost wynika to z Konstytucji).



:: Państwa muszą dokonać przeglądu swoich procedur, upewniając się, że nie można ich użyć do utrudniania śledztw poprzez opóźnianie przesyłki materiału dowodowego do zagranicznych sądów;

:: Państwa muszą zagwarantować prawo nie przewidujące okresów przedawniania zarzutów, które uniemożliwiałoby umarzania postępowań karnych wyłącznie z tego powodu, że oskarżonemu udało się skutecznie je opóźnić;

:: Bankom należy zabronić otwierania filii albo dokonywania transakcji handlowych z elitą państwową w krajach lub prowincjach, które uchylają się od udziału w międzynarodowej współpracy sądów;

:: Od banków i instytucji bankowych należy wymagać utrwalania i przechowywania danych o wszystkich transakcjach międzybankowych, włącznie z danymi personalnymi adresatów i zleceniodawców transferów;

:: Zawodowe przywileje w relacjach między adwokatami i ich klientami muszą być zawieszone gdy pojawia się uzasadnione podejrzenie, że adwokaci pomagali legalizować dochody pochodzące z przestępstwa.
2. Aby doprowadzić do skazywania przestępców i zapobiec ich bezkarności:

:: Państwa muszą doprowadzić do tego, aby sprawujący władzę funkcjonariusze dysponujący majątkiem o niejasnym pochodzeniu, byli zobligowani przepisami prawa do wykazywania źródeł swego majątku, a w wypadku kiedy nie udałoby się im przedstawić sądowi przekonującego wyjaśnienia, groziłaby im konfiskata własności.

:: Kary za przypadki ciężkiej korupcji powinny być proporcjonalne do ogromu szkód wyrządzonych państwu i jego obywatelom.
3. Aby utrudnić przypadki ciężkiej korupcji:

:: Przedsiębiorstwa muszą mieć obowiązek uwzględniania w całościowych raportach, z podziałem na kraje, części dochodów netto odprowadzanych (w postaci podatków, tantiem, opłat, gratyfikacji, udziałów w zyskach, itd.) na rachunki rządów i przedsiębiorstw państwowych we wszystkich krajach, w których prowadzą one działalność (w obrębie kraju i i poza jego granicami), tak aby zachować pełną przejrzystość rozliczeń pomiędzy korporacjami a państwami.

:: Kompetencje sądowe powinny być przekazywane do kraju będącego siedzibą danej korporacji, dzięki czemu możliwe będzie postępowanie w sprawie o korupcję w podległej filii, gdy państwo, na terenie którego doszło do przestępstwa, nie będzie miało środków lub woli, aby to postępowanie prowadzić:

:: Od banków należy oczekiwać podwyższonej czujności i raportowania o podejrzanych transakcjach, których stronami są osoby prowadzące rachunek w danym banku i jednocześnie narażone na ryzyko udziału w ciężkiej korupcji, takie jak np. politycy, wyżsi urzędnicy albo przedstawiciele korporacji prywatnych, działający w sektorach "wysokiego ryzyka".

Zniszczenie murów chroniących ciężką korupcję jest konieczne, jeśli chcemy myśleć o umożliwieniu rozwoju wszystkim i o budowie spokojniejszego i bezpieczniejszego świata. Żyjące dziś pokolenia muszą zrobić wszystko co możliwe, aby odbudować zaufanie do naszych systemów politycznych i gospodarczych, a także do ludzi, którzy zajmują w nich pozycje przywódcze. W epoce globalizacji na barkach przywódców spoczywa ogromna odpowiedzialność. Aby inni mogli odzyskać nadzieję, oni muszą być poza podejrzeniem i muszą odważyć się podjąć kroki, które wymieniliśmy jako najpilniejsze.



I ty możesz podpisać deklaracje:

http://www.parisdeclaration.org/signer.php



©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna