1 Prawo wspólnotowe – prawo składające się na system prawny Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej



Pobieranie 333,36 Kb.
Strona1/7
Data18.01.2018
Rozmiar333,36 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7

1) Prawo wspólnotoweprawo składające się na system prawny Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej. Całość dorobku prawnego Unii Europejskiej, łącznie z np. orzeczeniami ETS, nosi nazwę acquis communautaire. Także prawo innych wspólnot międzynarodowych, jak na przykład Organizacji dla Harmonizacji Prawa Afrykańskiego (OHADA).

Źródła prawa wspólnotowego

Z grubsza rzecz biorąc, prawo wspólnotowe dzielimy na prawo pierwotne - stanowione przez państwa członkowskie jako część prawa międzynarodowego, oraz prawo wtórne - stanowione przez organy wspólnotowe. W razie konfliktu, pierwszeństwo przysługuje zawsze prawu pierwotnemu.



Prawo pierwotne

Prawo pierwotne znajduje swoje odzwierciedlenie w art. 48 Traktatu z Maastricht.



Lista aktów prawa pierwotnego (akty zaznaczone na szaro jeszcze nie obowiązują lub już przestały):

  • traktaty założycielskie Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej

    • Traktat paryski z 1951 r. (obowiązywał w latach 1952 - 2002)

    • Traktaty rzymskie z 1957 r. (weszły w życie w 1958 r.)

    • Traktat z Maastricht z 1992 r. (wszedł w życie w 1993 r.)

    • Konstytucja dla Europy z 2004 roku

  • umowy zawarte między państwami członkowskimi zmieniające i uzupełniające traktaty założycielskie

    • Konwencja o niektórych instytucjach wspólnych dla EWG i EWEA z 1957 r. (weszła w życie w 1958 r.)

    • Protokół dotyczący Antyli Holenderskich z 1978 r.)

    • Traktat fuzyjny z 1965 r. (wszedł w życie w 1967 r.)

    • Luksemburski traktat budżetowy z 1970 r.

    • Brukselski traktat budżetowy z 1975 r.

    • Traktat zmieniający niektóre postanowienia Protokołu w sprawie Statutu EBI z 1975 r.

    • Traktat grenlandzki z 1984 r.

    • Jednolity Akt Europejski z 1986 r. (wszedł w życie w 1987 r.)

    • Traktat amsterdamski z 1997 r. (wszedł w życie w 1999 r.)

    • Traktat nicejski z 2001 r. (wszedł w życie w 2003 r.)

  • traktaty akcesyjne

    • Traktat o przystąpieniu Danii, Irlandii i Wielkiej Brytanii z 1971 r. (wszedł w życie w 1972 r.)

    • Traktat o przystąpieniu Grecji z 1979 r. (wszedł w życie w 1981 r.)

    • Traktat o przystąpieniu Hiszpanii i Portugalii z 1985 r. (wszedł w życie w 1986 r.)

    • Traktat o przystąpieniu Austrii, Finlandii i Szwecji z 1994 r. (wszedł w życie w 1995 r.)

    • Traktat ateński z 2003 r. (wszedł w życie w 2004 r.)

    • Traktat o przystąpieniu Bułgarii i Rumunii z 2005 r. (wszedł w życie 1 stycznia 2007)

  • postanowienia Rady, gdy jej członkowie działają jako przedstawiciele państw członkowskich

    • Akt dotyczący wyboru przedstawicieli Parlamentu Europejskiego w drodze powszechnych wyborów bezpośrednich z 1976 r.

    • inne

Częścią prawa pierwotnego są również załączniki (w formie protokołów) dołączone do wyżej wymienionych umów. Nie mogą to być natomiast deklaracje i umowy (nie mają mocy wiążącej).
      1. Prawo wtórne

      2. Prawo wtórne znajduje swoje odzwierciedlenie w art. 249 TWE


Prawo wtórne jest tworzone przez organy Wspólnot na podstawie prawa pierwotnego. Składa się ono z ogromnej liczby aktów prawnych, z których każdy należy do jednej z pięciu kategorii:

  • rozporządzenia - mają zasięg ogólny i nie mają sprecyzowanego adresata; nie można ich zmieniać ani uchylać się od ich stosowania

  • dyrektywy - są wiążące co do rezultatu - zobowiązują wszystkie państwa członkowskie do wydania odpowiednich aktów prawnych; pozostawiając jednak owym państwom wybór środków

  • decyzje - mają charakter indywidualny, w całości są wiążące dla adresata; mogą być kierowane do instytucji, jak też osoby fizycznej

  • opinie - nie mają mocy wiążącej, zawierają określone oceny, często stosowane w postępowaniu między organami wspólnot;

  • zalecenia - nie mają mocy wiążącej, sugerują podjęcie określonych działań.

Rozporządzenia, dyrektywy i decyzje są wydawane przez Radę Unii Europejskiej, niekiedy przy współudziale Parlamentu Europejskiego (procedury współpracy i współdecydowania). Wyłączna inicjatywa ustawodawcza w tym zakresie przysługuje Komisji Europejskiej (wyjątkiem jest prawo Parlamentu do opracowania projektu jednolitej ordynacji wyborczej do PE).
Szczególny rodzaj rozporządzeń, tzw. rozporządzenia wykonawcze, są wydawane przez Komisję Europejską. W hierarchii aktów prawnych stoją one niżej od zwykłych rozporządzeń, mogą je jednak zmieniać, jeśli w rozporządzeniu na podstawie którego zostało wydane rozporządzenie wykonawcze zapisano taką możliwość.
Opinie i zalecenia może wydawać każdy z organów unijnych.

Oprócz wyżej wymienionych aktów prawnych istnieje też wiele rodzajów aktów nienazwanych w traktatach, lecz mogących mieć niekiedy moc wiążącą. Są one nazywane aktami sui generis. Noszą one rozmaite nazwy: oświadczenie, deklaracja, program działania, protokół, rezolucja, konkluzje, wnioski, wspólne działanie, komunikat, obwieszczenie.



Konstytucja Europejska ma wprowadzić zupełnie nowy porządek prawny.

2) Komitet Regionów

Powołany na mocy Traktatu o Unii Europejskiej w 1994 roku, Komitet Regionów (KR) jest organem doradczym składającym się z przedstawicieli władz regionalnych i lokalnych w krajach członkowskich. Konsultacji z Komitetem wymagają wszelkie decyzje UE związane z zagadnieniami takimi jak polityka regionalna, środowisko, edukacja i transport - wszystkie one dotyczą bowiem władz lokalnych i regionalnych.

Komitet Regionów liczy 344 członków.Liczba członków z poszczególnych państw w przybliżeniu odzwierciedla ich liczbę ludności


Członkowie Komitetu są członkami wybieralnych władz regionalnych lub lokalnych, często zwierzchnikami władz regionalnych, burmistrzami czy prezydentami miast.

Nominują ich rządy państw Unii, jednak w ramach Komitetu są całkowicie niezależni politycznie. Powoływani są przez Radę Unii Europejskiej na czteroletnią, odnawialną kadencję. Członkowie Komitetu muszą także posiadać mandat władz, które reprezentują, lub muszą być przed nimi politycznie odpowiedzialni.

Komitet Regionów wybiera spośród swych członków przewodniczącego na dwuletnią kadencję. W lutym 2006 roku przewodniczącym został Francuz, Michel Delebarre.








Zadania Komitetu Regionów

Zadaniem Komitetu Regionów jest wyrażanie poglądów na temat aktów prawnych UE z perspektywy lokalnej i regionalnej. Komitet czyni to poprzez wydawanie opinii dotyczących wniosków legislacyjnych Komisji.

Komisja i Rada mają obowiązek konsultacji z Komitetem Regionów zagadnień mających bezpośrednie znaczenie dla władz lokalnych i regionalnych. Mogą jednak również zwracać się o jego opinię w dowolnej sprawie. Ze swojej strony, Komitet może też z własnej inicjatywy wydawać opinie i przedstawiać je Komisji, Radzie i Parlamentowi.






Organizacja prac Komitetu

Co roku Komitet Regionów odbywa pięć sesji plenarnych, podczas których wyznacza ogólne wytyczne swej polityki oraz przyjmuje opinie.

Członkowie Komitetu przypisani są do wyspecjalizowanych komisji, których zadaniem jest przygotowywanie sesji plenarnych. W Komitecie działa sześć takich komisji:



  • Komisja ds. Polityki Spójności Regionalnej (COTER)

  • Komisja ds. Polityki Gospodarczej i Społecznej (ECOS)

  • Komisja ds. Zrównoważonego Rozwoju (DEVE)

  • Komisja ds. Kultury i Edukacji (EDUC)

  • Komisja ds. Konstytucyjnych i Sprawowania Rządów w Europie (CONST)

  • Komisja ds. Stosunków Zewnętrznych (RELEX)

Europejski Bank Inwestycyjny

Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) powstał w 1958 roku na mocy Traktatu Rzymskiego jako bank Unii Europejskiej udzielający długoterminowych pożyczek. Bank zajmuje się udzielaniem pożyczek dla sektora publicznego i prywatnego na projekty europejskie w dziedzinach takich jak:

  • Spójność i konwergencja regionów UE

  • Wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw

  • Programy ochrony środowiska

  • Badania, rozwój i innowacje

  • Transport

  • Energia

Bank działa na terenie UE oraz w około 140 krajach na całym świecie, z którymi UE zawarła umowy o współpracy.

Od 1 stycznia 2000 r. prezesem EBI jest Belg – Philippe Maystadt.






Zadania banku

EBI jest instytucją o charakterze niezarobkowym, której działalność jest oparta na przesłankach politycznych. W odróżnieniu od banków komercyjnych EBI nie zajmuje się prowadzeniem kont osobistych, transakcji bezpośrednich czy udzielaniem rad z zakresu prywatnych inwestycji. EBI udziela długoterminowych pożyczek na finansowanie projektów inwestycji kapitałowych (głównie środki trwałe), ale nie udziela dotacji.

Bank jest własnością państw członkowskich Unii Europejskiej.Wspólnie obejmują one udziały w kapitale banku – każde według udziału swojej gospodarki w gospodarce Unii. EBI nie wykorzystuje funduszy z budżetu UE. Działalność EBI jest finansowana za pomocą pożyczek na rynkach finansowych.

Ze względu na fakt, że udziałowcami EBI są państwa członkowskie UE, EBI ma najwyższy możliwy rating kredytowy (AAA) na rynkach pieniężnych. Dzięki temu EBI może zgromadzić bardzo wysokie kwoty kapitału na bardzo korzystnych warunkach. Jako że EBI jest bankiem o charakterze niezarobkowym, warunki udzielania pożyczek są równie korzystne.EBI nie udziela jednak pożyczek przekraczających 50 proc. całkowitego kosztu danego projektu.

Projekty, w które inwestuje bank, są starannie wybierane na podstawie następujących kryteriów:



  • muszą przyczyniać się do realizacji celów UE,

  • muszą być rozsądne z punktu widzenia ekonomicznego, finansowego i technicznego oraz bezpieczne dla środowiska,

  • powinny przyciągać fundusze z innych źródeł.

EBI wspiera także zrównoważony rozwój w krajach kandydujących i potencjalnie kandydujących, krajach sąsiadujących z Unią od wschodu i południa oraz w pozostałych krajach partnerskich. 

EBI jest większościowym udziałowcem w Europejskim Funduszu Inwestycyjnym.






Organizacja pracy banku

EBI jest instytucją autonomiczną. Samodzielnie podejmuje decyzje w sprawach udzielania i zaciągania pożyczek – wyłącznie na podstawie jakości projektów oraz możliwości, jakie oferują rynki finansowe. W celu zapewnienia przejrzystości bank często składa sprawozdania ze swojej działalności.

EBI ściśle współpracuje z innymi instytucjami UE, aby zagwarantować realizację celów polityki Wspólnoty. Na przykład jego przedstawiciele uczestniczą w posiedzeniach komisji Parlamentu Europejskiego i posiedzeniach rady ministrów finansów (Rada ECOFIN).

W podejmowaniu decyzji przez bank uczestniczą następujące organy decyzyjne:


  • Rada Gubernatorów, złożona z ministrów (zwykle ministrów finansów) ze wszystkich państw członkowskich UE, określa ogólną politykę banku w zakresie udzielania pożyczek, zatwierdza roczny bilans i sprawozdanie z działalności, upoważnia bank do finansowania projektów poza UE oraz podejmuje decyzje o zwiększeniu kapitału.

  • Rada Dyrektorów zatwierdza operacje udzielania i zaciągania pożyczek oraz kontroluje właściwe zarządzanie bankiem. Składa się na nią 28 dyrektorów – 27 nominowanych przez poszczególne państwa członkowskie UE oraz jeden nominowany przez Komisję Europejską.

  • Komitet Zarządzający to pełnoetatowe kierownictwo banku,które zajmuje się bieżącym zarządzaniem EBI. W jego skład wchodzi dziewięć osób.

  • Komisja audytowa to niezależny organ, podlegający bezpośrednio Radzie Gubernatorów i odpowiedzialny za sprawdzanie operacji przeprowadzonych przez bank oraz jego dokumentów księgowych.




  1   2   3   4   5   6   7


©operacji.org 2017
wyślij wiadomość

    Strona główna