5530/mfse/2015 Krzysztof Kobryń Korzyści I zagrożenia sektora MŚP wynikające z przystąpienia do strefy euro Praca Dyplomowa



Pobieranie 282,52 Kb.
Strona1/5
Data26.11.2017
Rozmiar282,52 Kb.
  1   2   3   4   5


Wyższa Szkoła Ekonomii, Prawa i Nauk

im. prof. Edwarda Lipińskiego w Kielcach

Kierunek studiów podyplomowych:

Mechanizmy Funkcjonowania Strefy Euro

Numer umowy:

5530/MFSE/2015
Krzysztof Kobryń
Korzyści i zagrożenia sektora MŚP

wynikające z przystąpienia do strefy euro

Praca Dyplomowa

Pracę przyjmuję i oceniam na stopień:


………………………………………..
…………. ……………………….

( data ) (podpis promotora )


Promotor

Dr Wioletta Tokarska – Ołownia
Kielce 2016

Serdeczne podziękowanie

dla Pani dr Wioletty Tokarskiej – Ołowni

za okazaną życzliwość, zrozumienie, pomoc oraz cenne uwagi

przekazywane w trakcie przygotowywania niniejszej pracy

Spis treści

Wstęp ……...………………………………………………………………….....…...

4

  1. Pojęcie integracji i wspólnej unii walutowej ...……………………………………

6

    1. Pojęcie integracji gospodarczej ………………………………………………

6

    1. Pojęcie unii gospodarczej i walutowej ……………………………………….

7

    1. Etapy powstawania unii walutowej …………………………………………..

8

    1. Konsekwencje wprowadzenia wspólnej waluty euro ……………………...…

13

  1. Charakterystyka Segmentu MŚP …………………...……………………………..

16

    1. Pojęcie mikro, małych i średnich przedsiębiorstw ………………………..….

16

    1. Formy prawne prowadzenia działalności gospodarczej ………………...……

17

    1. Uwarunkowania historyczne tworzenia przedsiębiorstw MŚP w Polsce ...…..

20

    1. Stan sektora MŚP i jego wpływ na polską gospodarkę ……………………..

24

  1. Zagrożenia i korzyści dla sektora przedsiębiorstw wiążące się z przystąpieniem do strefy euro …………...…………………………………………………………

29

    1. Perspektywy wprowadzenia euro w Polsce ……………...…………………...

29

    1. Słabe i mocne strony polskiej gospodarki w kontekście przystąpienia do strefy euro ………………………………………………………………….…

31

    1. Korzyści i szanse związane z przystąpieniem do strefy euro …………..…….

33

    1. Zagrożenia i korzyści dla sektora przedsiębiorstw wiążące się z przystąpieniem do strefy euro …………………….................................……..

36

Zakończenie ………………………………………………………………....……….

38

Bibliografia …...………………………………………………….....………………..

41



Wstęp
Przedmiotem niniejszej pracy jest ocena przemian gospodarczych oraz korzyści
i zagrożeń w funkcjonowaniu sektora MŚP w Polsce jakie wynikają z przystąpienia do strefy euro. Zmiany zachodzące w krajach członkowskich Unii Gospodarczej i Walutowej oraz
w krajach kandydujących stawiają ten sektor w nowym otoczeniu. Z jednej strony występuje presja na pogłębienie integracji między krajami strefy euro, a z drugiej powstaje niepokój związany z niepewną sytuacją ekonomiczną i zagrożeniem rozpadu wypracowanego modelu funkcjonowania Wspólnoty.

Do tej pory zwykle rozważano kwestię przystąpienia do strefy euro w aspekcie potencjalnych szans, jakie otworzą się przed naszym krajem po wprowadzeniu wspólnej waluty, a kolejne rządy stawiały sobie za cel jak najszybsze wypełnienie kryteriów konwergencji. Jednak ostatnie lata a w szczególności po roku 2008, związanym z bańką spekulacyjną Lehman Brothers, przyniosły głęboki kryzys finansowy na całym świecie, w tym również w strefie euro. Co więcej mówi się głośno o możliwym opuszczeniu strefy przez jeden lub kilka krajów, które znalazły się w bardzo złym położeniu z uwagi na ogromny deficyt budżetowy. Pozostali członkowie Unii Gospodarczej i Walutowej nie mogą sobie pozwolić na nieograniczone wspomaganie potencjalnych bankrutów. Tym bardziej, jeśli po stronie społeczeństwa nie będzie pełnej akceptacji dla działań podejmowanych przez rządy w celu ograniczenia wydatków z budżetu. W ostatnim czasie uruchomiono pomoc finansową dla Grecji, zmuszając ją jednocześnie do wprowadzenie głębokich reform finansów państwa.


W trudnym położeniu znajdują się również: Włochy, Hiszpania i Portugalia. Pojawiają się więc pytania o kondycję całej strefy euro, jak również o skuteczność jej instytucji i wypracowanych mechanizmów. W tym kontekście coraz częściej powraca pytanie w jaki sposób najlepiej zaadoptować gospodarkę na proces włączenia do strefy euro, aby nie podzielić losu wspomnianych państw a odnieść zamierzony i oczekiwany sukces. Znalezienie odpowiedzi na to pytanie jest celem niniejszej pracy, ze szczególnym uwzględnieniem tego wpływu na sektor przedsiębiorstw, oczywiście z racji zakresu wyłącznie w wybranych kategoriach.

Praca składa się z trzech rozdziałów. W pierwszym z nich omówiono pojęcie integracji gospodarczej w aspekcie historycznym i ekonomicznym z uwzględnieniem przesłanek społecznych i politycznych. Tu również opisano drogę jaką musiały przejść kraje członkowskie zanim przyjęły wspólną walutę.

W rozdziale drugim zdefiniowano pojęcie segmentu przedsiębiorstw z kategorii MŚP a także ich pozycję rynkową, oczekiwania i możliwości funkcjonowania. Omówiono też procesy adaptacyjne przedsiębiorstw do nowych warunków rynkowych.

W rozdziale trzecim przedstawiono zagrożenia i obawy często w ujęciu praktycznym


w tym również taką analizę, która te same aspekty pozytywne może traktować jako zagrożenie. W tym kontekście omówiono słabe i mocne strony polskiej gospodarki, jak również potencjalne szanse i zagrożenia związane z procesem integracji i wprowadzeniem wspólnej waluty euro.

W zakończeniu dokonano podsumowania i określenia perspektyw przystąpienia do strefy euro dla segmentu MŚP w Polsce w aspekcie syntetycznym.

Niniejszą pracę napisano wykorzystując pozycje książkowe w języku polskim, materiały z konferencji krajowych, publikacje Narodowego Banku Polskiego, opracowań BCC, Konfederacji Przedsiębiorców oraz innych instytucji, jak również materiały pozyskane
z Internetu.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że sektor przedsiębiorstw odgrywa bardzo istotną rolę w gospodarce każdego kraju. Szczególne znaczenie mają mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), ponieważ to one generują ponad połowę produktu krajowego brutto (PKB), oraz tworzą blisko 2/3 miejsc pracy.

Z punktu widzenia gospodarki rozwój sektora przedsiębiorstw w tym MŚP jest bardzo istotny. Jednak często się zdarza, że pomimo iż przedsiębiorcy posiadają ekonomicznie uzasadniony pomysł na prowadzenie działalności lub wprowadzenie innowacyjnego produktu lub usługi, nie mogą zrealizować swoich planów biznesowych ze względu na brak odpowiedniego zasobu kapitału, wiedzy, doświadczenia lub wysoce konkurencyjne warunki otoczenia. Po wprowadzeniu wspólnej waluty przesłanki te staną się jeszcze bardziej restrykcyjnie.

1. Pojęcie integracji i wspólnej unii walutowej
1.1. Pojęcie integracji gospodarczej
Międzynarodowa integracja gospodarcza stanowi jeden z głównych procesów społeczno – gospodarczych końca XX i początku XXI wieku. Obejmuje ona wszystkie kontynenty, ale najbardziej rozwija się z Europie. To właśnie kraje europejskie przekraczały kolejne etapy integracji zaczynając od unii celnej, poprzez wspólny rynek, na unii gospodarczej i walutowej kończąc. Efektem było stworzenie jednolitego obszaru walutowego
i wprowadzenie wspólnej waluty euro.

Integracja gospodarcza jest środkiem prowadzącym do osiągnięcia celu w postaci wyższego stopnia współpracy i wymiany handlowej między danymi krajami, co ma skutkować wyższym tempem wzrostu gospodarczego, wzrostem specjalizacji i poprawą konkurencyjności całego obszaru. Pierwszoplanową przesłanką tego typu działań jest dążenie do maksymalizacji wzrostu gospodarczego. W dzisiejszych czasach rośnie zależność między krajami a integracja gospodarcza prowadzi pośrednio do większej stabilności politycznej w każdej dziedzinie życia dzięki budowaniu wzajemnego zaufania. Wiele krajów o niższym poziomie rozwoju gospodarczego dąży do integracji upatrując w tym szansy na rozwój i możliwość „równania” do najlepszych. Państwa takie mogą wspólnie działać w obronie swoich interesów i czerpać korzyści z efektu synergii1 .

Proces ten, mimo wielu korzyści pociąga za sobą znaczne koszty zarówno te finansowe jak i w szerszym wymiarze, np. związanym z ograniczeniem suwerenności. Ponadto wymusza szereg zmian w strukturach gospodarczych państw integrujących się. Należy podkreślić, iż podstawą procesu integracji gospodarczej jest integracja społeczna. Proces ten nie może się odbywać bez poparcia lokalnych społeczności, bez wyznawania podobnych systemów wartości oraz bez wzajemnej tolerancji i akceptacji2.

W literaturze przedmiotu można znaleźć wiele definicji pojęcia integracji gospodarczej. Niewątpliwie jest to pojęcie interdyscyplinarne łączące w sobie różne nauki takie jak: ekonomia, prawo, socjologia i inne.

Najważniejsze elementy powyższych ujęć zawarte są w definicji mówiącej o tym, że integracja oznacza „scalanie, proces tworzenia całości z części. Integrację definiujemy jako dynamiczny proces polegający na dobrowolnym zacieśnianiu współpracy ekonomicznej przez co najmniej dwa niepodległe kraje, poprzez stopniową eliminację barier ograniczających współpracę gospodarczą3.
1.2. Pojęcie Unii Gospodarczej i Walutowej
W literaturze ekonomicznej nie ma określonej terminologii dotyczącej unii walutowej
i unii ekonomicznej4. Integracja ekonomiczna jest to proces scalania gospodarek narodowych poszczególnych krajów i jednocześnie tworzenia jednego organizmu gospodarczego. Powstaje ona na skutek usuwania ograniczeń w przepływie towarów i czynników produkcji oraz tworzenia podobnych warunków konkurencji. Integracja ekonomiczna jest procesem polegającym na stopniowym rozszerzaniu działania jednolitego mechanizmu rynkowego na obszarze ugrupowania integracyjnego, które z założenia ma charakter preferencyjny.

Proces integracji ekonomicznej odbywa się przede wszystkim dzięki działaniu mechanizmu rynkowego, dlatego też rola państwa może sprowadzać się jedynie do tworzenia warunków umożliwiających rozszerzenie działania mechanizmu rynkowego w skali międzynarodowej. W takim przypadku, gdy dochodzi do scalenia gospodarek poszczególnych krajów bez tworzenia przez państwo organizacyjnych ram porozumienia integracyjnego, mamy do czynienia z integracją realną. Integracja ekonomiczna oprócz wymiaru gospodarczego, ma także wiele innych aspektów, przede wszystkim wymiar polityczny, społeczny, kulturalny.

Jak twierdzi B. Balassa, w gospodarce rynkowej integracja gospodarcza składa się
z pięciu etapów:5


  1. strefa wolnego handlu – zniesienie wszelkich ograniczeń w handlu pomiędzy państwami członkowskimi strefy;

  2. unia celna – wspólnie prowadzona polityka celna państw stowarzyszonych względem krajów trzecich;

  3. wspólny rynek – umożliwienie pełnej swobody przepływu siły roboczej, kapitału, towarów i usług pomiędzy krajami członkowskimi,

  4. unia walutowa i gospodarcza – etap ten musi spełniać założenia wszystkich trzech poprzednich etapów, a także charakteryzować się koordynacją wszystkich pozostałych dziedzin polityki ekonomicznej, jak polityka pieniężna, fiskalna, energetyczna czy rolna;

  5. unia polityczna – stanowiąca dopełnienie i pogłębienie procesu integracji pomiędzy państwami.

Analizując powyższą klasyfikację można zaobserwować, jak poprzez kolejne etapy pogłębiona zostaje integracja między krajami. Strefa wolnego handlu jest jej początkowym etapem, a unia polityczna stanowi dopełnienie i ujednolicenie polityki wewnętrznej
i zagranicznej integrujących się państw. Pozwala to pozbyć się kosztów związanych
z ograniczeniami nakładanymi przez państwa na handel międzynarodowy, zwiększa
to konkurencję pomiędzy krajami i pozwala podnieść ogólny dobrobyt w tych krajach6.
1.3. Etapy powstawania Unii Walutowej
Plan utworzenia Unii Gospodarczo-Walutowej dyskutowany był w ramach Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej od lat 60 – tych XX wieku, jednak praktyczna realizacja tej idei trwała ponad 30 lat. Traktat Rzymski, który powoływał do życia Europejską Wspólnotę Gospodarczą w 1957 roku nie przewidywał wprawdzie utworzenia unii walutowej, wprowadził natomiast ogólne unormowania w zakresie współpracy walutowej. Kraje członkowskie wspólnoty należały wówczas, obok innych krajów, w tym Stanów Zjednoczonych i Japonii, do tzw. systemu finansowego z Bretton Woods. System ten miał być sposobem ograniczania wahań kursowych. Polegał na ścisłym powiązaniu europejskich walut z amerykańskim dolarem, który z kolei był powiązany z rezerwami złota federalnego. Kursy wymienialnych walut narodowych mogły się wahać wokół ustalonego kursu parytetowego jedynie w bardzo wąskim paśmie wynoszącym +/-1%. Państwa członkowskie wspólnoty po wstąpieniu do systemu z Bretton Woods podjęły decyzję o utrzymaniu kursów pomiędzy walutami w jeszcze węższym przedziale wynoszącym +/-0,75% w odniesieniu do kursu parytetowego7.

Na tym etapie integracji monetarnej zakładano przede wszystkim, osiągnięcie jak największej stabilności kursów między walutami narodowymi państw – członków Wspólnot, uwzględniając jednak przy tym taką redukcję wahań kursów, aby możliwe było w przyszłości zastąpienie walut narodowych wspólnym pieniądzem8.

Tzw. Raport Komitetu Delorsa opublikowany w kwietniu 1989 roku określał cele przyszłej unii walutowej. Składał się on z trzech rozdziałów. W pierwszym rozdziale został szczegółowo omówiony dotychczasowy rozwój integracji w ramach Unii Gospodarczo – Walutowej. W drugim rozdziale pokazano końcową fazę Unii, kiedy to zostanie zrealizowany jednolity rynek i wprowadzona ostatecznie nowa waluta. W myśl tego dokumentu Unia Gospodarcza i Walutowa powinna składać się z dwóch integralnych części9:


  1. unii gospodarczej, obejmującej:

  • jednolity rynek pozwalający na swobodny przepływ zarówno kapitału, towarów, usług jak również ludzi;

  • politykę konkurencji realizowaną na szczeblu unii w celu zapewnienia niezakłóconego funkcjonowania rynku wewnętrznego,

  • wspólną politykę umożliwiającą przemiany strukturalne w gospodarkach państw członkowskich,

  • koordynację polityki makroekonomicznej, w tym unikanie nadmiernego deficytu budżetowego w celu realizacji skutecznej polityki antyinflacyjnej;

  1. unii walutowej, złożonej z następujących elementów:

  • pełnej i nieodwracalnej wymienialności walut,

  • całkowitej liberalizacji transakcji kapitałowych oraz pełnej integracji rynku finansowego,

  • eliminacji wahań kursów walutowych i nieodwołalnego usztywnienia parytetów walutowych.

W czerwcu 1989 roku na posiedzeniu Rady Europejskiej w Madrycie podjęto decyzję
o rozpoczęciu realizacji pierwszego etapu Unii Gospodarczej i Walutowej. Od lipca 1990 roku, wraz z wprowadzeniem pełnej liberalizacji przepływów kapitału między ośmioma państwami członkowskimi wspólnoty, który jak dowiodła praktyka następnych lat, stworzono trwałe i silne podstawy dla Unii Gospodarczo – Walutowej10.

Pierwszy etap unii trwał trzy lata, począwszy od 1 lipca 1990 roku do 31 grudnia 1993 roku. Wraz z jego zakończeniem, budowa unii wkroczyła w drugą fazę, której realizacja była zaplanowana od początku 1994 roku do 31 grudnia 1998 roku. W drugim etapie postanowiono utworzyć, we Frankfurcie nad Menem Europejski Instytut Walutowy, będący zalążkiem przyszłego Europejskiego Banku Centralnego. Jego zadaniem była, przede wszystkim, koordynacja polityki pieniężnej państw członkowskich, sprowadzała się zarówno do funkcji dobrego doradcy oraz koordynatora i kontrolera. Zgodnie z wcześniejszymi planami, z dniem rozpoczęcia drugiego etapu, nastąpiło automatycznie zamrożenie składu koszyka ECU.

W Protokole do Traktatu z Maastricht, jako kryteria zbieżności czyli konwergencji, miała nastąpić klasyfikacja krajów członkowskich Unii Europejskiej do uczestnictwa w Unii Gospodarczej i Walutowej. Spełnienie poniższych kryteriów ciągle jest warunkiem przystąpienia kraju członkowskiego do Unii Gospodarczo-Walutowej11.

Stanowią je poniższe kryteria:



  • Kryterium stabilności cen: średnia stopa inflacji w roku poprzedzającym ocenę gotowości danego kraju do przystąpienia do unii nie może być większa od średniej inflacji w trzech państwach o najniższej dynamice cen o więcej niż o 1,5 pkt. proc.;

  • Kryterium deficytu budżetowego: udział deficytu sektora rządowego w PKB mierzonym w cenach rynkowych, w roku poprzedzającym ocenę gotowości do Unii Gospodarczo – Walutowej, nie powinien przekraczać 3 procent;

  • Kryterium długu publicznego: udział zadłużenia publicznego w relacji do PKB w roku poprzedzającym ocenę, nie powinien przekraczać 60 proc.;

  • Kryterium stóp procentowych: średnia nominalna, długoterminowa stopa procentowa
    w roku poprzedzającym ocenę, nie powinna być wyższa o więcej niż 2 pkt. proc. od średniej stopy procentowej w trzech krajach Unii Europejskiej o najniższym poziomie inflacji;

  • Kryterium udziału w mechanizmie kursowym Europejskiego Systemu Walutowego – waluta kraju aspirującego do przystąpienia do unii powinna uczestniczyć, przynajmniej przez dwa lata poprzedzające badanie, w Europejskim Systemie Walutowym i nie wykraczać poza ustalony przedział wahań kursów walut, przewidziany w ramach mechanizmu kursowego.

Kolejny krok w budowie Unii Gospodarczej i Walutowej został poczyniony podczas szczytu Unii Europejskiej w Madrycie w grudniu 1995 roku, kiedy to wyrażono gotowość do realizacji trzeciego etapu Unii Gospodarczo – Walutowej z dniem 1 stycznia 1999 roku. W celu zapewnienia lepszej dyscypliny i stabilności cen na terenie unii Rada Europejska przyjęła Pakt na rzecz Stabilności i Rozwoju (grudzień 1996 roku, Dublin), który miał pomóc krajom członkowskim w spełnianiu budżetowego kryterium zbieżności.

W marcu 1998 roku Komisja Europejska przedstawiła listę zakwalifikowanych


11 państw, wśród których znalazły się: Austria, Belgia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Niemcy, Portugalia i Włochy. Poza tą grupą były Dania, Wielka Brytania, Szwecja i Grecja. Grecji udało się zakwalifikować do UGW dopiero od
1 stycznia 2001 roku. W Danii i Szwecji przeprowadzono referenda, w których przewagę zyskali przeciwnicy euro. Lista 11 krajów została zaaprobowana przez Parlament Europejski
i jednocześnie potwierdzona przez szefów państw i rządów na szczycie Rady ds. Gospodarki
i Finansów w Brukseli, a do końca 1998 roku zakończono proces legislacyjny w tym zakresie.

Powyższe starania państw członkowskich i specjalnie powołanych do tego instytucji pozwoliły na realizację trzeciego i zarazem ostatniego etapu Unii Gospodarczo-Walutowej. Rozpoczął się on 1 stycznia 1999 roku i trwał do 31 grudnia 2001 roku. W tym okresie, Unia Gospodarczo – Walutowa osiągnęła finalne stadium, czego wyrazem było wprowadzenie jednolitej waluty europejskiej euro, obowiązującej na terenie państw należących do tzw. strefy euro. Nastąpiło usztywnienie kursów centralnych walut wobec euro i wobec siebie. Euro zastąpiło jednocześnie ECU w stosunku 1:1, ale w przeciwieństwie do niej, było samodzielną


i pełnoprawną jednostką pieniężną stosowaną z początku wyłącznie w rozliczeniach bezgotówkowych, a od stycznia 1999 roku stało się funkcjonującą walutą.

Począwszy od 1 stycznia 2002 roku, na obszarze 12 państw Unii Europejskiej euro stało się jedynym środkiem płatniczym posiadającym status prawny, jego używanie stało się obligatoryjne, a waluty narodowe tych państw straciły to prawo na rzecz euro.

Aktualnie 19 państw członkowskich Unii Europejskiej posługuje się walutą euro. Do grupy tej należą: Austria, Belgia, Cypr, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Włochy. Państwa członkowskie Unii Europejskiej, które nie wprowadziły jeszcze wspólnej europejskiej waluty to: Polska, Bułgaria, Czechy, Rumunia, Szwecja, Węgry. Wielka Brytania i Dania wynegocjowały w traktacie akcesyjnym możliwość nieprzystępowania do unii walutowej.

Państwa członkowskie opracowały także tzw. narodowe plany zamiany waluty krajowej na euro w myśl zasady subsydiarności. Wspólną cechą, która je łączyła był wyraźny podział na trzy fazy12:



  • fazę przygotowawczą (przed 1 stycznia 2002 roku), obejmującą m.in. kampanię informacyjną oraz tak zwane wcześniejsze zaopatrzenie wybranych podmiotów
    w gotówkę,

  • fazę podwójnego obiegu walut narodowych, banknotów i monet wycofywanych z obiegu i banknotów oraz monet euro – wprowadzanych w miejsce tych poprzednich,

  • fazę końcową po utracie przez dotychczasowe waluty narodowe statusu prawnego środka płatniczego.

1.4. Konsekwencje wprowadzenia wspólnej waluty euro

Wprowadzenie przez kraje eurolandu wspólnej waluty miało uzasadnienie zarówno ekonomiczne, jak i polityczne. Proces ten można traktować jako zwieńczenie integracji gospodarczej oraz wyraz politycznego zbliżenia się krajów Unii Europejskiej.

Proces ten wymagał istotnego zbliżenia sytuacji gospodarczej w krajach wstępujących w zakresie stabilności cen, kursów walutowych, sytuacji na rynkach finansowych i finansów publicznych.

W związku z ustanowieniem euro jako waluty obszaru obejmującego kraje członkowskie unii monetarnej, niezbędne stało się utworzenie jednego banku centralnego dla wszystkich tych krajów, czyli Europejskiego Banku Centralnego.

Unia Gospodarczo–Walutowa dzięki prowadzeniu odpowiedniej polityki gospodarczej państw członkowskich przyczyniła się do zapewnienia w strefie euro względnej stabilności makroekonomicznej. Powstanie strefy euro to również ożywienie transgranicznej wymiany handlowej oraz wzrost inwestycji i integracji finansowej.

Jednym z kluczowych założeń powstania i funkcjonowania strefy euro jest stabilność makroekonomiczna na jej obszarze. Na potwierdzenie mogą posłużyć następujące fakty13:



  • w okresie 10 lat od przyjęcia wspólnej waluty inflacja w strefie euro wynosiła średnio 2% wobec 3% w latach dziewięćdziesiątych i 8 – 10% w latach siedemdziesiątych Począwszy od lat dziewięćdziesiątych, w wyniku zachodzącej realnej konwergencji, poziom zróżnicowania stóp inflacji w grupie państw tworzących strefę euro charakteryzował się silną tendencją zniżkową;

  • w konsekwencji niskiej inflacji długoterminowe stopy procentowe spadły do poziomu ok. 4 – 5%, czyli o połowę w stosunku do poziomu z lat dziewięćdziesiątych (9%) i jeszcze bardziej wobec poziomu z lat osiemdziesiątych (12%). Przed wprowadzeniem euro wysokość stóp procentowych w niektórych krajach wyrażała się liczbą dwucyfrową.

  • stabilność cen chroni realną wartość dochodów i majątku, a także przyczynia się do większej spójności społecznej ponieważ realna wartość środków finansowych w gotówce lub na rachunkach oszczędnościowych nie spada w wyniku wzrostu inflacji;

  • stabilność cen ułatwia porównywanie cen, a tym samym podejmowanie decyzji w zakresie konsumpcji oraz inwestycji na podstawie większej liczby informacji, co przyczynia się do efektywnego funkcjonowania rynków towarów i usług;

  • stabilność cen wpływa na obniżenie nominalnych i realnych stóp procentowych, co wpływa na zmniejszenie premii inflacyjnych i wzrost rentowności projektów inwestycyjnych, a także przyczynia się do wyższego poziomu zatrudnienia i wzrostu gospodarczego.

Spadek stóp procentowych, będący efektem wprowadzenia euro, oznaczał większą dostępność kredytów i możliwość sfinansowania planów inwestycyjnych, co – obok dobrej koniunktury – przyczyniło się do dynamicznego wzrostu liczby miejsc pracy. Od powstania strefy euro w 1999 roku stworzono blisko 16 milionów miejsc pracy. Przyniosło to
w konsekwencji spadek stopy bezrobocia do poziomu około 7% w 2007 roku (wcześniej rosła ona nieprzerwanie od początku lat osiemdziesiątych osiągając w połowie lat dziewięćdziesiątych poziom 10-11%)14.

Podobnie jak polityka pieniężna przyczyniła się do ustabilizowania długoterminowych oczekiwań inflacyjnych na stosunkowo niskim poziomie, przeprowadzona w 2005 roku reforma Paktu Stabilności i Wzrostu przyczyniła się do dalszego zwiększenia dyscypliny budżetowej w strefie euro15.

Wprowadzenie wspólnej waluty w państwach strefy euro według Komisji Europejskiej implikowała następujące kwestie16:


  1. likwidację ryzyka kursowego w strefie euro – przedsiębiorstwa podpisując umowy
    z partnerami w strefie euro mają pewność, że zmiany kursów walut nie będą miały wpływu na wysokość ich zysków, a tym samym nie mają potrzeby dokonywania kosztownych zabezpieczeń przed ryzykiem kursowym;

  2. redukcję kosztów transakcyjnych w strefie euro – obywatele strefy euro nie muszą już ponosić kosztów wymiany ich dawnych walut narodowych w związku z podróżami zagranicznymi;

  3. większą przejrzystość i porównywalność cen w strefie euro – co przyczynia się do zwiększenia konkurencji z korzyścią dla konsumentów, a inwestorom pozwala na optymalizację alokacji kapitału;

  4. rezygnacja z walut narodowych powoduje eliminację części mechanizmów powstawania kryzysów walutowych w krajach strefie euro, które okresowo dotykały Europę.

Wyeliminowanie ryzyka kursowego jak również niższe koszty transakcji transgranicznych przyczyniły się do rozwoju jednolitego rynku Unii Europejskiej. Ocenia się, że niemal 2/3 tego wzrostu można powiązać bezpośrednio z wprowadzeniem euro17.

Wprowadzenie euro przyczyniło się nie tylko do wspomnianej powyżej integracji rynków produktowych, ale odegrało również rolę potężnego katalizatora integracji rynków finansowych w ramach Unii. Nastąpił m.in. rozwój infrastruktury rynku finansowego i postęp w zakresie transgranicznych usług finansowych dla przedsiębiorstw.

Należy zwrócić uwagę także na pewne międzynarodowe aspekty wprowadzenia euro. Praktycznie natychmiast euro stało się obok dolara amerykańskiego jedną z dwóch głównych walut światowych jako waluty transakcyjnej na rynkach walutowych, waluty emisji międzynarodowych papierów dłużnych, waluty fakturowania i waluty rozliczeniowej w handlu międzynarodowym, waluty rezerwowej banków centralnych itp. W opinii Komisji Europejskiej, dzięki Unii Gospodarczo-Walutowej wzrosła odporność strefy euro na niekorzystne wpływy zewnętrzne i wstrząsy wynikających ze światowego cyklu koniunkturalnego.

Nie ulega wątpliwości, że trudna sytuacja gospodarcza zarówno w strefie euro jak i na całym świecie jest największym jak do tej pory sprawdzianem skuteczności wypracowanych rozwiązań. Weryfikacji podlegają wszystkie mechanizmy, mające na celu utrzymanie stabilności finansowej unii walutowej, jak również stopień integracji i skłonność państw członkowskich do niesienia wzajemnej pomocy. Unia walutowa stanęła w obliczu największego od lat kryzysu i od tego jak sobie z nim poradzi zależy przyszłość całej strefy euro



  1   2   3   4   5


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna