Biuletyn Informacyjny Problemy Narkomanii Nr 2 /2006 Janusz Sierosławski



Pobieranie 1,07 Mb.
Strona5/9
Data24.02.2019
Rozmiar1,07 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

SKALA I CHARAKTER NARKOTYZOWANIA SIĘ KIEROWCÓW (WNIOSKI Z BADAŃ SONDAŻOWYCH)


W licznych publikacjach prasowych oraz informacjach policji wskazuje się na narastające zjawisko przyjmowania narkotyków przez kierowców. Według danych policji z 2004 roku ok. 1,2% kierowców może poruszać się po drogach, znajdując się pod wpływem innych niż alkohol środków psychoaktywnych. Przeliczenie tego odsetka na liczby bezwzględne upoważnia do postawienia tezy, że jest to ponad 75.000 kierowców rocznie. Skala problemu daleka jest co prawda od zagrożeń alkoholowych na polskich drogach, lecz coraz częściej podkreśla się, iż trudno oszacować „ciemną liczbę” osób kierujących pojazdami pod wpływem narkotyków. Zauważmy już na wstępie, że problem ten jest coraz poważniej traktowany przez Unię Europejską. Od kilku lat trwają badania nad narkotyzowaniem się kierowców w Europie, a w roku 2005 Polska dołączyła do państw, które przeprowadzają analizę zjawiska według zestandaryzowanych narzędzi wypracowanych przez UE.

Wyższa Szkoła Humanistyczna W Pułtusku prowadzi od kilku lat badania dotyczące problemów patologii społecznej na Mazowszu. Częścią tych badań są analizy problematyki zagrożeń narkotykowych, zwłaszcza wśród młodzieży. Celem prezentowanego sondażowego programu badawczego było sprawdzenie skali i rzeczywistego charakteru zjawiska coraz częściej sygnalizowanego przez policję i media. W latach 2006-2007 badania te będą kontynuowane na próbie 3000 kierowców.
Problemy i hipotezy badawcze
Nie ulega wątpliwości, że narkotykowe zagrożenia wśród kierowców są złożone. Nie chodzi bowiem tylko o zagrożenia widziane w perspektywie indywidualnej (uzależnienie) lecz także jego konsekwencje społeczne (narkomani jako potencjalni sprawcy tragicznych wypadków). Kolejną kwestią jest poszerzanie się listy środków, których kierowcy używają dla osiągnięcia oczekiwanych stanów psychicznych lub efektów somatycznych (np. odreagowanie stresu, pokonanie bariery strachu, zwiększenie odporności na zmęczenie). Mając na uwadze wielopłaszczyznowość tego zagadnienia, autorzy sformułowali następujące problemy badawcze:

Czy kierowcy zażywają środki psychoaktywne określane jako narkotyki?

Jakiego typu środki i z jaką częstotliwością są przyjmowane przez kierowców?

Gdzie kierowcy zaopatrują się w narkotyki?

Jaka jest wiedza kierowców o wpływie narkotyków na zachowania człowieka (kierowcy)?
Wstępnie zebrane informacje, dotyczące problemu przyjmowania narkotyków przez kierowców, upoważniły autorów do postawienia następujących hipotez:

Zażywanie narkotyków staje się coraz poważniejszym problemem, a samo zjawisko jest słabo rozpoznane?

W grupie zawodowych kierowców samochodów ciężarowych i przedstawicieli handlowych możemy mieć do czynienia z wysokim odsetkiem przyjmowania narkotyków, stosowanych jako środek zwiększający odporność na zmęczenie i stres?

W otoczeniu wielkich parkingów (np. przygranicznych) istnieje zorganizowany handel narkotykami. Kierowcy nie mają problemu z zakupem narkotyków, a ich wiedza na temat ich wpływu na zachowania jest niska.


Obszar i przebieg badań, metody i techniki badań
Badania przeprowadzono dwuetapowo: etap I – badania wśród młodych kierowców – lipiec-sierpień 2005; eatp II – badania wśród zawodowych kierowców samochodów ciężarowych – wrzesień - listopad 2005. Jako podstawową wybrano metodę ankietową, stosując kwestionariusz ankietowy. W szerokim zakresie wykorzystywano również wywiad (sformalizowany i niesformalizowany) oparty o pytania otwarte i zamknięte.

W badaniach uczestniczyło łącznie 611 respondentów, w tym 302 kierowców (zawodowych) samochodów ciężarowych, 202 kierowców – przedstawicieli handlowych i kierowców samochodów dostawczych, 107 kierowców młodych samochodów osobowych. Badania przeprowadzono w następujących miejscowościach: Warszawa, Szczecin, Wrocław, Łódź, Pabianice, Giżycko, Ciechanów, Różan, Ostrołęka, Płock, Pułtusk, Błonie, Nadarzyn, Poznań, Wieluń, Serock, Jabłonna, Nadarzyn, Pruszków, Piastów, Nieporęt, Białobrzegi, Legionowo, Konin oraz na 16 parkingach wokół wielkich miast, zwłaszcza rozmieszczonych wokół kompleksów gastronomicznych, dyskotek, miejsc wypoczynku, a także na parkingach przy przejściach granicznych (Cieszyn, Gubin, Świecko, Terespol, Bezledy).



Wyniki:
Skala zażywania narkotyków
W toku badań na 611 respondentów: 197 kierowców stwierdziło, że przynajmniej jeden raz w życiu zażyło narkotyk. W grupie tej 183 wskazało na marihuanę, 131 na amfetaminę, 57 na haszysz, a 141 na inne środki psychoaktywne. Z tej grupy 3,2% stwierdziło, że w ciągu ostatniego miesiąca przynajmniej jeden raz prowadziło samochód, będąc pod wpływem narkotyku lub innego środka odurzającego. Największy odsetek uzyskano wśród młodych kierowców samochodów osobowych, a najniższy wśród zawodowych kierowców samochodów ciężarowych. Na 197 osób deklarujących kontakt z narkotykami: 101 zażywa je nadal, w tym 67 przyjęło je co najmniej jeden raz w ciągu ostatniego miesiąca, 59 co najmniej raz w ciągu ostatniego tygodnia. 21 respondentów stwierdziło, że korzysta z jednego z narkotyków częściej niż raz w tygodniu. W toku badań 407 respondentów stwierdziło, że zna co najmniej jednego kierowcę zażywającego narkotyki, a 228, że zna ich więcej. Najliczniejszą grupę respondentów znających innych kierowców zażywających narkotyki stanowią młodzi kierowcy samochodów osobowych.
Rys. 1. Przyjmowanie narkotyków w opiniach respondentów

Przynajmniej jeden raz W ciągu ostatniego miesiąca Raz w ciągu tygodnia Częściej


Struktura wskazań była następująca:
Zawodowi kierowcy samochodów ciężarowych

Liczba respon-dentów

Deklarujących zażycie narkotyku co najmniej jeden raz

Deklarujących przyjęcie narkotyku w ciągu ostatniego miesiąca

Deklarujących przyjęcie narkotyku w ciągu ostatniego tygodnia

Przyjmujących narkotyki częściej niż raz w tygodniu

302

31

20

19

3

Najpopularniejszymi narkotykami przyjmowanymi przez kierowców zawodowych są amfetamina (prawie 40% wskazań), a następnie marihuana. Zawodowi kierowcy zażywają także – choć w zdecydowanie mniejszych ilościach - haszysz, ecstasy, leki uspokajające, kodeinę. W wypowiedziach respondentów nie uzyskano wypowiedzi, które mogłyby świadczyć o przyjmowaniu opiatów.

Przedstawiciele handlowi



Liczba respon-dentów

Deklarujących zażycie narkotyku co najmniej jeden raz

Deklarujących przyjęcie narkotyku w ciągu ostatniego miesiąca

Deklarujących przyjęcie narkotyku w ciągu ostatniego tygodnia

Przyjmujących narkotyki częściej niż raz w tygodniu


202

43

21

21

7


Najpopularniejszym narkotykiem przyjmowanym przez przedstawicieli handlowych jest amfetamina (ponad połowa wskazań), a następnie marihuana (niemal 40 wskazań). Blisko jedna piąta respondentów zażywała inne środki psychoaktywne. Wskazano na następujące: ecstasy, grzybki halucynogenne, haszysz, kokaina, leki uspokajające, środki wziewne. Żaden z przedstawicieli handlowych nie wskazał na opiaty.
Młodzi kierowcy samochodów osobowych

Liczba respon-dentów

Deklarujących zażycie narkotyku co najmniej jeden raz

Deklarujących przyjęcie narkotyku w ciągu ostatniego miesiąca

Deklarujących przyjęcie narkotyku w ciągu ostatniego tygodnia

Przyjmujących narkotyki częściej niż raz w tygodniu


107

27

26

19

11


Najpopularniejszym narkotykiem przyjmowanym przez młodych kierowców handlowych jest marihuana (ponad 60% wskazań), a następnie amfetamina. Niemal połowa respondentów korzystała z innych narkotyków, wśród których wymieniono: haszysz, LSD, ecstasy, „polską heroinę”, leki nasenne, leki uspokajające, grzyby halucynogenne. Prawie 20% respondentów korzystało ze sterydów anabolicznych, głównie w trakcie treningów siłowych. Ponad 70% respondentów sięgających po sterydy ma za sobą doświadczenia zażycia silniejszych narkotyków (głównie amfetaminy).
W badaniu poszukiwano odpowiedzi na pytania o miejsca zakupu narkotyków, sytuacje, w których kierowcy po nie sięgają oraz wydatki ponoszone na zakup środków psychoaktywnych.

W podziale na podgrupy badawcze zasadnicze wskazania przedstawiają się następująco:

W grupie kierowców samochodów ciężarowych zażywanie sytuacji psychoaktywncyh jest związane z ograniczaniem wpływu zmęczenia. Zauważono, że najczęściej po narkotyki sięgają kierowcy wykonujący swoje zadania w godzinach nocnych, zwłaszcza zaś kierowcy prowadzący własną działalność gospodarczą lub młodzi kierowcy pracujący w małych firmach przewozowych. Najniższy odsetek zażywania narkotyków stwierdzono u kierowców pracujących w wielkich renomowanych firmach przewozowych, zwłaszcza, gdy pracują w 2-osobowych zespołach.

Z grupy 43 respondentów-kierowców wykonujących zlecenia poza granicami kraju 4 zażywało narkotyki w ciągu ostatniego roku, a 2 w ciągu ostatniego miesiąca. Kierowcy pojazdów wielotonowych realizujący obowiązki poza granicami kraju sięgają po narkotyki czterokrotnie rzadziej niż ich koledzy jeżdżący po polskich drogach.

W toku badań zauważono, że istnieje wyraźny związek pomiędzy wiekiem respondenta, jakością firmy (pracodawcy), zarobkami, statusem zawodowym a sięganiem po narkotyki. I tak kierowcy w wieku 20-30 lat sięgają po środki psychoaktywne niemal czterokrotnie częściej niż kierowcy w wieku ponad 45 lat. Dowodziłoby to tezy, że problem narkotykowy jest głównie problemem kierowców młodego pokolenia. Ta zależność uwidoczniła się także w obszarze wiedzy – kierowcy młodsi wiekiem nie dostrzegają problemu uzależnienia oraz somatycznych i psychicznych następstw przyjmowania narkotyków.

Żaden z młodych kierowców w tej grupie nie potrafił wskazać na wielkość śmiertelnej dawki narkotyków. Kierowcy zarabiający wyższe stawki, mający poczucie większej stabilności zawodowej, przyjmują narkotyki najrzadziej, najczęściej zaś pracownicy firm, gdzie obserwuje się maksymalną „eksploatację” kierowców.

W badaniu ujawniła się prawidłowość – im dłuższy czas pracy i niższe zarobki oraz gorsze świadczenia socjalne, tym częstszy kontakt z substancjami psychoaktywnymi. Kierowcy o długim stażu pracy sięgają po narkotyki pięciokrotnie rzadziej niż kierowcy o stażu do 5 lat.

W świetle prowadzonych badań zasadniczą przyczyną sięgania po narkotyki w tej grupie respondentów jest poszukiwanie skutecznego sposobu opanowania zmęczenia i zmniejszenia potrzeby snu w godzinach nocnych. Ponad 80% kierowców, którzy wskazali, że sięgają po amfetaminę, czyni to przed nocnymi trasami lub w trakcie jazdy. Wśród tej grupy kierowców obserwuje się także szerokie korzystanie z innych używek np. papierosów i kawy, jako substytutu środków zwiększających odporność na zmęczenie.

Kierowcy samochodów ciężarowych zaopatrują się w narkotyki głównie od kolegów (przez ich kontakty z dealerami) oraz kupują je na przygranicznych parkingach.

Na trzech z badanych miejsc parkingowych przed przejściami granicznymi kierowcy wskazali miejsca, gdzie można kupić narkotyki (Gubin, Bezledy, Świecko). Kierowcy samochodów ciężarowych wskazali także na inne miejsca, gdzie ich zdaniem sprzedaje się narkotyki: parkingi samochodowe przed Koninem (od strony Warszawy), parkingi na trasie przed Zgorzelcem, parkingi i zajazdy w okolicach Elbląga (na trasie Warszawa-Gdańsk), zajazdy w okolicach Nadarzyna, centrum handlowe Galeria Mokotów, Łysa Polana, terminale w Terespolu). Za interesujące i warte szerszego rozpoznania uznać należy wskazania respondentów z tej grupy, że narkotyki rozprowadzają sutenerzy „opiekujący” się tzw. tirówkami, jak i same prostytutki.

Nowym zjawiskiem jest poszukiwanie paranarkotyków tj. sprzedawanych oficjalnie leków (paraleków), zawierających substancje pobudzające, zwłaszcza efedrynę i wyciągi z orientalnych roślin. W toku badań kierowcy podali nazwy 9 paramedyków stosowanych dla zwiększenia odporności na sen. Szczególnie poszukiwane są parmedyki i napoje zawierające guaranę.

Marihuana jest palona głównie po zakończeniu pracy, najczęściej jako „wspomaganie” do zaśnięcia w przypadku silnego zmęczenia po zażyciu amfetaminy. Palenie marihuany jest także sposobem spędzania czasu w gronie zaufanych kolegów i znajomych i ma charakter „mody”. Kierowcy palący papierosy palą marihuanę częściej niż niepalący tytoniu. W badaniu potwierdził się związek istniejący pomiędzy paleniem tytoniu a paleniem marihuany. Palenie marihuany jest najmodniejsze wśród kierowców w wieku do 25 lat.


W grupie przedstawicieli handlowych zażywanie narkotyków jest pochodną wysokiego stresu, nadmiernego obciążenia oraz funkcjonowania pod presją „wyścigu szczurów”. Osoby pracujące średnio ponad 12 godzin dziennie przyjmują narkotyki dwukrotnie częściej niż pracownicy realizujący zadania w cyklu 8-godzinnym. Zauważenia wymaga, że po narkotyki sięgają głównie kierowcy pracujący na dłuższych trasach, pokonujący dziennie duże ilości kilometrów (w tej grupie 12 kierowców zadeklarowało, że pokonuje dziennie ponad 500km – 9 spośród nich przyjmuje narkotyki co najmniej raz w tygodniu). Na podstawie udzielonych wypowiedzi autorzy stawiają tezę, że istnieje związek między pokonywanymi odległościami, długością czasu pracy a ilością i rodzajem przyjmowanych narkotyków. Interesującym jest, że w tej grupie występuje najwyższe zapotrzebowanie na środki wspomagające wytrzymałość i pobudzające np. popularne napoje energetyzujące. Zażywanie tych środków (głównie płynów) oraz cukierków zawierających duże ilości kofeiny ma w części przypadków charakter nałogowy.

Przedstawiciele handlowi zaopatrują się w narkotyki w środowisku rówieśniczym, blisko 1/3 zna osoby, u których można w każdej chwili kupić narkotyki, a co piąty kupuje je okazjonalnie. Zakupy dokonywane są przede wszystkim w miejscowości zamieszkania (pracy), ale co piąty respondent zażywający narkotyki stwierdził, że kupił je także w innym mieście. Kierowcy z tej grupy wskazali na 17 miejsc (zajazdy, motele, parkingi, centra handlowe, dyskoteki), gdzie można kupić narkotyki.

Blisko połowa respondentów stwierdziła, że współcześnie nie ma problemów z zakupem narkotyków.

Niepokój budzi fakt, że w tej grupie badawczej prawie jedna trzecia respondentów wskazała, że zażywa narkotyki w trakcie jazdy samochodem. Dotyczy to przede wszystkim przyjmowania amfetaminy.


W grupie młodych kierowców samochodów osobowych obserwuje się inne zależności. Upoważnioną jest teza, że przyjmowanie narkotyków ma głównie miejsce w trakcie sobotnio-niedzielnych spotkań towarzyskich, wizyt na dyskotekach oraz imprezach kulturalnych i sportowych. Grupa młodych kierowców jest najbardziej „skażona” zagrożeniami narkotykowymi, bowiem przyjmowanie ich zadeklarowało 27% respondentów. Średnia wieku respondentów wyniosła nieco ponad 19 lat. Najmłodszym wiekiem pierwszej inicjacji narkotykowej było 14 lat. Jest to odsetek wyraźnie wyższy niż uzyskany w badaniach młodzieży szkół ponadpodstawowych na Mazowszu (18,7%). Porównanie zażywania narkotyków przez kierowców, którzy pracują zawodowo i uczniów przynosi porównywalne wyniki, wyższy jest natomiast odsetek wśród młodych bezrobotnych. Interesujące jest jednak, że ponad 30% respondentów deklarujących się jako bezrobotni, posiada własne samochody.

Co trzeci młody kierowca zna osobę, u której można kupić narkotyki, a niemal połowa - miejsca, gdzie sprzedaje się środki psychoaktywne.

Młodzi kierowcy deklarują przyjmowanie siedmiu rodzajów narkotyków, a największą liczbę wskazań uzyskały marihuana i amfetamina. Jest to proporcja podobna jak w ich grupie rówieśniczej (wiekowej).

Spośród respondentów, którzy zadeklarowali przyjmowanie narkotyków, blisko 80% czyni to co najmniej raz w tygodniu.

Autorzy raportu uzyskali w trakcie badań kolejne potwierdzenie dla tezy, ze narkotyki są powszechnie dostępne na małomiasteczkowych i okołomiejskich dyskotekach. W 11 obiektach, gdzie prowadzono badania, nabycie narkotyków (marihuany, haszyszu i amfetaminy) nie stanowi żadnego problemu. Z prowadzonych obserwacji wynika, że jest to działanie o charakterze przestępczości zorganizowanej. W obiektach tych masowo spożywa się alkohol. Co ciekawe, w toku badań pod żadną z dyskotek nie spotkano patrolu policji.

Respondenci z tej podgrupy wskazują na następujące przyczyny przyjmowania narkotyków: odreagowanie po tygodniu pracy, relaks, chęć doznania przyjemnych stanów, oderwanie się od problemów życiowych. W tej grupie istnieją wyraźne związki przyjmowania substancji psychoaktywnych ze wzorcami środowiskowymi i sytuacją osobistą (nauka, praca, problemy osobiste, brak pracy, konflikty środowiskowe). W omawianej grupie zasadniczymi miejscami przyjmowania i zakupu narkotyków są dyskoteki oraz zaufani koledzy. Wśród kierowców, którzy zadeklarowali przynależność do jednej z subkultur młodzieżowych, występuje wyższy odsetek zażywania narkotyków niż w całej grupie badawczej. Najwyższy jest wśród osób deklarujących się jako szalikowcy i hip-hopowcy. Wśród osób przyjmujących narkotyki w trakcie spotkań weekendowych ponad 70% łączy to ze spożywaniem alkoholu.



Młodzi kierowcy postrzegają zażywanie narkotyków jako „normalne” zachowanie środowiskowe. Ponad 90% respondentów stwierdziło, że zna kilka osób przyjmujących narkotyki, a tylko 2, że nie zna takich osób.
Zażywanie narkotyków przez respondentów zainicjowane zostało przez nich w różnym wieku. Jak wskazano wyżej, najniższym wiekiem pierwszego eksperymentu narkotykowego było 14 lat. Poniżej prezentujemy wyniki dla poszczególnych podgrup.
Rys. 2 Zadeklarowany wiek pierwszej inicjacji narkotykowej w grupach badawczych.


Zawodowi kierowcy ciężarówek Przedstawiciele handlowi Młodzi kierowcy sam. osobowych
Na podstawie analizy wypowiedzi i ankiet można wysunąć wniosek, że wiek inicjacji ma związek z dalszymi eksperymentami, przejściem do stałego zażywania. Im niższy wiek pierwszego eksperymentu, tym wyższy odsetek osób częściej sięgających po narkotyki. Istnieje także wyraźny związek pomiędzy przyjmowaniem narkotyków a nałogowym paleniem tytoniu i alkoholizowaniem się.

2. Wiedza respondentów o narkotykach:
Na 197 respondentów jedynie 31 uczestniczyło w jakiejkolwiek formie zajęć (spotkań) poświęconych profilaktyce narkotykowej. Wiedza o zdrowotnych następstwach narkomanii kierowców z trzech grup jest porównywalna. Kierowcy starsi wiekiem udzielali bardziej jednoznacznych (negatywnych) wypowiedzi, jednak nie były to wypowiedzi podparte naukowymi argumentami. Respondenci pytani o następstwa przyjmowania narkotyków udzielali jedynie ogólnikowych wypowiedzi (może uzależnić, zaburza równowagę, rozwesela, opóźnia reakcję, to głupota). Na pytanie, „Czy marihuana zmienia czas reakcji na światło i ruch?” tylko co dziesiąty respondent udzielił pozytywnej odpowiedzi. Interesującym jest, że ponad 40% badanych stwierdziło, że marihuana nie uzależnia, a niemal 20% uważa, że ten narkotyk powinien być zalegalizowany. Poparcie dla legalizacji marihuany jest najwyższe wśród młodych kierowców samochodów osobowych. Żaden z badanych nie potrafił wskazać na wielkość śmiertelnej dawki poszczególnych narkotyków. W grupie młodych kierowców kilku z nich stwierdziło, że „polskie narkotyki są czyste”, nie potrafili jednak podać żadnych dowodów potwierdzających, że znają skład sprzedawanych im środków, jak i źródło pochodzenia. Najczęściej stwierdzali ogólnikowo „kupuję ze sprawdzonego źródła”.

Interesującym jest, że blisko połowa chciałby wziąć udział w zajęciach poświęconych zagrożeniom ze strony narkotyków. Na pytanie „Czy kupiłby Pan informator pn. narkotyki i kierowca”, gdyby kosztował 2-3 złote? – ponad 60% respondentów udzieliło twierdzącej odpowiedzi.

Co czwarty respondent uważa, że człowiek potrafi samodzielnie wyjść z uzależnia narkotykowego, a prawie połowa, iż w każdej chwili potrafiłaby przerwać zażywanie. Niemal 70% respondentów zażywających narkotyki częściej niż raz w miesiącu zamierza dalej tak czynić. Do najbardziej charakterystycznych odpowiedzi na pytanie o przyczyny zażywania narkotyków należą:


  • To jest dobry sposób na odreagowanie;

  • Dzięki amfie mogę pracować za kierownicą kilkanaście godzin

  • Moi koledzy od lat biorą i nie mają żadnych problemów zdrowotnych;

  • Informacje o szkodliwości marihuany są nieprawdziwe;

  • Marihuana mniej szkodzi niż tytoń;

  • Lepiej wziąć amfetaminę niż jechać po alkoholu.

Wypowiedzi respondentów wskazują na występowanie zjawiska usprawiedliwiania zachowań narkotykowych i destygmatyzowania zażywania marihuany. Popularne wśród młodzieży (sprzeczne z faktami) tezy o nieszkodliwości marihuany są powszechne wśród młodszych kierowców. W wypowiedziach ujawniało się także przekonanie, że policja nie jest przygotowana do sprawdzania kierowców pod kątem zażywania narkotyków, co sprzyja rozprzestrzenianiu się tej patologii.

W grupie 197 respondentów deklarujących osobisty kontakt z narkotykami ponad 70% pali papierosy. W grupie osób bez eksperymentu narkotykowego odsetek palaczy sięga 40%.

Interesującym jest, że w ciągu ostatniego roku tylko 11 zawodowych kierowców zadeklarowało, że w trakcie kontroli byli badani na obecność alkoholu lub narkotyków. Wśród młodych kierowców bawiących się na podmiejskich i małomiasteczkowych dyskotekach badania na obecność alkoholu i narkotyków przez policjantów zadeklarowało 17 osób. Twierdzą oni, że policjanci nie są przygotowani do wypełniania takiego zadania. W opiniach respondentów – młodych kierowców w trakcie dyskotek zażywania narkotyków głównie marihuany i amfetaminy) ma charakter masowy, niemal taki sam jak picie alkoholu. Na pytanie „Czy znasz kierowców zażywających narkotyki i prowadzących samochody?” respondenci – młodzi kierowcy odpowiedzieli następująco:


Rys. 3 Wiedza o kierowcach zażywających narkotyki


Nie znam takich kierow. Znam 1 kierowcę. Znam od 2-5 kierowców Znam ponad 6 kierowców


Wnioski
Przeprowadzone badania są wstępem do szerszego programu badawczego, który będzie realizowany wraz z Towarzystwem Zapobiegania Narkomanii. Uzyskane wyniki wskazują, że zjawisko przyjmowania narkotyków i innych środków psychoaktywnych przez kierowców jest szczególnie widoczne w grupach zawodowych kierowców oraz przedstawicieli handlowych i ma związek z wykonywanymi zadaniami. Na podstawie uzyskanych wyników upoważnionym jest stwierdzenie, że kierowcy, zwłaszcza młodzi, nie dostrzegają rzeczywistych zagrożeń ze strony narkotyków. W tej grupie obserwujemy zjawisko destygmatyzacji zażywania narkotyków, zwłaszcza marihuany. Równocześnie stosowany przez niektórych pracodawców system oparty na przeciążaniu kierowców, zwłaszcza jazdami w godzinach nocnych, brakiem zmienników skłania część kierowców do poszukiwania środków zmniejszających potrzebę snu i „ograniczających” zmęczenie. Ponad 16% badanych kierowców co najmniej jeden raz zażyło narkotyk, a ponad 3% czyni to codziennie. Wśród kierowców dominuje zażywanie amfetaminy i marihuany. Kierowcy poszukują środków zamiennych, zwłaszcza wśród paramedyków. Czynią to bez konsultacji z lekarzami. W grupie młodych kierowców sięganie po narkotyki przebiega według mechanizmu podobnego jak w całej grupie rówieśniczej (wspomaganie rozrywki). Kierowcy dysponują bardzo powierzchowną wiedzą o faktycznym wpływie narkotyków na zachowanie człowieka. Za szczególnie niebezpieczne uznać należy szerokie sięganie po narkotyki w grupie przedstawicieli handlowych oraz młodych kierowców. W grupach tych występuje moda na narkotyki - w pierwszym przypadku jako „wspomaganie” w wyczerpującej pracy, w drugim zaś przypadku jako „rozrywkowy dopalacz”, po którym młodzi ludzie siadają za kierownicę. Nie bez znaczenie jest stwierdzenie, że na rynku wydawniczym brak jest nawet najprostszych informatorów o zagrożeniach narkotykowych dla kierowców. W toku badań tylko co dziesiąty kierowca stwierdził, że w trakcie kursów szkoleniowych przygotowujących do egzaminu w ośrodku szkolenia kierowców podejmowano problem narkotyków.

Wydaje się, że najbliższe lata mogą przynieść wzrost zagrożeń narkotykowych wśród kierowców. Na szczególną uwagę zasługuje poszerzanie listy paranarkotyków stosowanych do zwiększania oporności na zmęczenie i sen.



Dr Mariusz Jędrzejko, kierownik Zakładu Badania Patologii i Dewiacji Społecznej w Wyższej Szkole Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora w Pułtusku, tel. 0-602-100-020, e-mail epikur@o2.pl )

Dr Wiesław Bożejewicz, filozof i etyk, badacz etyczno-moralnych problemów patologii społecznej, wykładowca w Wyższej Szkole Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora.

Iwona Krzywicka

Uniwersytet Wrocławski



1   2   3   4   5   6   7   8   9


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna