Bank- instytucja pośrednicząca między tymi którzy posiadają pieniądze w nadmiarze a tymi którzy ich potrzebują



Pobieranie 228,29 Kb.
Strona3/3
Data24.02.2019
Rozmiar228,29 Kb.
1   2   3

II Szczebel bankowości- Banki komercyjne





  1. Banki komercyjne są to wszystkie banki poza NBP. Mają 1 wspólną cechę: są nastawione na osiąganie zysku (stąd nazwa b. komercyjne). Banki komercyjne samodzielnie kształtują swoją politykę oraz samodzielnie decyduje o zawieranych transakcjach równocześnie ponosi całe ryzyko z tym związane.




  1. Zasady którymi kierują się b. komercyjne aby dobrze prowadzić swoją działalność:

  1. maksymalne skoordynowanie bieżących i długookresowych działań

  2. dostosowanie działalności banku do zmieniających się warunków zew. w przyszłości: wykorzystanie zarysowujących się możliwości i uniknięcie oczekiwanych trudności

  3. osiągnięcie celów szczegółowych, np. modernizacja, rozwinięcie działalności




  1. Podział banków komercyjnych:

  1. wg form własności kapitału:

- b. państwowe

- b. spółdzielcze

- b. akcyjne


  1. wg rodzaju oferowanych produktów:

- b. uniwersalne

- b. specjalistyczne



  1. wg zasięgu terytorialnego:

- b. lokalne

- b. regionalne

- b. krajowe

- b. międzynarodowe



  • b. Globalne



Banki państwowe- mogą być tworzone w polskim prawie bankowym przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa zaopiniowany przez Komisję Nadzoru Bankowego. Statut nadaje Minister Skarbu Państwa w porozumieniu z Ministrem Finansów. Banki państwowe nie podlegają wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych. Organy b. państwowego: Rada Nadzorcza i Zarząd.

Banki spółdzielcze- struktura organizacyjna ma charakter trójszczeblowy. Składają się na nią: autonomiczne banki spółdzielcze(III), banki regionalne(II), bank krajowy(I)-BGŻ s.a. Struktura organizacyjna banków spółdzielczych jest wynikiem wprowadzenia ustawy o „restrukturyzacji banków spółdzielczych i BGŻ” z 24.06.1994.

Czynności bankowe wykonywane przez banki spółdzielcze:

  1. prowadzenie r-ków bankowych

  2. przyjmowanie i obsługa wkładów oszczędnościowych i lokat terminowych

  3. prowadzenie rozliczeń pieniężnych

  4. udzielanie kredytów i pożyczek pieniężnych tylko tym osobom lub jednostkom, które mieszkają lub mają siedzibę na terenie prowadzenia działalności banku spółdzielczego

  5. wykonywanie operacji czekowych i wekslowych( jedynie w zakresie dyskonta)

  6. przyjmowanie i dokonywanie lokat w zrzeszającym je banku regionalnym

  7. przyjmowanie poręczeń

  8. przechowywanie przedmiotów i papierów wart. oraz udostępnianie skrytek sejfowych

Bank spółdzielczy może prowadzić swoją działalność na terenie gminy, w której bank ten ma siedzibę. Banki spółdzielcze mają obowiązek zrzeszania się we właściwym terytorialnie banku regionalnym.

Ustawa określiła 9 regionów w których powstały banki regionalne:

  1. pomorsko-kujawski w Bydgoszczy

  2. bałtycki w Koszalinie

  3. małopolski w Krakowie

  4. lubelski w Lublinie

  5. warmińsko-mazurski w Olsztynie

  6. rzeszowski w Rzeszowie

  7. mazowiecki w Warszawie

  8. dolnośląski we Wrocławiu

  9. Gospodarczy Bank Wielkopolski w Poznaniu

Ponadto do struktury spółdzielczego sektora bankowego na szczeblu regionalnym wchodzą 2 banki zrzeszające: Bank Unii Gospodarczej w Warszawie i Gospodarczy Bank Południowo-Zachodni we Wrocławiu.

Zadania banków regionalnych:

  1. prowadzenie dla b.spóldzielczego r-ków bieżących, r-ki rezerw obowiązkowych

  2. udzielenie kredytów i gwarancji bankowych bankom spółdzielczym

  3. mogą w imieniu NBP wykonywać w stosunku do banków spółdzielczych czynności nadzoru bankowego

Banki regionalne mają ustawowy obowiązek zawarcia umowy zrzeszenia z BGŻ. Banki regionalne i banki spółdzielcze zrzeszone w BGŻ tworzą Krajową Grupę Banków Spółdzielczych.

Banki akcyjne- tworzone są na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru Bankowego wydanego przez KNB w uzgodnieniu z Ministrem Finansów. Organami b. akcyjnego są: Rada Nadzorcza( 5 osób minimalnie), zarząd( 3 osoby minimalnie). Prezesa banku akcyjnego powołuje KNB. Jest to podstawowa kategoria banków.

Wyróżniamy 3 główne grupy bankowe o różnym znaczeniu i charakterze:

  1. duże banki- działają od dawna, koncentracja w nich czynności bankowych z całego kraju ( Bank Handlowy S.A., Polska Kasa Opieki S.A.)

  2. średnie i małe banki- najczęściej o kapitale prywatnym rodzimego pochodzenia ( Bank Ochrony Środowiska, Incest Bank). Podstawowym problemem tej grupy jest niedostatek kapitału, organizacji i technologii.

  3. Banki z przeważającym lub wyłącznym udziałem kapitału zagranicznego (City Bank Poland S.A.). Specjalizują się w obsłudze finansowej przedsiębiorstw zagranicznych działających w Polsce, w obsłudze transakcji w handlu zagranicznym oraz w organizowaniu i rozliczaniu zagranicznych programów finansowych dotyczących rozwoju regionalnego i restrukturyzacji polskiej gospodarki.

1.Skład Komisji Nadzoru Bankowego:

- prezes NBP

- generalny inspektorat

- minister finansów



2.Zadania KNB:

- nadzór nad bezpieczeństwem wkładów, które są lokowane w bankach komercyjnych

- kontrola zgodności działalności banków II szczebla z przepisami prawa i statutami banków

- okresowa ocena kondycji ekonomicznej



3.Czynności (operacje) banków komercyjnych:

* czynności bankowe:

- prowadzenie r-ków bankowych

- udzielanie kredytów i gwarancji bankowych

- emisja bankowych pap.wartościowych

- przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych

* czynności, które stają się bankowymi:

- udzielanie pożyczek pieniężnych i poręczeń

- operacje czekowe i wekslowe

- terminowe operacje finansowe

- nabywanie i zbywanie wierzytelności pieniężnych

- wykonywanie czynności obrotu dewizowego

- przechowywanie i udostępnianie skrytek sejfowych

- wykonywanie czynności zleconych związanych z emisją pap.wartościowych

a) operacje czynne(kredytowanie)

b) operacje bierne(gromadzenie depozytów)

c) operacje pośredniczące(rozliczenia pieniężne) i operacje rozliczeniowe(usługi bankowe)

4. Działalność kredytowa banku regulowana jest ustawą "prawo bankowe". Nie ma jednego regulaminu, każdy produkt kredytowy(bankowy) regulowany jest przez odrębny regulamin. Przepisy regulaminu obowiązują ogół klientów. Banki wydają również instrukcje kredytowe mające charakter wewnętrzny (normują kompetencje pracowników, tryb pracy). Regulacje w instrukcjach nie obowiązują klienta. Regulują one działalność kredytową np. zmiany dotyczące oprocentowania, umowy kredytowe.

5. Zewnętrzne uwarunkowanie działalności banku zależy od II grup czynników:

I grupa: czynniki wynikające z sytuacji gospodarczej kraju i prawnych regulacji:

a) koniunktura gospodarcza- proces przemian lub stan gospodarczy.

b) poziom inflacji i kierunek ich zmian- wprowadza czynnik niepewności, ma duży wpływ na opłacalność inwestycji, przyrost odsetek nie zawsze jest proporcjonalny do zmian wielkości przychodów(kredytów).

c) cena kredytu- koszty jego wykorzystania ponoszone są przez kredytobiorcę; składa się na nią m.in. oprocentowanie, prowizja itp. Cena kredytu jest pochodną inflacji. Im wyższa cena kredytu tym zapotrzebowanie na kredyty jest większe.

d) jakość prawa oraz skuteczność jego egzekwowania- regulacje mogą być sprzyjające, neutralne lub hamujące rozwój. Im mniejsza skuteczność prawa tym mniejsza działalność kredytowa.

e) zjawiska zatorów płatniczych- powinno być zjawiskiem przejściowym.



II grupa: czynniki związane z sytuacją i postanowieniami klientów:

a) poziom kapitałów własnych klienta

b) wielkość osiąganego zysku

c) znajomość reguł gry rynkowej i własnej pozycji przedsiębiorstwa

d) rzetelność w postępowaniu lub jej brak

6. Strategie kredytowe banku:

a) strategia konserwatywna- oznacza, że bank nie będzie osiągać zysków znaczących ale i w złej koniunkturze nie odnotowuje znaczących strat. Przyjęcie takiej strategii będzie oznaczało, że głównym celem banku będzie wysoka jakość

b) strategia kontrolowanego zwrotu ryzyka- oznacza, że chwiejność dochodów banku w cyklu koniunkturalnym będzie większa. W czasie dobrej koniunktury będzie osiągał duże zyski a w czasie złej będzie miał duże straty. Celem jest nastawienie na natychmiastowy zysk, muszą sobie zapewnić odpowiedni zysk.

c) strategia ofensywna- uważa się przyjęcie za cel podstawowy bardzo szybki rozwój banku, jego udziału, rozmiaru. Musimy zaakceptować ogromne wahania dochodu, gdyż w porę niezahamowany może doprowadzić do upadłości.



7. Źródła finansowania działalności kredytowej banku:

a) kapitały własne banków

b) wkłady oszczędnościowe ludności

c) pieniądz transakcyjny i lokaty terminowe podmiotów gospodarczych

d) śr.pieniężne sfery budżetowej

e) lokaty przyjmowane od innych banków

f) kredyty z NBP

g) operacje otwartego rynku



8. Produkty kredytowe banku:

I grupa- kredyty tradycyjne:

- obrotowe

- inwestycyjne

- rozwojowe

- dla ludności

II grupa- pożyczki pieniężne i lombardowe

III grupa- awale kredytowe:

- gwarancje bankowe

- poręczenia wekslowe i cywilne

IV grupa- kredyty wekslowe:

- dyskontowy

- akceptacyjny

- akceptacyjno-rembusowe

- afor fait

V grupa- nowe formy kredytowania:

- faktoring

- for faiting

- leasing

- karty kredytowe

ad.I grupa

Kredyt obrotowy- nie może być trwałym źródłem finansowania. Dzieli się na:

a) kredyt w rachunku bieżącym- pozwala na utworzenie dt na rachunku rozliczeniowym; jest korzystniejszy dla kredytobiorców niż kredyt w odrębnym rachunku kredytowym, gdyż płaci on odsetki tylko od wykorzystanej części kredytu. Dzieli się na:

- kredyt rewolwingowy (odnawialny)- przeznaczony dla klientów najlepszych o dobrej kondycji finansowej

- kredyt nieodnawialny

b) kredyt w odrębnym rachunku kredytowym:

- linia kredytowa odnawialna lub nieodnawialna

- kredyt sezonowy

- kredyt płatniczy (krótki max. na 1 miesiąc)

- kredyt celowy
Kredyt inwestycyjny- przy jego udzieleniu bank interesuje się opłacalnością inwestycji i nie bierze pod uwagę aktualnej kondycji finansowej

Kredyt rozwojowy- przy jego udzieleniu bank zwraca uwagę na 2 kryteria: bada projekt inwestycyjny i jego opłacalność oraz bada kondycję bieżącą, przeszłą i przyszłą.

Oba te kredyty są kredytami długoterminowymi lub średnioterminowymi ( 1-5 lat). Przeznacza się je na: modernizację, zakup nowych śr.trwałych, budowę itp.

Ad.II grupa

Różnice między kredytem a pożyczką:

a) kredyt udzielany jest na określony cel a pożyczka nie wymaga wskazania celu

b) pożyczka pieniężna jest operacją wyłącznie finansową

c) podstawowym kryterium do udzielenia kredytu przez bank jest zdolność kredytowa a zabezpieczenie kredytu jest elementem wtórnym; w przypadku pożyczki bank nie bada spłaty pożyczki a kryterium do jej udzielenia jest jej zabezpieczenie prawne

d) pożyczka jest umową nazwaną ( uregulowaną w kodeksie cywilnym) a kredyt jest umową nienazwaną ( uregulowany w ustawie "prawo bankowe")

e) kredyt jest zawsze odpłatny a pożyczka może być nieodpłatna lub odpłatna

f) umowa kredytowa musi być zawsze zawarta na piśmie; umowa pożyczki dopuszcza formę ustną do kwoty 500 zł, powyżej forma pisemna

g) kredyt jest domeną banku

ad. III grupa

Gwarancje bankowe i poręczenia- bank udzielając ich nie dostarcza klientowi środków pieniężnych tak jak w przypadku kredytów a dostarcza swojej zdolności kredytowej (wiarygodności). Bank musi posiadać środki w swojej dyspozycji na wypadek gdyby klient nie uregulował swoich roszczeń. Gwarancje bankowe i poręczenia wiążą się z takim samym ryzykiem jak kredyty.

Poręczenie- polega na zobowiązaniu się banku do przejęcia finansowego zobowiązania swojego klienta wobec strony trzeciej, jeżeli klient nie wywiąże się z niego. Dotyczy zawsze konkretnego zobowiązania pieniężnego. Może mieć formę odrębnego dokumentu albo formę podpisu na wekslach lub czekach. Taki podpis nazywany jest awalem. Gwarancja- to zobowiązanie banku wobec beneficjenta do wyrównania szkody i wypłaty odpowiedniego wynagrodzenia, jeżeli klient banku nie wypełnił zobowiązań określonych w dokumencie gwarancji. Nie odnosi się do określonego zobowiązania pieniężnego lecz do dobrego wykonania i spełnienia warunków zawartego kontraktu. Wyróżniamy: g. spłaty kredytu, g. celne, g.wabialne ( przetargowe), g.awalizowania weksla itp.

Gwarancje mogą być:

- odwołalne

- nieodwołalne

- bezwarunkowe- roszczenia są płatne na pierwsze żądanie wierzyciela gwarancji ( bank nie bada zasadności roszczeń)

- warunkowe- są płatne po udokumentowaniu przez beneficjenta, że zaistniały warunki przewidziane w gwarancji

Gwarancja może być udzielana bezpośrednio na rzecz beneficjenta lub za pośrednictwem innego banku tzw. regwarancja- bank wystawiający gwarancję może uzależnić jej udzielenie od uzyskania przyrzeczenia jej potwierdzenia przez bank w którym zleceniodawca posiada rachunek.

Cena gwarancji lub poręczenia: klient płaci prowizję za udzielenie gwarancji, oprocentowanie za gotowość udzielenia kredytu i ewentualne odsetki od faktycznie uruchomionego kredytu płatniczego.

Ad. IV grupa:



Weksel własny- to bezwarunkowe przyrzeczenie zapłaty określonej sumy pieniężnej w określonym terminie złożone przez wystawcę weksla własnego ( główny dłużnik wekslowy) wierzycielowi wekslowemu ( pierwszy wierzyciel wekslowy- remitent).

Weksel trasowany- to bezwarunkowe polecenie zapłaty wydane przez wystawcę weksla trasowanego ( trasant- pierwszy dłużnik wekslowy) głównemu dłużnikowi z tego weksla- trasatowi ( trasat staje się głównym dłużnikiem wekslowym dopiero gdy weksel zaakceptuje- akceptant). Płatność ma nastąpić na rzecz wierzyciela- remitenta.

Elementy weksla:

- miejsce i data wystawienia weksla ( m-c słownie)

- suma wekslowa cyframi- 1000 zł

- data płatności weksla ( wykupu):

* w. płatny za okazaniem

* w. płatny w pewien czas po okazaniu ( wizowanie weksla)

* w. płatny w konkretnym dniu

* w. płatny w pewien czas po dacie ( rzadko stosowana forma)

- w. własny ( zapłac- Ę, IMY)( bez protestu

w. trasowany ( zapłac- ISZ, ICIE)(

- nazwa weksla ( za ten...)

- słowo "weksel" w treści dokumentu

- klauzula "na zlecenie" pozwala weksel indosować

indosant ( żyrant)- dłużnik zbywa prawa do weksla w drodze indosu

indosatariusz ( wierzyciel)- nabywa prawa wekslowe w drodze indosu

Pierwszym indosantem musi być remitent.

Weksel jest ważny gdy są dwie różne sumy, zawsze ważna jest suma napisana słownie- gdy są napisane dwie słownie ważna jest ta niższa. Po sumie w w. trasowanym pisze się trasata+akcept a w w. własnym zostawia się puste miejsce. Płatny- pisze się domicyliat ( miejsce płatności weksla).

- poręczyciele- awaliści, poręczenie wekslowe- awal

- indos na odwrocie weksla "ustępujemy na zlecenie..."

Produktami wekslowymi są:

a) kredyt dyskontowy- to udzielenie kredytu w związku z zakupem przez bank od kredytobiorcy weksla będącego w jego posiadaniu. Dzięki temu kredytobiorca uzyskuje przed terminem wymagalności weksla śr. płatnicze w wysokości równej sumie wekslowej pomniejszonej o dyskonto ( odsetki dyskontowe).

k- suma wekslowa p- stopa dyskontowa w skali roku stosowana przez bank komercyjny d- okres kredytowania liczony od dnia przyjęcia przez bank weksla do dyskonta( do terminu jego płatności)

Przykład:

Suma wekslowa=1000 zł stopa dyskontowa= 20% okres kredytu= 60 dni

1000-32,87=967,13

Kredyt dyskontowy jest kredytem krótkoterminowym najczęściej przeznaczany na finansowanie produkcji lub obrotu. Formy dyskontowania weksli:

a) dyskonto w formie doraźnej transakcji- polega ono na jednorazowym nabyciu przez bank dyskontujący jednego lub kilku weksli. Jest stosowane wtedy, gdy dyskonter( zbywca weksla) boryka się z przejściowymi trudnościami finansowymi i nie zamierza w przyszłości nawiązywać stałej współpracy w tym zakresie z bankiem.

b) dyskonto z umową o linię kredytową- bank dyskontujący zobowiązuje się, że w okresie trwania umowy będzie przyjmował od dyskontera weksle spełniające warunki określone w umowie do wysokości z góry określonego limitu. Linia może być: odnawialna( kwota zapłaconego weksla powoduje odnowienie limitu o jego wartość z wielokrotnym wykorzystaniem aż do wygaśnięcia umowy)

W praktyce wyróżnia się:

a) dyskonto z prawem regresu do dyskontera- to rodzaj weksla przy którym bank w przypadku nie zapłacenia za weksel przez wystawcę lub akceptanta uzyskuje prawo do żądania sumy wekslowej od dyskontera.

b) Dyskonto bez prawa regresu do dyskontera- to rodzaj dyskonta, w którym bank dyskontujący dopuszcza aby dyskonter wyłączył swoją odpowiedzialność za zapłatę weksla poprzez umieszczenie w treści indosu klauzuli "bez regresu". Bank podejmuje ryzyko wypłacalności wystawcy weksla (w.własny) lub akceptanta.



b) kredyt akceptacyjny-to kredyt krótkoterminowy, polega na podpisaniu umowy przez bank klienta na mocy której bank akceptuje weksle ciągnione na niego przez swojego klienta (wystawca weksla trasowanego). Bank akceptujący weksel nie stawia do dyspozycji klienta śr.pien. a jedynie użycza mu swojej wiarygodności kredytowej stając się gł. dłużnikiem zobowiązanym do wykupu tego weksla.

Może on przybrać formę:

- doraźnych transakcji akceptowania weksli

- linii kredytu akceptacyjnego- to limit kredytowy przyznany przez bank kredytobiorcy do wysokości którego mogą być ciągnione na bank weksle.

Może być:

* nieodnawialna- każdy zaakceptowany przez bank weksel zmniejsza wysokość przyznanego limitu

* odnawialna- każde wykupienie przez bank weksla dokonane w ciężar rachunku bieżącego wystawcy powoduje, że przyznany limit odnawia się do pierwotnej wysokości i może być wielokrotnie wykorzystywany aż do końca trwania umowy.

c) kredyt akceptacyjno-rembusowy- występuje tylko w transakcjach handlu zagranicznego i jest wynikiem porozumienia dwóch lub więcej banków. Bank krajowy zobowiązuje się do akceptowania do określonej wysokości ciągnionych na niego przez klientów(sprzedawców weksli) dla których akredytywy otwiera bank kupującego. Jednocześnie bank kupującego przyjmuje na siebie zobowiązanie, że w terminie płatności zaakceptowanych trat będzie rembusował(przekazywał) bankowi sprzedawcy kwoty potrzebne do wykupu weksla.

Ad.V grupa:

a) faktoring- to usługa, gdzie bank kupuje wierzytelności przed terminem ich płatności.

Stosunki zachodzące w faktoringu:

(1) umowa dostawcy

(2) umowa faktoringu

(3) roszczenie zapłaty

Przebieg cyklu rozliczeniowego:

(4) wystawienie faktury przez faktoranta i dostawa towarów lub usług

(5) złożenie faktur w banku przed terminem ich wykupu

(6) zapłata przez bank za nabyte faktury (bank kupując wierzytelności od razu płaci od 70-90% tej wierzytelności-faktury)

(7) spłaty dokonywane przez dłużników

(8) zapłata faktorantowi pozostałej części faktury

(9) spłaty otrzymane od dłużników z tytułu naliczonych odsetek za opóźnienie w płatności danej faktury



W praktyce ukształtowały się 2 formy faktoringu:

- faktoring pełny(właściwy)- gł. cechą jest to, że strony dokonując na podstawie umowy przelewu wierzytelności postanawiają jednocześnie, że ryzyko wypłacalności dłużnika obciążać będzie odtąd bank faktoringowy. Dochodzi więc funkcja "del crede"czyli zabezpieczenie zbywcy wierzytelności(faktoranta) przed niewypłacalnością dłużnika.

- faktoring niepełny(niewłaściwy)- bank pozostawia sobie prawo regresu w stosunku do zbywcy wierzytelności.

Formy szczegółowe faktoringu:

- faktoring otwarty- dłużnik jest natychmiast powiadamiany, że zawarto umowę faktoringu.

- Faktoring półotwarty- dłużnik nie jest od razu powiadamiany, lecz powiadamia się go wtedy gdy wzywa się do zapłaty

- Faktoring tajny- nie dochodzi do powiadamiania dłużnika, że zawarto umowę faktoringu.
b) for faiting- to zakup przez instytucje forfaitingowe(banki) należności terminowych jej klientów powstałych w następstwie realizacji kontraktu eksportowego bez regresu w stosunku do eksportera pod warunkiem jednak, że wierzytelności te przyjmną postać akceptowalnego z punktu widzenia nabywcy instrumentu finansowego. Zabezpieczeniem tym jest weksel lub hipoteka.

Zalety for faitingu:

-pozwala wyeliminować ryzyko handlowe, bo całość ryzyka kredytowego przejmuje instytucja forfaitingowa

-pozwala wyeliminować ryzyko niehandlowe(polityczne)

-pozwala wyeliminować ryzyko kursowe

-wyeliminowanie ryzyka zmiany stóp %, ponieważ stosuje się metodę dyskonta, która daje stały koszt finansowania przez cały okres kredytu

możliwość dokonania zamiany aktywów (należności) na gotówkę- uzyskanie płynności

Wady for faitingu:

-ograniczone zastosowanie gdy importer nie jest w stanie uzyskać poręczenia banku wskazanego przez for faitera

wysoki koszt wynikający z tego, że dyskonto potrącane jest z góry



Różnice między faktoringiem a for faitingiem:

a) faktoring: krótkoterminowa forma finansowania, maksymalny okres nie przekracza 1 roku; for faiting: Srednio i długoterminowa forma kredytowania

b) istota faktoringu: w ofercie jest cały zestaw usług dodatkowych; for faiting: finansowanie jest funkcją podstawową

c) faktoring: metoda finansowania zarówno dostawców na rynek krajowy jak i eksportera; for faiting: międzynarodowe obroty

d) faktor liczy się ze stratami; for faiter ryzyko poniesienia strat w zasadzie wyklucza żądając szczególnych zabezpieczeń prawnych

e) odmienne standardy w zakresie pojedyńczej minimalnej wielkości transakcji- faktoring:...tysięcy; for faiter:...miliony

f) faktor: od razu płaci od 70-90% wierzytelności; for faiter: refinansuje 100% wierzytelności

g) faktor nalicza odsetki z dołu( dopiero w terminie spłaty kredytu przez odbiorcę, klienta; for faiter nalicza odsetki z góry-metoda dyskonta

h) faktor finansuje klienta we własnym imieniu i na własne ryzyko; for faiter tworzy konsorcja w celu zgromadzenia środków lub w celu zwiększenia dywersyfikacji ryzyka

i) faktoring może być z regresem lub bez regresu; for faiter w zasadzie zawsze odbywa się bez regresu


C) leasing:

- leasing operacyjny- umowa zgodnie z którą leasingobiorca użytkuje dany śr.trwały na potrzeby związane z prowadzoną przez siebie działalnością gosp. Z tytułu użytkowania tej rzeczy płaci jej właścicielowi(leasingodawcy) odpowiedni czynsz. Po okresie trwania umowy leasingodawcy, który może nią swobodnie dysponować, np. oddać w leasing innej osobie. W przypadku leasingu operacyjnego okres amortyzacji przedmiotu leasingu jest dłuższy od okresu trwania pojedyńczej umowy leasingowej.

- Leasing finansowy(kapitałowy)- to umowa zgodnie z którą w trakcie jej trwania leasingobiorca użytkując śr. trwały płaci odpowiedni czynsz właścicielowi rzeczy(leasingodawcy) a ponadto już w okresie trwania umowy spłaca jej wartość ( ponosi wydatki na zakup tej rzeczy). Umowa gwarantuje mu po pewnym w określonym w niej czasie prawo do nabycia tej rzeczy za określoną z góry cenę. Okres amortyzacji jest równy lub zbliżony do okresu trwania umowy leasingowej.

1. Operacje bierne (pasywne)- to operacje pozyskiwania pieniędzy przez bank na operacje aktywne. Najważniejszym źródłem pasyw są depozyty- lokaty klientów. Depozyty stanowią ponad 80% podaży pieniądza. Największy udział mają depozyty od ludności.

2. Rodzaje rachunków bankowych:

a) rachunki bieżące:

- osób prawnych( rachunki a'vista

- osób fizycznych( rachunki oszczędnościowo- rozliczeniowe (ROR)

b) rachunki pomocnicze

c) rachunki lokat terminowych

d) rachunki oszczędnościowe

Dzielimy je na 2 grupy: depozyty bieżące i depozyty terminowe. Jeżeli gromadzimy śr.pien. na r-kach bieżących to każde pobranie nie powoduje utraty oprocentowania(są nisko oprocentowane i są źródłem taniego pieniądza dla banku).

Depozyty terminowe- środki czasowo nieużywane w bieżącej działalności, środki klientów zgromadzone na r-kach, są wyżej oprocentowane.

Depozyty dewizowe- dzielą się na bieżące i terminowe.



3. Typy kapitalizacji odsetek:

- miesięczna lub kwartalna

- roczna

- po terminie



4. Wyróżniamy lokaty:

a) o oprocentowaniu stałym- krótki okres, inflacja wysoka (stabilna);

b) o oprocentowaniu zmiennym- długi okres czasu, mała stabilizacja inflacji.

c) lokaty standardowe- dla normalnych klientów, wpisane

d) lokaty negocjowane- bank może różnicować oferty lokat

e) lokaty na termin określony

f) lokaty na termin nieokreślony

Operacje bierne to również lokaty międzybankowe:

- nadwyżki depozytów mogą być lokowane w innych bankach, które potrzebują środków (mają deficyt). Oprocentowanie jest wyższe od depozytów terminowych i bieżących. Nie ma obowiązku tworzenia rezerw na te lokaty. Mogą wykorzystywać cała pozyskiwaną sumę.

5. Banki mogą również emitować własne pap.wartościowe (na warunkach podawanych do publicznej wiadomości):

- obligacje- w celu rozszerzenia działalności; instrument pożyczkowy na co najmniej 1 rok

- akcje- dla pozyskania kapitału

- bony bankowe- mogą być o stałym lub zmiennym oprocentowaniu w zależności od rodzaju bonu, np. bony lokacyjne, depozytowe, progresywne

- certyfikaty depozytowe- to papier wartościowy imienny lub na okaziciela, na którym zostało stwierdzone, że klient złożył w danym banku określoną sumę pieniędzy na określony czas i procent. Można je w każdej chwili sprzedać. Oprocentowanie jest niższe niż oprocentowanie depozytów terminowych o tym samym terminie. Ma bardzo wysoki stopień płynności. W Polsce pierwsze certyfikaty depozytowe wprowadził Polski Bank Rozwoju.

W banku emisyjnym (NBP) operacją bierną jest operacja emitowania znaków pieniężnych.



6. Bankowy Fundusz Gwarancyjny- instytucja zapewniająca bezpieczeństwo lokowanych depozytów; działa od 1996 roku. Ustawa z 14.12.1994 r Dz.U. nr 4; posiada osobowość prawną, siedzibą jest Warszawa, nadzór sprawuje minister finansów, organami są Rada BFG i Zarząd BFG. Rada: 10 członków i przewodniczący- powołuje prezes Rady Ministrów na wniosek Ministra Finansów i prezesa NBP. Kadencja trwa 4 lata.

Zadania Rady BFG:

- kontrola nad działalnością BFG,

- nadzór nad działalnością Zarządu BFG,

- uchwalanie planu działalności i planu finansowego BFG,

- określanie na wniosek Zarządu stawek obowiązkowej opłaty rocznej oraz składek funduszu ochrony śroków walutowych,

- określanie zasad i formy udzielenia pomocy finansowej bankom,

- określanie zasad i form zabezpieczania i dochodzenia zwrotu środków należnych funduszowi z tytułu udzielania pomocy,

- przedkładanie Radzie Ministrów sprawozdania z działalności BFG za rok poprzedni,

Zarząd Funduszu: 5 członków w tym Prezes i jego zastępcy, powoływany przez Radę funduszu, kadencja trwa 3 lata.

Zadania:

- kieruje BFG i reprezentuje go na zewnątrz,

- opracowanie projektów planów działalności i planu finansowego BFG,

- gospodarowanie środkami BFG,

- składanie Radzie BFG kwartalnych i rocznych sprawozdań z działalności,

- składanie wniosków do Rady BFG w sprawie zaciągnięcia kredytu po wyczerpaniu się środków pieniężnych BFG



Źródła finansowania BFG:

- obowiązkowe opłaty roczne wnoszone przez podmioty objęte systemem gwarantowania (banki), wynosi 0,23% sumy aktywów banku, gwarancji i poręczeń ważonych ryzykiem oraz 0,115% sumy ważonych ryzykiem zobowiązań pozabilansowych pomniejszonych o gwarancje, poręczenia i kredytów przyżeczonych dla banku, 0,1% sumy aktywów bilansowych oraz gwarancji i poręczeń ważonych ryzykiem dla kas oszczędnościowo- budowlanych.

- Kwoty przekazywane z funduszu ochrony środków gwarantowanych, banki komercyjne odprowadzają 0,4% sumy środków pieniężnych zgromadzonych w banku na wszystkich rachunkach stanowiących podstawę obliczania kwoty rezerw obowiązkowych

- Dochody z oprocentowania pożyczek udzielanych przez fundusz oraz dochody z oprocentowania pap.wartościowych

- Środki uzyskane w ramach bezzwrotnej pomocy zagranicznej

- środki z dotacji udzielonych na wniosek funduszu z budżetu państwa na zasadach określonych w prawie budżetowym

- środki z kredytu udzielonego przez NBP

Środki BFG przeznacza się na:

- finansowanie zadań funduszu związanych z gwarantowaniem śr.pien.

- finansowanie zadań funduszu w zakresie udzielania pomocy finansowej bankom

Sumy środków gwarantowanych:

W razie upadłości BFG wypłaca do 1000 Euro w 100%, do 1100 Euro w 90%

Działalność pomocowa jest zwrotna, w formie pożyczek, gwarancji, poręczeń, na usunięcie niebezpieczeństwa wypłacalności.

Od 23.10.1999 r. BFG może nabywać wierzytelności, w przypadku niewypłacalności nabywa je ze środków funduszu pomocowego w wysokości nie przekraczającej 20% funduszu pomocowego do wykorzystania w danym roku.

Zgodnie z tendencjami na świecie powinno się stosować nadrzędną rolę działalności pomocowej niż gwarancyjną.

Efekty działalności BFG:

- finansowe:

Katastrofą finansową w 2000 r. była upadłość banku Staropolskiego.



7. Operacje rozliczeniowe (aktywne):

a) Gotówkowe- obsługa rozliczeń gotówkowych wykonywana jest przez komórki składające się z 3 zespołów: kas, sortowni i skarbca. Kasy- obsługiwane jednoosobowo przez kasjerów. Sortownie- służą do przeliczania dużych sum kasowych. Składa się z kilku grup co najmniej 2 osobowych. Osoby nazywane są licznikami. Musi być zachowana zasada komisyjności. Skarbiec- miejsce przekazywania pieniędzy, pap.wartościowych, oryginały zawartych umów. Musi być obsługiwany komisyjnie co najmniej przez 2 osoby, które odpowiadają solidarnie.

Operacje gotówkowe to:

- wpłata gotówki do kasy dziennej- dowód wpłaty

- skarbiec nocny

- wypłaty gotówkowe: kasy dzienne- dowód wypłaty, czek gotówkowy, bankomaty, kasy walutowe- skupują sprzedają waluty

b)bezgotówkowe

Formy rozliczeń bezgotówkowych:

a) bezwarunkowe:

- polecenie przelewu, polecenie zapłaty, czeki i weksle

b) uwarunkowane:

- akredytywa dokumentowa, inkaso dokumentowe

c) zagraniczne:

- inkaso dokumentowe, polecenie wypłaty z zagranicą

d) krajowe



AKREDYTYWA DOKUMENTOWA- to pisemne zobowiązanie banku, który ją otworzył na zlecenie i zgodnie z instrukcjami zleceniodawcy, czyli klienta, do zapłacenia lub zabezpieczenia zapłaty beneficjentowi akredytywy (wierzycielowi) określonej sumy pod warunkiem udowodnienia przez beneficjenta za pośrednictwem przedłożonych dokumentów, że zostały dopełnione wszystkie warunki od których akredytywa uzależnia zapłatę oraz pod warunkiem, że dokumenty te zostaną przedstawione w okresie ważności akredytywy.

(1) zawarcie kontraktu między eksporterem a importerem

(2) nabywca (importer) zwraca się do swojego banku z wnioskiem o otwarcie akredytywy dokumentowej na rzecz eksportera (wierzyciela, sprzedawcy, beneficjenta akredytywy).

(3) Bank importera (otwierający akredytywę) zwraca się do banku sprzedającego (eksportera) o awizowanie czyli przekazanie treści akredytywy beneficjentowi lub o jej potwierdzenie. Gdy ją potwierdzi bank eksportera dodaje swoje własne zobowiązanie do tego, które pochodzi już od banku importera (otwierającego akredytywę)

(4) Bank awizujący (potwierdzający, czyli bank eksportera) informuje sprzedawcę (eksportera), że akredytywa dokumentowa została na jego rzecz otwarta.

Strony akredytywy i ich zobowiązania:

a) zleceniodawca:

- zleca otwarcie akredytywy

- przekazuje lub zabezpiecza pokrycie akredytywy

- ma prawo dochodzić strat od swojego banku w ramach warunków zawartych w umowie

- jest zobowiązany przestrzegać wszystkich warunków umowy

b) bank importera:

- zobowiązuje się do zapłaty

- ma prawo dochodzić od importera sum wypłaconych beneficjentowi i zwrotu kosztów otwarcia akredytywy

c) bank eksportera:

- jako bank awizujący- zawiadamia beneficjenta o otwarciu akredytywy i przekazuje jej treść

- jako bank negocjujący- ponosi odpowiedzialność za czynności związane z negocjowaniem dokumentów

- jako bank potwierdzający- potwierdza akredytywę

d) eksporter



Podział akredytyw:

a) wg rodzaju zobowiązania banku otwierającego akredytywę:

- gotówkowa +

- dyskontowa

- akceptacyjna +

- gwarancyjna +

b) wg trwałości zobowiązania banku otwierającego akredytywę:

- odwołalna +

- nieodwołalna +

c) wg sposobu rozliczenia wypłat z akredytyw:

- pokryta z góry

- rembursowa

- pokryta z dołu

d) wg roli banku pośredniczącego:

- niepotwierdzona:

* awizowana

* negocjacyjna

- potwierdzona +

e) wg uprawnień beneficjenta:

- rewolwingowa (odnawialna) +

- przenośna +

- nieprzenośna

f) wg określonych cech szczególnych:

- zabezpieczająca

- list kredytowy +

- z czerwoną klauzulą ( zaliczkową) +

- wiązana +

- zaliczkowa połączona z inkasem

+ oznacza formy najczęściej stosowane

Sposoby płatności za pośrednictwem akredytywy dokumentowej:

- płatność a'vista- kontrakt handlowy przewiduje tzw. płatność za okazaniem czyli eksporter otrzymuje swoją należność niezwłocznie po prezentacji dokumentów bankowi pośredniczącemu ( akredytywa potwierdzona) lub po otrzymaniu dokumentów przez bank otwierający (akredytywa niepotwierdzona).

- Płatność przez negocjację traty- eksporter może negocjować tratę za pośrednictwem banku pośredniczącego, czyli negocjującego akredytywę (bank eksportera) jednak wszelkie roszczenia z tego tytułu może kierować jedynie do banku otwierającego akredytywę aby w konsekwencji uzyskać zapłatę.

- Płatność z odroczonym terminem- kontrakt handlowy przewiduje złożenie przez beneficjenta wraz z dokumentami traty terminowej ciągnionej na: zleceniodawcę akredytywy, bank otwierający lub pośredniczący. Beneficjent otrzymuje swoją należność po upływie terminu wymienionego w akredytywie i akcepcie traty.

- Płatność przez akceptację traty- kontrakt handlowy przewiduje wystawienie przez eksportera traty płatnej za okazaniem ciągnionej na bank otwierający, bank pośredniczący lub na importera. Wówczas banki lub importer dokonują akceptu traty co oznacza, że są odpowiedzialne za terminową zapłatę tej traty.

W akredytywie i inkasie przedmiotem obrotu są dokumenty a nie towary!



INKASO DOKUMENTOWE- stosowane wyłącznie w rozliczeniach zagranicznych ( w rozliczeniach krajowych nie występuje). Jest formą rozliczeń, w której działający na zlecenie sprzedającego bank zobowiązuje się do wydania kupującemu określonych dokumentów w zamian za zapłatę przez kupującego określonej kwoty. Żaden z uczestniczących w operacji banków nie bierze na siebie odpowiedzialności za zapłatę na rzecz eksportera.

Strony inkasa dokumentowego:

a) zleceniodawca inkasa ( podawca inkasa, eksporter), który składa do swojego banku dokumenty eksportowe wraz ze zleceniem inkasowym precyzującym szczegółowo warunki na jakich dokumenty mają być wydane importerowi

b) bank zleceniodawcy ( bank podawcy, bank eksportera) pośredniczy w przesyłce dokumentów do banku importera

c) bank inkasujący (bank importera)- inkasuje zapłatę lub odbiera od importera przyrzeczenia zapłaty oraz do wydania w zamian dokumentów

d) płatnik (importer)- podmiot, któremu prezentowane są dokumenty, który ma uiścić lub zobowiązać się do uiszczenia określonej kwoty

Procedura rozliczania w ramach inkasa:

(1) pierwszy krok czyni eksporter: składa do swojego banku odpowiednie zlecenie a następnie natychmiast po wysłaniu towary przekazuje bankowi uprzednio uzgodnione z importerem dokumenty (list przewozowy, faktura)

(2) bank zleceniodawcy dokonuje analizy dokumentów, weryfikacja ciąży na importerze a nie na banku. Jeżeli ilość i rodzaj dokumentu odpowiada zleceniu wówczas bank zleceniodawcy przesyła je do banku inkasującego

(3) bank inkasujący zawiadamia importera o nadejściu dokumentów i wzywa go do wypełnienia zobowiązania wobec eksportera

(4) importer wpłaca do banku importera (swojego banku) stosowną kwotę lub akceptuje tratę

(5) po dokonaniu zapłaty lub zaakceptowaniu traty importer otrzymuje od swojego banku reprezentujące towar dokumenty

(6) bank inkasujący przelewa zainkasowaną należność do banku zleceniodawcy (banku eksportera)

(7) eksporter otrzymuje należność lub dokument (tratę) z którego wynika prawo otrzymania tej należności w określonej przyszłości







1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna