Biuletyn Informacyjny Problemy Narkomanii Nr 2 /2006 Janusz Sierosławski



Pobieranie 1,07 Mb.
Strona7/9
Data24.02.2019
Rozmiar1,07 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

RAPORT


o kontaktach młodzieży

z narkotykami, alkoholem, nikotyną i sterydami

przygotowany na podstawie sondażu w

gorzowskich szkołach gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych



Wstęp
Po przerwie w 2004 roku OT PTZN w Gorzowie Wlkp. wznowił badanie stanu zagrożenia młodych mieszkańców miasta środkami uzależniającymi.

Tradycję tych badań zapoczątkowano w 2001 roku, sondując postawę miejscowych uczniów wobec narkotyków. Cennej wiedzy o zagrożeniu narkomanią dostarczył sondaż przeprowadzony w 2002 roku, a zebrane doświadczenia umożliwiły w 2003 roku poszerzenie badań o problemy uzależnienia od alkoholu, nikotyny i sterydów.

W 2004 roku sondowano postawę młodych mieszkańców gmin sąsiadujących z Gorzowem, a w 2005 powrócono do szkół w tym mieście. Ustalenie aktualnego stanu i ewentualnych zmian dopełnia wiedzę o zagrożeniu uzależnieniami w ostatnich pięciu latach, bo taki okres upłynął od pierwszego sondażu, który w miejskich szkołach zrealizował Gorzowski Oddział PTZN.
Cele sondażu:


  • monitorowanie uzależnienia od środków psychoaktywnych

  • uzyskanie wiedzy przydatnej do przygotowania i realizacji w Gorzowie szeroko rozumianej profilaktyki uzależnień

  • uzyskanie wiedzy ułatwiającej diagnozę uzależnień młodych ludzi.

Warunki sondażu

Badania przeprowadzono w maju i czerwcu 2005 roku w 15 gimna- zjach i 19 szkołach ponadgimnazjalnych działających w Gorzowie Wlkp. Podczas sondażu przestrzegano następujących zasad:


  • dobrowolności,

  • anonimowości respondentów i szkół uczestniczących w badaniach,

  • zapewnienia respondentom jednakowych warunków diagnostycznych(takich, jak podczas sondaży w latach ubiegłych),

  • udziału przedstawicieli szkół w całej procedurze badawczej.

Metoda


Podobnie jak w latach 2001-2003 sondaż przeprowadzono autorską metodą A.N.I., która umożliwia:

  • ustalenie rodzaju środków psychoaktywnych używanych przez respondentów,

  • określenie głębokości kontaktu z tymi środkami,

  • udzielenie odpowiedzi w formie graficznej, gwarantującej anonimowość respondentom,

  • przebadanie wszystkich uczniów danej szkoły, wyliczenie wyników oraz przedstawienie ich dyrekcji szkoły w tym samym dniu, w którym prowadzony jest sondaż.

Podstawowe pojęcia użyte w sondażu:



  • narkotyk – substancja psychoaktywna, która działając na ośrodkowy układ nerwowy może zmienić nastrój, uczucia i sposób odbierania rzeczywistości; w sondażu uwzględniono: amfetaminę, extazy, heroinę, marihuanę (haszysz), kokainę, LSD, a także bieluń, grzybki hulucynogenne, leki psychotropowe, kleje i rozpuszczalniki,

  • kontakt – zażywanie jednorazowe, okazjonalne (sporadyczne),regularne i/lub dzielenie się narkotykami z innymi.

Respondenci

Ogółem sondażem objęto 7116 uczniów klas I-III na 10833 zapisanych w roku szkolnym 2004/2005 we wszystkich gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych, a zatem 65,6% młodzieży szkolnej.

W gimnazjach przebadano 3569 uczniów (73,4%) na 4864 zapisanych, a w szkołach ponadgimnazjalnych 3547 (59,3%) na 5980 zapisanych uczniów.


Ustalenia
NARKOTYKI
Na 7116 uczniów, co stanowi 100% podstawy do dalszej analizy, kontakt z narkotykami miało 2451 uczniów, czyli 34,4 %.
Na poszczególnych poziomach wygląda to następująco:

(tabele na nast. str.)


TABELA 1 Głębokość kontaktu


TYP SZKOŁY

OGÓŁEM

CHŁOPCÓW

DZIEWCZĄT

gimnazja


kl. I

1351

23,1 %

15,7 %

kl. II

1165

31,5 %

19,6 %

kl. III

1053

38,1 %

33,2 %

szkoły ponadgim-nazjalne


kl. I

1736

44,7 %

32,2 %

kl. II

1413

54,0 %

38,2 %

kl. III

398

52,0 %

52,0 %



Ogółem w gimnazjach kontakt z narkotykami deklaruje 30,6 % chłopców i 22,0 % dziewcząt, a w szkołach ponadgimnazjalnych 50,6 % uczniów i 35,1 % uczennic.
Głębokość kontaktu. Na 2451 uczniów zażywających narkotyki, co stanowi 100% podstawy do dalszej analizy, kontakt jednorazowy miało 840 uczniów (34,4%); okazjonalny 1198 (48,8%), a regularne zażywanie deklarowało 413 uczniów, czyli 16,9% na poszczególnych poziomach kształcenia wygląda to następująco:

TABELA 2 Kontakt jednorazowy




TYP SZKOŁY

PROCENT BADANYCH

LICZBA BADANYCH

gimnazja

kl I

44,1 %

z 261 uczniów

kl II

42,2 %

z 296 uczniów

kl III

33,6 %

z 376 uczniów

szkoły ponadgimna-zjalne

kl I

32,1 %

z 661 uczniów

kl II

30,4 %

Z 650 uczniów

kl III

31,4 %

z 207 uczniów



TABELA 3 Kontakt okazjonalny


TYP SZKOŁY

PROCENT BADANYCH

LICZBA BADANYCH

gimnazja

kl. I

43,3 %

z 261 uczniów

kl. II

38,9 %

z 296 uczniów

kl. III

46,5 %

z 376 uczniów

Szkoły ponadgimnazjalne

kl. I

51,1 %

z 661 uczniów

kl. II

53,8 %

z 650 uczniów

kl. III

51,7 %

z 207 uczniów

TABELA 4 Kontakt regularny




TYP SZKOŁY

PROCENT BADANYCH

LICZBA BADANYCH

Gimnazja

kl. I

12,6 %

z 261 uczniów

kl. II

18,9 %

z 296 uczniów

kl. III

19,9 %

z 376 uczniów

Szkoły ponadgimnazjalne

kl. I

16,8 %

z 661 uczniów

kl. II

15,8 %

z 650 uczniów

kl. III

16,9 %

z 207 uczniów



Ogółem na 933 uczniów gimnazjum deklarujących kontakt z narkotykami
TABELA 5 Uczniowie gimnazjów deklarujący kontakt z narkotykami


KONTAKT

CHŁOPCY

DZIEWCZĘTA

jednorazowy

20,8 %

18,4 %

okazjonalny

25,4 %

17,8 %

regularny

11,5 %

6,1 %

W szkołach ponadgimnazjalnych na 1518 uczniów mających kontakt


TABELA 6 Uczniowie szkół ponadgimnazjalnych deklarujący kontakt z narkotykami


KONTAKT

CHŁOPCY

DZIEWCZĘTA

jednorazowy

16,8 %

14,5 %

okazjonalny

30,0 %

22,3 %

regularny

11,8 %

4,6 %



Z tych, którzy tylko raz próbowali narkotyk, zdecydowanie najwięcej sięgało po marihuanę (78,5%), kleje (10,0%) i amfetaminę (4,0%), najmniej osób próbowało LSD (0,4%).
Dzielenie się. Na 7116 badanych uczniów 43 dzieliło się narkotykami z innymi, sami nigdy ich nie próbując, co stanowi 0,6%, ale z grupy deklarującej kontakt z narkotykami, takich osób było już 206, a to już 2,9% ogółu badanych.

Wynika zatem, że na 29 uczniów przypada jeden „dzielący się”.


TABELA 7 Uczniowie dzielący się narkotykami.


TYP SZKOŁY

CHŁOPCY

DZIEWCZĘTA

gimanazja

45

28

Szkoły ponadgimnazjalne

87

46

ALKOHOL
Kontakty z alkoholem, podobnie jak kontakty z narkotykami, podzielono na jednorazowe, okazjonalne i regularne. W badaniach uwzględniono różne napoje alkoholowe


Alkohole niskoprocentowe – w praktyce dotyczy to tylko piwa – zadeklarowało z nimi kontakt 81,0% chłopców i 81,5% dziewcząt z gimnazjum oraz 87,0% uczniów i 89,8% uczennic szkół ponadgimnazjalnych.
TABELA 8 Alkohole niskoprocentowe





Kontakt jednorazowy

Kontakt okazjonalny

Kontakt regularny

Bez kontaktu

Chłopcy w

Gimnazjach



18,9 %

41,1 %

21,0 %

19,0 %

Dziewczęta

w gimnazjach



21,7 %

46,5 %

13,3 %

18,5 %

Chłopcy w szkołach ponadgimnazjalnych

5,5 %

45,5 %

36,0 %

13,0 %

Dziewczęta w szkołach ponadgimnazjalnych

7,1 %

63,7 %

19,0 %

10,2 %



Alkohole mocne. Wino, nalewka, wódka koniak, likier itd. należą do tzw. alkoholi mocnych, zawierających powyżej 10% czystego alkoholu. Na pytanie o kontakt z takimi napojami twierdząco odpowiedziało 61,4 % uczniów i 69,5% uczennic gimnazjów oraz 79,1% uczniów i 82,5%uczennic szkół ponadgimnazjalnych.


TABELA 9 Alkohole mocne





Kontakt jednorazowy

Kontakt okazjonalny

Kontakt regularny

Bez kontaktu

Chłopcy w

gimnazjach



14,9 %

31,5 %

15,0 %

38,6 %

Dziewczęta

w gimnazjach



17,1 %

43,7 %

8,7 %

30,5 %

Chłopcy w szkołach ponadgimnazjalnych

7,3 %

50,3 %

21,5 %

20,9 %

Dziewczęta w szkołach ponadgimnazjalnych

8,0 %

64,5 %

10,0 %

17,5 %



PALENIE TYTONIU


Z odpowiedzi wynika, że w obu grupach wiekowych tytoń próbowała więcej niż połowa badanych. Oto szczegółowe ustalenia
TABELA 11 Kontakt młodzieży szkolnej z tytoniem.





Kontakt jednorazowy

Kontakt okazjonalny

Kontakt regularny

Bez kontaktu

Chłopcy w

gimnazjach



24,7 %

10,1 %

21,4 %

43,8 %

Dziewczęta w gimnazjach

26,7 %

15,6 %

17,1 %

40,6 %

Chłopcy w szkołach ponadgimnazjalnych

14,0 %

13,9 %

32,7 %

39,4 %

Dziewczęta w szkołach ponadgimnazjalnych

17,4 %

19,3 %

29,3 %

34,0 %


STERYDY
Niektórzy uczestnicy sondażu, zarówno w gimnazjach jak i w szkołach ponadgimnazjalnych, potwierdzili stosowanie sterydów. Są to zaliczane do środków uzależniających biologicznie czynne związki organiczne, wpływające na funkcjonowanie ludzkich hormonów.
TABELA 12 Stosowanie sterydów


TYP SZKOŁY

RODZAJ KONTAKTU

LICZBA BADANYCH

% BADANYCH

gimnazja

jednorazowo

73

2,0

sporadycznie

19

0,5

regularnie

22

0,6

bez kontaktu

3455

96,81

szkoły ponadgimnazjalne

jednorazowo

98

2,7

sporadycznie

20

0,5

regularnie

33

0,9

bez kontaktu

3450

95,82




Podsumowanie badań
Wyniki sondażu w gorzowskich szkołach świadczą, że skala zażywania narkotyków przez uczniów rośnie wraz z wiekiem badanych.
TABELA 13 Zachowania uczniów na poszczególnych poziomach nauczania wobec narkotyków (dane w %).


TYP SZKOŁY

Kontakt minimum jednorazowy

Nigdy nie

próbowali



Gimnazja

kl. I

19,3 %

80,7 %

kl. II

25,4 %

74,6 %

kl. III

35,9 %

64,1 %

Szkoły ponadgimnazjalne

kl. I

38,1 %

61,9 %

kl. II

46,0 %

54,0 %

kl. III

52,0 %

48,0 %


Na podstawie zebranych danych można stwierdzić, że narasta uzależnianie się młodych gorzowian od narkotyków. Z różną częstotliwością po narkotyki sięga 19,1% uczniów klas pierwszych gimnazjalnych, a wśród uczniów wyższych klas odsetek ten systematycznie rośnie – do 52,0% w klasach III szkół ponadgimnazjalnych. Konsekwencją tego jest fakt, iż 10,2% chłopców i 6,5% dziewcząt klas III szkół ponadgimnazjalnych zażywa narkotyki regularnie. Grupa ta znajduje się na najlepszej drodze do uzależnienia. Uwzględniając kontakty sporadyczne i jednorazowe, trzeba stwierdzić, że tragiczne skutki narkomanii zagrażają bezpośrednio 61,1% chłopców i 37,7% dziewcząt z klas III ponadgimnazjalnych. Po narkotyki sięga nieco mniej uczniów klas młodszych, ale realna skala problemu wynika także z faktu, że w gimnazjum robi to prawie co piąty uczeń klas pierwszych i co czwarty klas drugich, a także ponad połowa chłopców z klas drugich szkół ponadgimnazjalnych.

2337 uczniów gimnazjum, spośród 3569 badanych poinformowało, że co najmniej jeden raz pili mocny alkohol. Wśród respondentów pijących alkohole dziewczęta stanowią 50,4% a wśród pijących mocne alkohole 53,5%. Dziewczęta są liczniejsze wśród pijących jednorazowo i okazjonalnie, a chłopcy wśród pijących regularnie. Może to wynikać z tego, że dziewczętom relatywnie często alkohol bywa fundowany („stawiany”), a chłopcy muszą za niego płacić. Wśród pijących regularnie, chłopców jest wyraźnie więcej. W sytuacji, kiedy dziewczęta wykazują wspomniane, duże zainteresowanie regularnym piciem alkoholu (gimnazja 8,7%, szkoły ponadgimnazjalne 10%), trudno o optymizm w rokowaniach dotyczących perspektyw ich życia rodzinnego.

Uczennice i uczniowie szkół ponadgimnazjalnych prezentują podobną postawę wobec mocnego alkoholu, jak ich młodsze koleżanki i koledzy z gimnazjum. Więcej dziewcząt niż chłopców pije jednorazowo i okazjonalnie, a chłopcy wyraźnie liczniej piją regularnie. Wiele wskazuje na to, że więcej dziewcząt niż chłopców odczuwa i respektuje granicę, za którą grozi alkoholizm. Świadczą o tym procentowe wskaźniki regularnego picia mocnego alkoholu.

Podstawowy wniosek wynikający z sondażu musi jednak dotyczyć tego, że w Gorzowie z mocnym alkoholem z różną częstotliwością ma kontakt większość uczącej się młodzieży, a wiele dziewcząt jest w tym zakresie aktywniejszych od chłopców. Dotyczy to zwłaszcza picia okazjonalnego w pierwszych latach nauki w gimnazjum oraz w kolejnych klasach szkół ponadgimnazjalnych, w których zwraca uwagę stabilna grupa dziewcząt (10 – 12 % badanych) regularnie pijąca mocne alkohole.

Co czwarty z najstarszych uczestników tegorocznego sondażu jest zagrożony uzależnieniem od alkoholu.

Podobnie - jak w przypadku mocnego alkoholu w gimnazjach – więcej dziewczyn niż chłopców pije piwo jednorazowo i okazjonalnie, a mniej regularnie. Zainteresowanie piwem (w różnym stopniu) wśród uczniów szkół ponadgimnazjalnych można określić jako duże i stabilne, sięgające ponad 80% badanych. Warto odnotować, że w klasach III szkół ponadgimnazjalnych o 5,8% mniej dziewczyn regularnie pije piwo niż w klasach II. Może to oznaczać, że rozsądku przybywa z wiekiem.

Picie piwa wśród młodzieży jest zjawiskiem powszechnym, obejmującym od 76 – 77% uczniów klas I gimnazjum po 88 – 89% uczniów klas III ponadgimnazjalnych. Znamienne jest, że (podobnie jak w przypadku mocnego alkoholu) w starszych klasach szkół ponadgimnazjalnych maleje odsetek jednorazowo pijących piwo. Przyczyną tego jednak zapewne nie jest niechęć do alkoholu, lecz – wprost przeciwnie – częste okazjonalne i regularne picie piwa przez uczniów starszych klas.

Spośród wszystkich zagrożeń uzależnieniami, uwzględnionych w sondażu 2005 palenie tytoniu jest najmniej ekspansywne. W klasach I gimnazjum największy zasięg ma palenie jednorazowe, ale w następnych klasach skala tego zjawiska zmniejsza się. Zwiększa się natomiast skala palenia regularnego, a więc najbardziej dokuczliwego – odsetek chłopców palących regularnie w kolejnych klasach gimnazjalnych wynosi: 14,3%, 29,2% oraz 30,6%, a dziewcząt 11,7%, 20,0% i 23,3%.

Wśród uczniów szkół ponadgimnazjalnych obserwuje się podobne zjawiska dotyczące palenia tytoniu jak wśród uczniów gimnazjum, czyli zmniejszanie się skali palenia jednorazowego i okazjonalnego, a zwiększanie regularnego.

Niektórzy uczestnicy sondażu, zarówno w gimnazjach jak i szkołach ponadgimnazjalnych, potwierdzili stosowanie sterydów. Są to zaliczane do środków uzależniających, biologicznie czynne związki organiczne, wpływające na funkcjonowanie ludzkich hormonów.

Dane uzyskane podczas sondażu wskazują niewielki zakres kontaktu uczniów z tymi środkami. W szkołach gimnazjalnych wynosi on 3,2%, a w szkołach ponadgimnazjalnych 4,2% ogółu badanych.




1   2   3   4   5   6   7   8   9


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna