2. Pojęcie postawy wadliwej. Podział i przyczyny wad postawy. Wady postawy



Pobieranie 26,39 Kb.
Data25.01.2018
Rozmiar26,39 Kb.

2. Pojęcie postawy wadliwej. Podział i przyczyny wad postawy.
Wady postawy to odchylenie od ogólnie przyjętych cech postawy prawidłowej, właściwej danej kategorii wieku, płci i typu budowy. Wady postawy można podzielić na proste i złożone. Proste wady postawy określamy niekiedy jako błędy postawy. Zmiany strukturalne oraz deformacje w obrębie narządu ruchu nazywamy wadami budowy (np. wady klatki piersiowej, koślawość kolan, skoliozy).

Okresy rozwoju wady.

W przebiegu rozwoju wady dają się wyróżnić trzy charakterystyczne okresy:


I okres – zmian czynnościowych

Jedne grupy mięśni ulegają osłabieniu i rozciągnięciu, w innych występuje wzmożone napięcie i ich skrócenie. Czas trwania tego okresu może być różny w zależności od czynników, które powodują powstawanie wady, i może wynosić od kilku tygodni do kilku miesięcy.


II okres – powstawania przykurczy (więzadeł, ścięgien, mięśni)

W tym okresie interwencja ćwiczeniami korekcyjnymi może być jeszcze całkowicie skuteczna. Okres ten może trwać przez kilka tygodni, miesięcy, a nawet lat.


III okres – zmian strukturalnych, czyli utrwalonych przykurczy.

Wady postawy w tym okresie określimy jako patologiczne. Ćwiczenia korekcyjne pozwalają zapobiec dalszemu postępowaniu wady, jednakże całkowita jej likwidacja jest już niemożliwa i często wymaga złożonego postępowania rehabilitacyjnego (w tym zabiegu chirurgicznego).


Podział i przyczyny wad postawy.

Najczęściej spotykamy podział wad budowy i postawy ciała na dwie zasadnicze grupy:



  1. wady wrodzone

      1. kości

      2. mięśni

  1. wady nabyte

      1. rozwojowe

      2. nawykowe

Do grupy wad wrodzonych należą przypadki z odchyleniami prawidłowej budowy ciała w następstwie czynników, które działały w okresie płodowym. Przyczyny powstawania wad są różne. Niektóre z nich przekazywane są dziedzicznie, do rozwoju innych doszło na skutek zaburzonego wydzielania wewnątrzmacicznego. Bezpośredniej przyczyny innych wad

należy upatrywać w czynnikach toksycznych (zatrucia, choroby infekcyjne matki) lub mechanicznych, które działały w różnych okresach życia płodowego.


    1. wady wrodzone kości:

  • zaburzenia kostnienia – następstwem tej wady jest wzrost karli z różnym zakresem deformacyjnych zmian kości. Wybitnemu skróceniu ulega długość kończyn. Inną postacią tych wad jest nadmierna kruchość kości. Częste złamania kości długich w tych przypadkach znacznie zaburzają statykę;

  • dodatkowe kręgi lub niedorozwój pojedynczego kręgu, kręgi klinowe;

  • dodatkowe żebra;

  • zrosty kręgów;

  • kręgozmyk;

  • rozszczep kręgów;

  • wrodzony kręcz szyi.

W obrębie kończyn dolnych i stóp spotykamy najczęściej:

  • wrodzone zwichnięcia stawu biodrowego;

  • asymetrię długości kończyn dolnych;

  • wady stóp: stopa wydrążona, końsko - szpotawa, piętowa, szpotawa, końska, płaska i płasko -koślawa.




    1. wady wrodzone mięśni:


Wady nabyte mogą być wywołane przebytymi chorobami – i określamy je terminem rozwojowe – lub powstają na skutek zaburzenia nawyku prawidłowej postawy ciała – wady nawykowe.

  1. wady nabyte rozwojowe powstają najczęściej w wyniku następujących chorób: krzywicy, gruźlicy i choroby Scheuermanna.

Krzywica jest chorobą, która polega na zaburzeniu gospodarki mineralnej na skutek niedoboru w organizmie witaminy D. Występuje ona najczęściej u dzieci w pierwszych miesiącach życia (od 6 –24 miesiąca), rzadko po 3 roku życia. Niedobór wspomnianych soli mineralnych w kościach opóźnia i zaburza proces ich kostnienia. Kości takie są mniej odporne i przy obciążeniu ulegają deformacjom. Kości długie kończyny dolnej – zwłaszcza podudzia, nie wytrzymują ciężaru ciała przy staniu lub chodzeniu i ulegają wygięciu (tworzy się kolano szpotawe lub koślawe). Powstaje także garb siedzeniowo – grzbietowy.

Następstwem przebytej krzywicy są również wady klatki piersiowej – klatka piersiowa szewsko – lejkowata lub klatka piersiowa kurza, z bruzdą Harissona i różańcem pokrzywiczym.


Choroba Scheuermanna. Etiologia tego schorzenia nie jest jasna. Jako jedną z przyczyn podaje się zaburzenia kostnienia nasadowego trzonów kręgowych – zazwyczaj piersiowych – nasilających się w okresie pokwitania. Chrząstka nasadowa ulega zwyrodnieniu i pęka. Przez tę szczelinę wpukla się do trzonu kręgu jądro galaretowate tworząc guzki Schmorla. Zmianom zazwyczaj towarzyszy hipotonia mięśni grzbietu, na skutek czego dochodzi do nadmiernej kifozy piersiowej. Jeśli wzrost trzonów kręgowych nie jest ukończony, nierównomierne ich obciążenie prowadzi do uformowania się kręgów klinowych. W dalszym przebiegu zmianom

ulegają również chrząstki międzykręgowe, które włóknieją i usztywniają kręgosłup. Po latach może dojść do całkowitego usztywnienia kręgosłupa.


Zapalenie gruźlicze stawów i kości. Jest to ogólnoustrojowa choroba wywołana zakażeniem przez prątek gruźlicy. Z uwagi na zaburzenia statyki najgroźniejsza jest gruźlica kręgosłupa, stawu biodrowego i kolanowego. W gruźlicy kręgosłupa zmiany zaczynają się od trzonu kręgowego, którego struktura ulega zniszczeniu, tworzą się ropnie opadowe. Trzon kręgu nie wytrzymuje obciążenia w postawie pionowej, ulegają spłaszczeniu na skutek, czego powstaje garb.

Rozległe zmiany destrukcyjne w stawie biodrowym i kolanowym prowadzą do zwichnięć, naruszają proces wzrostu kości, i w efekcie staw często jest usztywniony w zgięciu.




  1. wady nabyte nawykowe. Ich przyczyn upatrujemy w trzech sferach czynników, do których należą:

  1. czynniki środowiskowe,

  2. czynniki morfologiczne,

  3. czynniki fizjologiczne.


1. Czynniki środowiskowe.

Współczesne tempo życia i zmieniające się środowisko w jakim żyje człowiek stają się przyczyną powstawania niekorzystnych zmian w postawie ciała. Głównym mankamentem naszego życia, zarówno przy pracy, jak i podczas odpoczynku jest jego sedenteryjność (siedzący tryb życia). Na 12 – 15 godzinny dzień dziecka przeciętnie 4 – 7 godzin siedzi ono w szkole. 2 – 4 godziny odrabia lekcje, ok. 3 godzin odpoczywa, często też w pozycji siedzącej (czyta, ogląda program telewizyjny), 1 godzinę przeznacza na spożywanie posiłków. Stwierdzone ogólnie ograniczenie aktywności ruchowej na rzecz siedzącego trybu

życia przyczynia się do określonych zmian adaptacyjnych. Zmianom tym – traktowanym jako przejaw procesu ewolucji – można by nie przeciwdziałać, gdyby nie upośledzały one wydolności fizjologicznej osobnika, przyjmowanej za główny probierz wartości ustrojowej.

W tych warunkach człowiek współczesny pozbawił się wielu czynności stanowiących czynnik korekcyjni postawy.

Także takie czynniki, jak: niewłaściwe obuwie i ubiór, nieodpowiednie noszenie teczki z książkami, niedostosowanie ławki szkolnej do warunków fizycznych dziecka, złe oświetlenie i odległość od tablicy w szkole są powodem powstawania nawykowych wad postawy ciała.
2. Czynniki morfologiczne.

Bardzo często przyczyna wad postawy leży w zaburzeniu napięcia mięśni, tzw. dystonii mięśniowej, powstałej na skutek różnych przyczyn (choroba, przemęczenie). Jedne grupy mięśni ulegają nadmiernemu napięciu i skróceniu, a inne rozciągnięciu i osłabieniu. Zjawisko to dobrze ilustruje przykład powstawania pleców okrągłych. Jeżeli z powodów długotrwałej choroby, przeciążenia pracą statyczną lub innych przyczyn dochodzi do osłabienia mięśni grzbietu i człowiek zaczyna się garbić, powstaje przykurcz mięśni przeciwstawnych – w tym przypadku mięśni klatki piersiowej i częściowo mięśni brzucha. Trwanie tego procesu doprowadza do rozciągnięcia więzadeł kręgosłupa i wywołuje nieprawidłowe warunki do kształtowania się poszczególnych kręgów. Powstają kręgi klinowe, dające w efekcie plecy okrągłe.


3. Czynniki fizjologiczne.

Istotą zaburzeń w tej sferze czynników jest nawyk nieprawidłowej postawy. Dla człowieka z wada postawy, nawykowa postawa nieprawidłowa jest czymś naturalnym, zwykłym, przyjmowanym podświadomie, a tym samum nie niewymagającym wysiłku w jej utrzymaniu, natomiast postawa skorygowana jest czymś sztucznym, związanym często ze znacznym wysiłkiem nie tylko mięśniowym, ale i psychicznym. U podstaw tego rodzaju wady postawy często leżą zaburzenia czucia głębokiego, krótkowzroczność, osłabienie słuchu. Nie pozostaje bez wpływu na postawę ciała stan psychiczny człowieka. Dzieci upośledzone umysłowo, wylęknione, z reguły przybierają złą postawę.


Opracował:

Daniel Raczyński



©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna