Bank- instytucja pośrednicząca między tymi którzy posiadają pieniądze w nadmiarze a tymi którzy ich potrzebują



Pobieranie 228,29 Kb.
Strona2/3
Data24.02.2019
Rozmiar228,29 Kb.
1   2   3

1. Reforma bankowa rozpoczęła się od 1987 r. wyodrębniono z NBP Powszechną Kasę Oszczędności, zapoczątkowano politykę umiarkowanego trudnego pieniądza kredytowego, NBP jako bank centralny. Wyodrębniono banki:


Polska Kasa Opieki S.A., Bank Handlowy S.A. , Bank Gospodarki Żywnościowej, Bank Rozwoju Eksportu S.A. , banki spółdzielcze.

Przemiany 1988:

- początek urealniania stopy procentowej od depozytów i kredytów - utworzono sieć 9 państwowych działów kredytowych (na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów 11.04.88r.) na bazie oddziałów NBP: Bank Gdański w Gdańsku, Bank Śląski, Bank przemysłowo-Handlowy w Krakowie

Bank Depozytowo-Kredytowy w Lublinie, Powszechny Bank Gospodarczy w Łodzi, Wielkopolski Bank Kredytowy w Poznaniu

Pomorski Bank kredytowy w Szczecinie, Powszechny Bank Kredytowy w Warszawie, Bank Zachodni we Wrocławiu

- utworzono w banku możliwość zróżnicowania stawek procentowych oraz opłat za usługi bankowe

Przemiany 1989: - 1 stycznia rozpoczęły działalność operacyjną i kredytową banki wydzielone z NBP

- wprowadzono możliwość wyboru banku przez podm.gosp.- stworzono warunki do konkurencyj między bankami - odejście od specjalizacji na rzecz uniwersalizmu. Na koniec 1989 roku funkcjonowało 25 banków ogólnokrajowych i 1663 banków spółdzielczych Przemiany 1990:

- w pełni urealniono oprocentowanie depozytów i kredytów - umocniono ekonomiczne podstawy samodzieln banków - przebudowano system kredytowania przez NBP budżetu państwa- wyeliminowano automatyc pokrywanie deficytu budżetowego, aby nie powodować większej inflacji

- przywrócono obrót wekslowy

- wprowadzono nowe kredyty: dyskontowy, lombardowy, wekslowy

- uruchomiono nowy rynek pap.wart. z udziałem banku (1991) - stworzo możliwość tworzenia nowych banków w formie S.A. m.in. z udziałem kapitału zagranicznego

- sprywatyzowano banki państwowe (do dziś jeszcze 3 banki

- konsolidacja banków- łączą się w grupy kapitałowe Rok 1998- nowe prawo bankowe:BC to NBP. NBP jest bankiem centralnym Rzeczposp Polskiej, posiada osobowość prawn , ma prawa używania pieczęci z godłem państwowym, nie podlega wpisowi do rejestru, prowadzi działalność na terenie RP a siedzibą jest Warszawa.Cel BC:

Podstawowym celem jest utrzymanie stabilnego poziomu cen. Pozostałymi zadaniami są:

- organizowanie rozliczeń pieniężnych - prowadzenie gospodarki rezerwami dewizowymi oraz działalności dewizowej

- prowadzenie bankowej obsługi budżetu państwa - reguluje płynność banków oraz refinansuje banki

- opracowuje sprawozdawczy bilans płatniczy oraz bilans należności i zobowiązań zagranicznych państwa

Organizacja NBP – organy NBP:

a) prezes NBP - Jest powoływany przez sejm na wniosek prezydenta RP, kadencja trwa 6 lat a wygasa gdy: -upłynie okres 6 lat

-zostanie złożona rezygnacja

-nastąpi śmierć -nastąpi odwołanie: w wypadku długiej choroby, pełnomocnym wyrokiem sądu, orzeczenie przez Trybunał Stanu zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych.W razie nieobecności zajmuje go w-ce prezes (2 osoby), którego powołuje i odwołuje prezydent na wniosek prezesa NBP.

Fun prezesa NBP:- przewodniczący Rady Polityki Pieniężnej

- przewodniczy zarządowi NBP

- stoi na czele Komisji Nadzoru Bankowego - reprezentuje bank centralny na zewnątrz b) zarząd - Kieruje działalnością NBP, w skład wchodzi prezes jako przewodnicząc oraz od 6-8 członków zarządu.

Zadania zarządu: - realizuje uchwały Rady Polityki Pieniężnej

- podejmuje uchwały w sprawach nie zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji innych organów NBP

- udziela bankom upoważnień do wykonywania czynności obrotu dewizowego - realizuje zadania z zakresu polityki kursowej

- ocenia obieg pieniężny, rozliczenia pieniężne oraz obrót dewizowy

- nadzoruje operacje otwartego rynku - uchwala plan działalności i plan finansowy NBP - uchwala prowizje i opłaty bankowe stosowane przez NBP - określa zasady gospodarowania funduszami NBP - określa zasady polityki kadrowej i płacowej - sporządza bilans oraz rachunek zysków i strat

- uchwala roczne sprawozdanie z działalności NBP - opracowuje bilans obrotów płatniczych państwa z zagranicą. Uchwały są podejmowane większością głosów.

a)Rada Polityki Pieniężnej prezes i 9 członków powoływanych w równej liczbie przez prezydenta, Sejm i Senat spośród specjalistów fin. Członkowie powoływani są na 6 lat.

Zadania:ustala wysokość stóp procentowych - ustala zasady i stopy rezerwy obowiązkowej banku

- ustala zasady operacji otwartego rynku

- określa górne granice zobowiązań wynikających z zaciągania przez NBP kredytów w zagranicznych instytucjach bankowych i finansowyc - zatwierdza plan finansowy NBP oraz sprawozdanie z jego działalności. Uchwały są podejmowa większością głosów z udziałem co najmniej 5 członków. Instrumenty polityki pieniężnej, które wykorzystuj bank centralny w celu oddziaływania na pozostałe banki: a)rezerwy obowiązkowe b)kredyty refinansowe (lombardowy, redyskontowy- ich wielkość oraz stopa %) c)operacje otwartego rynku: bezwarunkowe i warunkowe: Repo oraz Revers Repo d)poziom rezerw docelowych limity koncentracji kredytów

Rezerwa obowiązkowa stanowi część śr.pieniężnych w złotych i walutach obcych zgromadzonych na rachunkach bankowych, środków uzyskanych ze sprzedaży pap.wart. oraz innych środków przyjętych przez bank i podlegających zwrotowi. Wyjątek stanowią:

- środki przyjęte od innego banku krajowego - środki przyjęte od banku zagranicznego na podstawie umów zawartych przed 1 stycznia 1998r. - środki pozyskane z zagrani na co najmniej 2 lata - środki pozyskane przez bank z tytułu sprzedaży pap.wart. innemu bankowi krajowemu z udzielonym przyrzeczeniem odkupu - środko terminowe przyjęte na cele rolnictwa i ochrony środowiska na podstawie umów zawartych do 30 czerwca 1998 r. Obecnie rezerwy oprocentowane są wysokości 5%, banki muszą jednak zakupić obligacje NBP. Stopa % służąca do wyliczenia odsetek

T – wrzesień danego roku poczynając od roku 1999

I – wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych w poszczególnych miesiącach kalendarzowych składających się na dany okres odsetkowy O = K R

O – należne odsetki

K – wartość nominalna obligacji NBP zakupionych przez bank komercyjny

R – stopa%

Kredyty dostępne w ramach refinansowania banków komercyjnych to: kredyt redyskontowy - Podstawą uzyskania kredytu przez banki komercyjne jest dyskontowanie weksla. Wymogi dotyczące weksla, stawiane przez NBP, aby mógł być on redyskontowany: weksle muszą odpowiadać wymogom określonym w ustawie „ Prawo wekslowe”:

nazwa „weksel”, bezwarunkowe przyrzeczenie zapłaty (weksel własny), bezwarunkowe polecenie zapłaty, nazwisko dłużnika (weksel trasowany – akceptant, weksel własny – wystawca), nazwisko wierzyciela – remitenta, termin i miejsce płatności, datę i miejsce wystawienia, podpis wystawcy

w pełni uiszczona opłata skarbowa we właściwej wysokości, weksle muszą pochodzić z dokonanych obrotów gospodarczych ( weksle kupieckie i weksle handlowe),

musi być podpisany przez budzących zaufanie dłużników,

termin płatności weksla nie dłuższy niż 3 miesiące, termin płatności weksla musi być w określonym dniu

weksel musi być płatny w banku w którym dłużnik ma swój rachunek,

w przypadku weksli trasowanych musi być bezwarunkowy akcept trasata obejmujący całą sumę wekslową, weksel musi być opatrzony indosem otwartym (in blanco) tego banku, który weksel zdyskontował, nie może być żadnych wzmianek w tekście weksla lub indosa, które ograniczałyby prawo przeniesienia własności weksla lub prawo zwrotnego poszukiwania jak również nie może być poprawek i skreśleń, musi być podpisany w taki sposób aby możliw była bezsporna identyfikacja osób, które taki weksel podpisałyBC udzielając kredytu redyskontowego pobiera odsetki wg określonej stopy redyskontowej ustalonej przez Radę Polityki Pieniężnej.Odsetki redyskontowe liczy się wg wzoru:

b) kredyt lombardowy - To kredyt krótkotrwały, którego zabezpieczeni są bezpieczne papiery wart. tj. bony skarbowe lub obligacje skarbowe. Maksymalna kwota kredytu nie może przekraczać 80 % wartości nominalnej zastawionych papierów wart. c) kredyt refinansowy

Cele na które może być realizowany kredyt refinansowy to: gdy bank realizuje program naprawczy lub gdy bank komercyjny finansuje inwestycje o znaczeniu ogólnokrajowym. 1.Operacje otwartego rynku: Polityka otwartego rynku polega na tym, że Bank Centralny jest upoważniony do zakupu i sprzedaży krótkoterminowy papierów wart. przeważnie państwowych. BC kupując papiery wart. od banków komercyjnych wg stopy zakupu zwiększa ich możliwoś kredytowe natomiast sprzedając je wg stopy sprzedaży zmniejsza te możliwości. Są to tzwbezwarunkowe operacje otwartego rynku.

Udzielanie kredytów przez banki komercyjne ogranicza przepływ śr.pien. z Banku Centralnego. Tak więc środki na udzielenie kredytów są ograniczone a kredyty mogą być udzielane do wysokości środków posiadanych na rachunkach w Banku Centralnym.Ogranicznikiem kreacji pieniądza jest pieniądz w Banku Centralnym oraz przelewy i wypłata gotówką. Warunkowa operacja otwartego rynku łączy operację zakupu papierów wart. z uzgodnieniem warunków ich odkupienia w określonym terminie.

Typy operacji warunkowych:

a)operacje REPO – polegają na sprzedaży papierów wart. po określonej cenie z jednoczesnym odkupieniem tych papierów po cenie wyższej w określonym dniu w przyszłości (różnica pomiędzy tymi cenami stanowi efektywną stopę %)

b)operacje REVERS REPO – polegają na kupnie papierów wart. z jednoczesną ich odsprzedażą w przyszłości. Cechy dokumentu który jest potwierdzeniem zawarcia umowy REPO: - oznaczenie stron umowy - adresy stron umowy

- rodzaj umowy i papierów wart.( bony skarbowe lub bony pieniężne)

- data zapadalności papierów wart. i zawarcia umowy – wart. nominalna papierów wart. - stopa REPO

- rachunki na które mają zostać dostarczone papiery wart. i na które mają zostać przelane śr.pien.

- data pierwotnego przeniesienia własności papierów wart.

- ilość śr.pien. przeznaczonych na własność drugiej strony w zamian za zwrotne przeniesienie własności papierów wart. - cena za 100 PLN wartości nominalnej papierów wart. przy pierwotnym przeniesieniu własności- cena za 100 zł wartości nominalnej papierów wart. przy zwrotnym przeniesieniu własności

Operacje otwartego rynku to operacje krótkoterminowe. Ryzyko kredytowe praktycznie nie istnieje z uwagi na to, że są to bezpieczne papiery wart.W ramach polityki otwartego rynku banki prowadzą operacje dewizowe typu SWAP, które polegają na kupnie dewiz lub walut z dostawą natychmiastową przy jednoczesnej umowie sprzedaży tej samej kwoty w określonym terminie po uzgodniony kursie do tego samego partnera.

Waluta- śr.pien. na terenie danego kraju Dewiza- papiery wart. zdenominowane w walutach obcych

Zalety operacji otwartego rynku:

- są dwukierunkowe - stopy % kształtuje się wg popytu i podaży

- NBP decyduje o ilości i sprzedaży

6.Niezależność NBP:

Europejski System Banków Centralnych (ESBC) rozpoczął funkcjonowanie 1.01.1999r. Nie jest to instytucja i nie posiada osobowości prawnej. Uprawnienia ESCB wynikają pośrednio ze statutu Europejskiego Banku Centralnego. Na ESCB składa się: EBC i Narodowe Banki Centralne państw członkowskich UE strefy Euro (11). Największy udział ma bank niemiecki, bank Francji, Walii, Danii.



Podstawowym celem ESBC jest osiągnięcie i utrzymanie stabilności cen. Inne zadania główne to:

- prowadzenie polityki emisyjnej EURO ( jedyny środek płatniczy w ramach Europejskie Unii Monetarnej) - dokonywanie operacji walutowych zgodnie z zasadami wspólnej polityki pieniężnej -zarządz oficjalnymi rezerwami dewizowymi państw członkowskich Unii

- zapewnienie sprawnej organizacji i funkcjonowania systemu rozliczeń pieniężnych oraz płatności

- realizacja polityki w ramach polityki pieniężnej. Podobne funkcje pełni EBC: funkcje zewnętrzne- reprezentacja ESCB na zew. i funkcje wewnętrzne.Dyskontow weksli- bank skupuje weksel przed terminem płatności. Zredyskontow weksli- NBP skupuje weksel od banków. W celu zapewnienia realizacji zadań głównych ESBC wypełnia także funkcje wspomagające:gromadzenie danych i informacji statystycznych z pomocą instytucji i funduszy pieniężnych

doradztwo,opiniodawstwonadzorstw

Na czele ESBC stoi Europejski Bank Centralny (EBC). Do realizacji zadań EBC powołano tzw. Radę Zarządczą. Składa się ona z Prezesów Narodowych Banków Centralnych państw uczestniczącyc w Unii Monetarnej (11) oraz z 6 członków zarządu ( Prezes, v-ce Prezes, 4 członków pozostałych). EBC pełni funkcje wew. jest więc centralą ESBC oraz funkcje zew., czyli reprezentuje Eurosystem. Zadania EBC pokrywają się w części z zadaniami całego systemu.

Do głównych zadań zaliczamy:

- ustalanie polityki pieniężnej

- utrzymywanie rezerw walutowych

- zezwalanie na emisję banknotów

- wydawanie przepisów prawnych

- gromadzenie informacji statystycznej - działalność opiniodawcza, doradcza, nadzór bankowy Typy niezależności NBP i całego EBC: funkcjonalna- NBC są ukierunkowane na cele wytyczone przez traktat z Maastricht. Nie może dochodzić do konfliktu zagrażające temu celowi. instytucjonalna- niezależność NBC i ich organów kierowniczych od wskazań osób 3, tzn. poszczególne banki centralne nie mogą kierować się sugestiami, np. rządów, organizacji. personalna- odpowiednio długa kadencja Prezesów NBC ( na szczeblu krajowym 5 lat a na szczeblu narodowym 8 lat) i członków zarządu. należność polityczna- uniezależnienie EBC i BN od wpływów politycznych przy prowadzeniu jednakowej polityki monetarnej.Niezależność finansowa to zdolność NBC do samodzielnego zaopatrywania się w śr.pien. potrzebne do wypełniania zadań ESBC. Ani parlament ani rząd nie może oddziaływać na finanse.




NIEZALEŻNOŚĆ FUNKCJONALNA wg ustawy 29.08.1997.

POLSKA

Stopa dyskontowa ustalana jest przez BC

+

Nie ma automatyzmu kredytowania deficytu budżetowego

+

Istnieje ustawowy limit kredytowania deficytu budżetowego

+

Finansowanie przez BC deficytu budżetowego jest wyłącznie okresowe

+

BC nie jest uczestnikiem pierwotnego rynku długu publicznego

+

Nadzór bankowy nie jest powierzony wyłącznie BC

+

Kredytowanie deficytu budżetowego wg stopy rynkowej

+




NIEZALEŻNOŚĆ POLITYCZNA ustawa 29.08.1997.

POLSKA

Nie ma przedstawicieli rządu w zarządzie BC

+

Nie ma wymogu rządowej aprobaty dla projektu polityki pieniężnej

+

Ustawowy zapis, że celem BC jest stabilność monetarna

+

Kadencja Prezesa jest dłuższa niż 5 lat

+

Prezes BC nie jest mianowany przez rząd

+

Zarząd BC nie jest mianowany przez rząd

+

Precyzyjne, ustawowe reguły rozstrzygania sporów BC i rządem

-




1   2   3


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna